Question

Difficulty: MediumFon Gelirleri

50185018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile yasal çerçevesi yeniden düzenlenen ve kamu gelirlerinin belirli bir hizmetin finansmanına veya sosyo-ekonomik hedeflerin gerçekleştirilmesine özgülenmesi esasına dayanan "fon" uygulamaları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Fon uygulamaları, bütçe ilkelerinden olan "adem-i tahsis" (tahsis etmeme) kuralının en bariz istisnalarından birini teşkil eder.
  2. Fon gelirleri, niteliği gereği yalnızca sosyal güvenlik kurumları veya mesleki kuruluşlar tarafından üyelerinden toplanan parafiskal ödemelerden ibarettir.Answer
  3. C
    Fonların bütçe kapsamı dışında (bütçe dışı fonlar) tutulması, bütçenin "tekliği" ilkesini zayıflatarak parlamentonun denetim gücünü kısıtlayabilir.
  4. D
    Kamu maliyesinde fonların temel kuruluş amacı, genel bütçenin katı kurallarını ve bürokratik engelleri aşarak kamu hizmetlerinde mali esneklik sağlamaktır.

Answer

Fon gelirlerinin yalnızca sosyal güvenlik kurumları veya mesleki kuruluşlar tarafından toplanan parafiskal ödemelerden oluştuğunu belirten ifade yanlıştır.
Fon gelirleri, devletin egemenlik gücüne dayalı cebri gelirlerden (vergi payları gibi) oluşabileceği gibi, bağışlar, yardımlar veya devletin sahip olduğu mülklerin işletilmesinden elde edilen iradi gelirlerden de oluşabilir. Parafiskal gelirler ise sadece sosyal güvenlik kurumları ve mesleki kuruluşlar tarafından kendi üyelerinden toplanan özel nitelikli gelirlerdir. Dolayısıyla fon gelirlerini sadece parafiskal ödemelerle sınırlamak kavramsal olarak hatalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Fon kavramını ve tahsis özelliğini analiz etme
Fonlar, gelirlerin belirli bir amaca özgülenmesi (ad-ı tahsis) ilkesine dayanır.
Bütçenin genel kuralı olan 'adem-i tahsis' (tüm gelirlerin tüm giderleri karşılaması) kuralına istisna teşkil ederler.
2
Finansman kaynaklarını değerlendirme
Fon gelirleri; vergilerden alınan paylar, bağışlar, mülk ve teşebbüs gelirleri gibi çok çeşitli kaynaklardan oluşabilir.
Fonlar sadece parafiskal ödemelere (sosyal güvenlik primi, aidat vb.) indirgenemez.
3
Bütçe disiplini ve denetim ilişkisini kurma
Bütçe dışı fonlar bütçe birliğini ve denetimini zorlaştırırken, bütçe içi fonlar daha kontrollü bir yapı sunar.
50185018 sayılı Kanun ile Türkiye'de mali saydamlığı artırmak için bütçe dışı fonlar büyük oranda tasfiye edilmiştir.

Key Concept

Fon Gelirlerinin Yapısal Özellikleri ve Earmarking (Ad-ı Tahsis)

Practice More

Fonlar ile Parafiskal gelirler arasındaki farkları ve 50185018 sayılı Kanun ile getirilen kısıtlamaları tekrar gözden geçirin.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question