Examkin

Question

Difficulty: Very hardSiyasal Sürecin Aktörleri

Kamu tercihi (Public Choice) teorisi çerçevesinde siyasal karar alma sürecinde yer alan aktörlerin davranış modelleri ve aralarındaki etkileşimler incelendiğinde; seçmenlerin "rasyonel ilgisizliği" (rational ignorance) ile çıkar gruplarının ve bürokratların faaliyetleri arasındaki sistematik ilişkiye dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Seçmenlerin bilgi edinme maliyetinin beklenen marjinal faydayı aşması sonucu oluşan rasyonel ilgisizlik, dar kapsamlı çıkar gruplarının yoğunlaşmış fayda arayışına karşı siyasal denetimi zayıflatarak kamu politikalarının özel menfaatler doğrultusunda şekillenmesine zemin hazırlar.Answer
  2. B
    Niskanen'in bütçe maksimizasyonu modeline göre bürokratlar, seçmenlerin rasyonel ilgisizliğini kullanarak bütçeyi marjinal sosyal faydanın marjinal sosyal maliyete eşit olduğu (MSB = MSC) sosyal bakımdan etkin üretim düzeyine kadar genişletirler.
  3. C
    Siyasetçilerin oy maksimizasyonu güdüsü, rasyonel ilgisizliğe sahip seçmenleri ikna etmek adına baskı gruplarının etkisini tamamen nötralize ederek kaynak tahsisinde Pareto optimal sonuçların doğmasını garanti altına alır.
  4. D
    Kamu tercihi yaklaşımına göre siyasal sürecin aktörleri, piyasa aktörlerinden farklı olarak sadece "toplumsal refahı" maksimize etme güdüsüyle hareket ettikleri için rasyonel ilgisizlik bir piyasa başarısızlığına yol açmaz.
  5. E
    Rasyonel ilgisizlik, seçmenlerin kamu mallarından elde ettikleri faydayı eksik beyan etmelerine neden olan bir bedavacılık (free-riding) sorunu olup, sadece tam kamusal malların finansmanında ortaya çıkan bir aksaklıktır.

Answer

Seçmenlerin bilgi edinme maliyetinin beklenen marjinal faydayı aşması sonucu oluşan rasyonel ilgisizliğin, çıkar gruplarının yoğunlaşmış fayda arayışına karşı siyasal denetimi zayıflatarak kamu politikalarının özel menfaatler doğrultusunda şekillenmesine zemin hazırladığını belirten ifade doğrudur.
Seçmenler için bilgi sahibi olmanın maliyeti, bu bilginin seçim sonucuna etkisinden elde edilecek faydayı aştığı için seçmenler pasif kalır. Bu 'rasyonel ilgisizlik', siyasal piyasada çıkar gruplarının kendi lehlerine (rant kollama) düzenlemeler yaptırmasını kolaylaştırır; çünkü denetlemesi gereken geniş kitle (seçmenler) bu maliyetli bilgiyi edinmekten kaçınmaktadır. Bu durum, faydası yoğunlaşmış azınlığın, maliyeti yayılmış çoğunluğu sömürmesine yol açan temel siyasal başarısızlık mekanizmasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Seçmen Davranışını Analiz Etme
Seçmenler için bilgi edinme maliyeti (CC), bir oyun seçim sonucunu etkileme ihtimalinden doğan beklenen faydadan (MBMB) büyüktür (C>MBC > MB).
Bu durum seçmenlerin siyasal süreçte 'rasyonel ilgisiz' kalmasına neden olur.
2
Çıkar Grupları ve Rant Kollama İlişkisini Kurma
Çıkar grupları için faydalar dar bir grupta yoğunlaşmış, maliyetler ise geniş seçmen kitlesine yayılmıştır.
Olson'un kolektif eylem mantığına göre, küçük gruplar rant elde etmek için daha kolay organize olurlar.
3
Aktörler Arası Etkileşimi Değerlendirme
Seçmenlerin ilgisizliği, siyasetçilerin ve bürokratların çıkar gruplarıyla girdiği 'rant' ilişkilerinin denetlenememesine yol açar.
Denetimsizlik, kamu kaynaklarının etkin olmayan (verimsiz) alanlara transfer edilmesine (siyasal başarısızlık) neden olur.
4
Bürokrasi Modelini Test Etme
Bürokratlar bütçeyi TSB=TSCTSB = TSC noktasına kadar büyütürler, bu da toplumun istediğinden çok daha fazla üretim demektir.
Niskanen modelindeki bu sapma, rasyonel ilgisizliğin yarattığı bilgi asimetrisinden beslenir.

Key Concept

Rasyonel İlgisizlik ve Kolektif Eylem Mantığı Etkileşimi
Estimated Time:3m 0s
Rate this question

Topics

Siyasal Sürecin Aktörleri

More questions from this topic