Kamu yatırım projelerinin maliyet-fayda analizinde, gelecekte ortaya çıkacak sosyal fayda ve maliyetlerin bugünkü değerine () indirgenmesi işleminde kullanılan sosyal iskonto oranı () ile piyasa faiz oranı arasındaki ilişki mali literatürde temel bir tartışma konusudur. Buna göre, kamu projelerinin değerlendirilmesinde piyasa faiz oranının sosyal iskonto oranı olarak kullanılmasının teorik olarak yetersiz görülmesinin temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
- Bireylerin miyopik (kısa görüşlü) davranarak gelecek nesillerin refahını yeterince dikkate almaması ve piyasadaki vergi gibi aksaklıkların toplumsal zaman tercihi ile sermayenin fırsat maliyetini piyasa faizinden farklılaştırmasıAnswer
- BKamu yatırım projelerinin özel sektör yatırımlarına göre daha yüksek risk taşıması nedeniyle, sosyal iskonto oranının piyasa faizinden her zaman daha yüksek belirlenmesi zorunluluğu
- Cİskonto işleminin sadece projenin fiziksel ömrü tamamlandıktan sonraki dönemleri kapsayacak şekilde, zamanın değerinden bağımsız bir sabit katsayı ile hesaplanması gerekliliği
- DSosyal iskonto oranının hesaplanmasında sadece cari giderlerin dikkate alınması, yatırım harcamalarının sosyal fırsat maliyetinden muaf tutulması
- EEnflasyonist bir ekonomide reel sosyal iskonto oranının, piyasadaki nominal faiz oranından her zaman daha yüksek bir değer alması kuralı
Answer
Sosyal iskonto oranının piyasa faizinden farklılaşmasının temel nedeni, bireylerin kısa vadeli (miyopik) tercihleri ile toplumun gelecek nesilleri de kapsayan uzun vadeli refah beklentileri arasındaki fark ve piyasadaki vergisel/yapısal aksaklıklardır.
Doğru cevap olan ifade, sosyal iskonto oranının belirlenmesindeki temel teorik gerekçeleri sunmaktadır. Bireylerin piyasada sadece kendi yaşam sürelerini düşünerek karar vermeleri (miyopi) gelecek kuşakların haklarının göz ardı edilmesine yol açar. Ayrıca, tasarruf sahiplerinin aldığı faiz ile yatırımcıların ödediği faiz arasındaki vergi farkları (vergi kaması) piyasa faizinin 'sermayenin sosyal fırsat maliyetini' veya 'sosyal zaman tercihini' tam olarak temsil etmesini engeller.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Sosyal İskonto Oranı ve Piyasa Aksaklıkları