Bir yerel idare, kırsal kalkınmayı desteklemek amacıyla rüzgâr enerjisi santrali (RES) kurarak temiz enerji üretmeyi ve bölge halkının enerji maliyetlerini düşürmeyi planlamaktadır. Bu projenin gerçekleştirilmesi durumunda, santralin inşa süreci ve türbinlerin faaliyeti nedeniyle bölgedeki arıcılık ve hayvancılık faaliyetleri olumsuz etkilenecek, yöre halkının bir kısmı ekonomik kayba uğrayacaktır. Yapılan ekonomik değerlendirmede; projenin enerji maliyetlerindeki düşüşten sağlayacağı toplam sosyal faydanın, hayvancılık ve arıcılıktaki daralmadan kaynaklanan toplam sosyal maliyetten daha büyük olduğu tespit edilmiştir. İlgili idare, bütçe imkânlarının kısıtlı olması nedeniyle zarar gören kesime herhangi bir nakdi tazminat ödemesi yapmamaya karar vermiştir.
Maliyet-fayda analizinin temel çerçevesi ve refah ekonomisi kriterleri dikkate alındığında, bu yatırım projesi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- AKazananların kaybedenleri telafi edebilecek güce sahip olması projenin Pareto iyileşmesi sayılması için yeterlidir; olası bir tazminat ödemesi ise devlete doğrudan bir hizmet karşılığı sağladığından gerçek (tükenen) gider niteliği taşır.
- BKamu idaresinin temel motivasyonu tıpkı özel sektör gibi yalnızca finansal kâr maksimizasyonu olduğundan, arıcılık faaliyetlerinden doğan sosyal maliyetler analize dâhil edilmeden doğrudan özel fayda üzerinden Scitovsky kriteri değerlendirilmelidir.
- Proje sonucunda toplumun bir kesimi zarara uğradığı için Pareto kriterine göre refah artışı sağlanmazken; kazananların elde ettiği net sosyal fayda kaybedenlerin zararını karşılayabilecek büyüklükte olduğundan Kaldor-Hicks tazmin kriterine göre potansiyel refah iyileşmesi gerçekleşir.Answer
- DToplam sosyal faydanın sosyal maliyeti aşması Kaldor-Hicks kriterinin sağlanması için yeterli değildir; kaybedenlerin projeyi engellemek için kazananlara önerebileceği tutarın kazananların faydasından büyük olması refah artışının temel şartıdır.