Examkin

Question

Difficulty: HardPara Basımı (Emisyon) ile İtfa

Kamu borçlarının itfasında para basımı (emisyon) yönteminin tercih edilmesi, geleneksel vergi finansmanına veya piyasadan yeni borçlanmaya kıyasla ekonomide farklı dağılımsal ve makroekonomik sonuçlar doğurur.

Buna göre, vadesi gelen iç borçların doğrudan emisyon yoluyla (monetizasyon) ödenmesinin yaratacağı etkiler ve bu yöntemin ekonomik niteliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. Emisyon ile itfa, devletin nominal borç stokunu ortadan kaldırırken, yaratılan yüksek enflasyonist etki nedeniyle kamu kesiminin kalan reel borç yükünü zımni olarak artırır.Answer
  2. B
    Yaratılan karşılıksız likidite genel fiyatlar seviyesini yükselterek, ulusal parayı ellerinde tutanlar üzerinde bir tür senyoraj ve enflasyon vergisi etkisi yaratır.
  3. C
    Bu yöntem, hukuki açıdan borcun normal itfa yollarından biri gibi işlese de, ekonomik sonuçları itibarıyla alacaklılardan devlete doğru olağanüstü ve gizli bir servet transferi niteliği taşır.
  4. D
    Merkez Bankasının araç bağımsızlığının zayıf olduğu ve hazineye kısa vadeli avans imkânının yasal olarak açık tutulduğu kurumsal yapılarda bu yöntemin uygulanma olasılığı daha yüksektir.
  5. E
    Sabit getirili iç borç senetlerini ellerinde bulunduran tasarruf sahipleri, bu itfa yöntemi sonucunda ortaya çıkan yüksek enflasyon nedeniyle reel olarak satın alma gücü kaybına uğrar.

Answer

Emisyon ile itfa yönteminin, yaratılan enflasyon nedeniyle devletin kalan reel borç yükünü zımni olarak 'artırdığını' iddia eden ifade yanlıştır; aksine enflasyon borç yükünü eritir.
Para basarak borç ödemek ciddi bir enflasyonist baskı yaratır. Maliye teorisinde enflasyon, her zaman borçlunun lehine, alacaklının aleyhine işleyen bir süreçtir. Devlet, kendi yarattığı enflasyon sayesinde geriye kalan borçlarının veya piyasadaki ulusal paranın reel değerini düşürerek bir nevi gizli vergi (enflasyon vergisi) tahsil etmiş olur. Dolayısıyla, emisyon ile yaratılan yüksek enflasyon kamu kesiminin kalan reel borç yükünü 'artırmaz', tam tersine eriterek 'azaltır'. Bu nedenle reel borç yükünün artacağını belirten ifade kesinlikle yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Para basımı (emisyon) ile itfanın temel mekanizmasını tanımla.
Devletin vadesi gelen borçlarını ödemek için merkez bankasına yeni para bastırmasıdır (monetizasyon).
Yöntemin makroekonomik sonuçlarını analiz etmek için öncelikle mekanizmayı anlamak gerekir.
2
Emisyonun makroekonomik etkisini belirle.
Piyasaya çıkan karşılıksız likidite (para arzı artışı), mal ve hizmetlere olan nominal talebi artırarak enflasyona neden olur.
Enflasyonist etkinin kimin lehine ve kimin aleyhine sonuç doğurduğunu saptamak için bu nedensellik şarttır.
3
Enflasyonun devletin reel borç yükü üzerindeki etkisini analiz et.
Yüksek enflasyon, sabit nominal değerli borçların reel değerini düşürür. Bu durum borçlu olan devletin lehine işler ve reel borç yükünü artırmaz, aksine azaltır (zımni itfa).
Borç yükünün artacağını savunan ifadenin maliye teorisine göre neden yanlış olduğunu kanıtlamak için.

Key Concept

Para Basımı (Emisyon) ile İtfa ve Enflasyon Vergisi Etkisi
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Para Basımı (Emisyon) ile İtfa

More questions from this topic