Bir ekonomide, üretim sürecinde ciddi çevre kirliliğine (negatif dışsallık) yol açan bir endüstriye yönelik emisyon vergisi (Pigou vergisi) uygulanması planlanmaktadır. Ancak yapılan piyasa analizleri, ilgili endüstrinin 'monopol (tekel)' veya 'sıkı oligopol' yapısında olduğunu ve firmaların kârlarını maksimize etmek için üretim miktarını halihazırda tam rekabet koşullarındaki seviyenin çok altında tuttuklarını göstermektedir.
Maliye politikasının 'kaynak dağılımında etkinlik' amacı çerçevesinde değerlendirildiğinde, bu piyasa yapısında standart bir Pigou vergisinin uygulanmasının yaratacağı en olası teorik sonuç aşağıdakilerden hangisidir?
- Mevcut eksik rekabet yapısı nedeniyle zaten kısıtlanmış olan üretim miktarı vergi sonrasında daha da daralacağından, kaynak dağılımı etkinliği daha da bozulabilir ve toplumsal refah kaybı artabilir.Answer
- BVergi uygulaması monopolcü firmaların aşırı kârlarını vergilendireceği için, piyasadaki kaynak tahsisi sorunundan ziyade öncelikli olarak fonksiyonel gelir dağılımında adalet kesin olarak sağlanmış olur.
- CNegatif dışsallık tamamen içselleştirileceği için, firmanın üretim kararları otomatik olarak tam istihdam seviyesine ulaşır ve fiyat istikrarı hedefiyle uyumlu hale gelir.
- DGeleneksel maliye politikası yaklaşımına göre, bu tür çevresel vergiler sadece bütçe denkliğini sağlamaya yönelik olduğundan kaynak tahsisi üzerinde tamamen tarafsız (nötr) bir etki yaratır.
- EPolitik karar alıcıların kamu yararını maksimize etme güdüsüyle hareket edeceği varsayımı altında, oligopol piyasalarında da standart vergi oranlarıyla Pareto optimumuna kesin olarak ulaşılır.
Answer
Eksik rekabet piyasalarında (tekel/oligopol) üretim zaten kısıtlı olduğundan, dışsallığı gidermek için konulacak bir verginin üretimi daha da azaltarak kaynak dağılımı etkinliğini daha da bozabileceğini ifade eden seçenektir.
Doğru yanıt, İkinci En İyi Teorisi'nin (Theory of the Second Best) kaynak dağılımı üzerindeki uygulamasını yansıtmaktadır. Kaynak dağılımında etkinlik (Pareto optimumu), fiyatın marjinal sosyal maliyete eşit olmasını gerektirir. Tekelci veya oligopolcü firmalar, fiyatı marjinal maliyetin üzerinde belirleyerek üretim miktarını zaten toplumun arzu ettiği seviyenin altında tutarlar. Eğer bu üretim sürecinde bir de negatif dışsallık varsa, firmanın üretimini tekelci gücüyle kısıtlamış olması aslında çevre kirliliğini bir miktar 'kendiliğinden' engellemiş durumdadır. Devlet bu firmaya tam rekabet piyasasındaymış gibi standart bir Pigou vergisi uygularsa, firma artan maliyetleri karşılamak için üretimi daha da kısacaktır. Bu durum, malın üretim miktarının sosyal açıdan katlanılabilir seviyenin de altına düşmesine neden olarak piyasadaki kaynak tahsisini ve dolayısıyla toplumsal refahı başlangıç durumundan bile daha kötü bir noktaya sürükleyebilir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
İkinci En İyi Teorisi ve Çoklu Piyasa Başarısızlıkları
Estimated Time:2m 0s