Bir ekonomide kamu otoritesi, Gini katsayısını düşürmek ve gelir dağılımında dikey adaleti tesis etmek amacıyla bütçe harcama kompozisyonunda stratejik bir değişikliğe gitmiştir. Bu kapsamda, bölgesel kalkınmayı destekleyen büyük ölçekli altyapı yatırımları (reel harcamalar) askıya alınmış ve buradan tasarruf edilen fonlar, belirli bir gelir seviyesinin altındaki hanelere yönelik koşullu nakdi transferlere dönüştürülmüştür. Eş zamanlı olarak, daha önce genel bütçeden finanse edilen ve pozitif dışsallığı yüksek olan bazı yarı kamusal hizmetlerin (örneğin nitelikli mesleki eğitim) sunumunda, maliyetin tamamının hizmetten yararlananlar tarafından harç ve resimlerle karşılanması (faydalanma ilkesi) esasına geçilmiştir.
Maliye teorisinde kamu harcamalarının yansıması (expenditure incidence) ve gelir dağılımı ilişkisi bağlamında, uygulanan bu yeni politika setinin iktisadi etkilerine ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi en kapsamlı ve doğrudur?
- Koşullu nakdi transferler yeniden dağıtım mekanizması (ikincil dağılım) yoluyla kısa vadede dikey adaleti desteklese de; nitelikli mesleki eğitimde faydalanma ilkesine geçilmesi, düşük gelirli bireylerin beşeri sermaye yatırımlarını engelleyerek uzun vadede piyasa temelli birincil gelir dağılımını daha da bozma riski taşır.Answer
- BReel harcamalar yerine transfer harcamalarının tercih edilmesi, kamunun piyasadaki kaynak tahsisini (allocation) iyileştirmesine yönelik bir politika olup; bu durum piyasa mekanizmasının yarattığı eşitsizlikleri doğrudan düzelteceğinden, mesleki eğitimdeki harçların yaratacağı olumsuzlukları kendiliğinden bertaraf eder.
- CBu politika değişikliği, devletin ekonomiye müdahalesini savunan modern yaklaşımdan ziyade bütçe tarafsızlığını ilke edinen klasik maliye politikasına geçişi ifade eder; zira transfer harcamaları mal ve hizmet alımını içermediğinden gelir dağılımını hiçbir şekilde değiştirmez.
- DNakdi transferlerin bütçe içindeki payının artırılması doğrudan üretim faktörleri arasındaki fonksiyonel gelir dağılımını eşitlerken; yarı kamusal malların finansmanında harçlara geçilmesi, vergi yükünü tabana yayarak kişisel gelir dağılımında mutlak dikey adaleti sağlar.
- EGelir dağılımını düzeltmeye yönelik transfer artışları ile kaynak tahsisinde etkinliği amaçlayan faydalanma ilkesi birbiriyle mutlak surette uzlaşmaz amaçlar olduğundan; bu durum makroekonomik hedefler arasındaki ödünleşmeyi (trade-off) tetikleyerek maliye politikasının gelir dağılımı üzerindeki tüm olumlu etkilerini kısa vadede sıfırlar.