Question

Difficulty: HardKamu Borç Yükü ve Sürdürülebilirlik Göstergeleri

Bir ülkenin Hazine ve Maliye Bakanlığı, kamu borç yükünün sürdürülebilirliğini analiz etmektedir. Dış borçların ödenmesinde karşılaşılan döviz sağlama zorunluluğunun yarattığı 'transfer sorunu' ve iç borçların faiz yükü farklılıkları dikkate alınarak borç stoku iki ayrı grupta incelenmiştir.

Ekonomideki güncel makroekonomik veriler şöyledir:
- İç borç stokunun GSYH'ye oranı: %60\%60
- Dış borç stokunun GSYH'ye oranı: %40\%40
- İç borçlar için beklenen reel faiz oranı: %3\%3
- Dış borçlar için beklenen reel faiz oranı: %8\%8
- Ekonominin beklenen reel büyüme oranı: %2\%2

Hükûmet, gelecek yıl için toplam kamu borç stokunun GSYH'ye oranını mevcut seviyesinde sabit tutmayı (sürdürülebilirliği sağlamayı) hedeflemektedir.

Buna göre, Domar'ın borç sürdürülebilirliği koşulu çerçevesinde hükûmetin sağlaması gereken birincil bütçe fazlasının GSYH'ye oranı yüzde kaç olmalıdır?

  1. A
    2,4
  2. 3,0Answer
  3. C
    3,5
  4. D
    4,0
  5. E
    5,0

Answer

Doğru cevap 3,0 değerini gösteren seçenektir. Toplam borç yükünü sabit tutmak için GSYH'nin %3,0'ü oranında birincil fazla verilmesi gerekmektedir.
Domar modeline göre, borç yükünün (Borç/GSYH) sabit kalması için verilmesi gereken birincil fazla (pp), reel faiz oranı (rr) ile reel büyüme oranı (gg) arasındaki farkın toplam borç stoku (dd) ile çarpımına eşittir. Soru bağlamında, borç stoku iç ve dış olarak ayrılmıştır. Öncelikle ağırlıklı ortalama reel faiz oranı hesaplanmalıdır: rort=(dic¸×ric¸)+(ddıs¸×rdıs¸)=(0,60×%3)+(0,40×%8)=%1,8+%3,2=%5,0r_{ort} = (d_{i\text{\c{c}}} \times r_{i\text{\c{c}}}) + (d_{d\text{\i}\text{\c{s}}} \times r_{d\text{\i}\text{\c{s}}}) = (0,60 \times \%3) + (0,40 \times \%8) = \%1,8 + \%3,2 = \%5,0. Toplam borç stoku (dtoplamd_{toplam}) %100 yani 1,00'dır. Formülde yerine konulduğunda: p=(%5%2)×1,00=%3,0p = (\%5 - \%2) \times 1,00 = \%3,0 sonucuna ulaşılır. Aynı sonuca, her iki borç türünün kendi içindeki dinamiklerini toplayarak da (p=(0,030,02)×0,60+(0,080,02)×0,40=%3,0p = (0,03 - 0,02)\times 0,60 + (0,08 - 0,02)\times 0,40 = \%3,0) ulaşılabilir.

Step-by-Step Solution

1
Toplam borç stoku için ağırlıklı ortalama reel faiz oranının (rortr_{ort}) hesaplanması.
rort=(0,60×0,03)+(0,40×0,08)=0,018+0,032=0,05r_{ort} = (0,60 \times 0,03) + (0,40 \times 0,08) = 0,018 + 0,032 = 0,05 (Yani %5\%5)
Borç stoku iç ve dış olarak ikiye ayrıldığında ve farklı faiz oranlarına tabi olduğunda, toplam maliyeti bulmak için oranların borç stoku içindeki paylarına göre ağırlıklandırılması gerekir.
2
Domar borç sürdürülebilirliği denkleminin (borç yükünün sabit kalması koşulunun) uygulanması.
p=(rortg)×dtoplam    p=(0,050,02)×1,00=0,03p = (r_{ort} - g) \times d_{toplam} \implies p = (0,05 - 0,02) \times 1,00 = 0,03 (Yani %3,0\%3,0)
Borç/GSYH oranının artmamasını (Δd=0\Delta d = 0) sağlamak için, reel faiz yükü ile reel büyümenin yarattığı otomatik azalış arasındaki fark kadar bütçenin birincil fazla (pp) vermesi zorunludur.

Key Concept

Domar Borç Sürdürülebilirliği Modeli ve Ağırlıklı Borç Dinamikleri
Rate this question