Kamu borç yükünün ağırlaştığı dönemlerde, Hazine'nin vadesi gelen iç borç anapara ve faiz ödemelerini piyasadan yeni borçlanmaya gitmek yerine doğrudan Merkez Bankası kaynaklarını (para basımı) kullanarak yapması işlemine "emisyon (monetizasyon) ile itfa" denir.
Buna göre, emisyon ile itfa yönteminin yaygın olarak kullanılması durumunda ekonomide aşağıdaki sonuçlardan hangisinin ortaya çıkması beklenir?
- Piyasaya çıkan karşılıksız likidite enflasyon oranını artırarak, devletin henüz ödenmemiş diğer iç borçlarının reel değerinde düşüşe (zımni itfaya) yol açar.Answer
- BMerkez Bankası bilançosunda yaratılan daralma etkisiyle, piyasadaki genel fiyatlar düzeyinde deflasyonist bir eğilim başlar.
- CVadesi gelen borç senetleri, alacaklıların rızası aranmaksızın tek taraflı bir idari kararla zorunlu olarak uzun vadeli yeni senetlerle değiştirilir.
- DBorç ödemelerinde kullanılmak üzere özel kesimden bir defaya mahsus olağanüstü vergiler tahsil edildiği için ekonomideki toplam talep daralır.
- EYüksek faizli devlet iç borçlanma senetleri, daha düşük faizli yeni senetlerle değiştirilerek Hazine'nin faiz servis yükü doğrudan azaltılır.
Answer
Piyasaya çıkan karşılıksız likidite enflasyon oranını artırarak, devletin henüz ödenmemiş diğer iç borçlarının reel değerinde düşüşe (zımni itfaya) yol açar.
Emisyon (para basımı) ile itfa, Hazine'nin iç borçlarını Merkez Bankası'na yeni para bastırarak ödemesidir. Karşılığı olmayan bu yeni paranın piyasaya sürülmesi para arzını artırarak enflasyona neden olur. Enflasyonun yükselmesi, sabit getirili ve ulusal para cinsinden ihraç edilmiş iç borçların reel (satın alma gücü cinsinden) değerini erittiği için, devlet bu durumdan kazançlı çıkar. Literatürde bu duruma enflasyon vergisi veya borcun 'zımni (gizli) itfası' adı verilmektedir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Para Basımı (Emisyon) ile İtfa ve Enflasyonist Etkisi