Bir kamu otoritesi tarafından yürütülmesi planlanan bölgesel ulaşım altyapısı projesinin m… — KPSS Maliye

Bir kamu otoritesi tarafından yürütülmesi planlanan bölgesel ulaşım altyapısı projesinin maliyet-fayda analizi sürecinde şu teknik bulgulara ulaşılmıştır:

- Proje hayata geçirildiğinde $X$ toplumsal kesiminin refah düzeyi yükselirken, $Y$ kesiminin refah düzeyi gerilemektedir.
- Yapılan hesaplamalarda, $X$ kesiminin projeden elde edeceği toplam kazancın, $Y$ kesiminin uğrayacağı toplam zararı teorik olarak tazmin etmeye (compensation) yettiği saptanmıştır.
- Ancak analiz derinleştirildiğinde, $Y$ kesiminin mevcut durumun (proje öncesi halin) korunması için $X$ kesimine teklif edebileceği potansiyel tazminat miktarının, $X$ kesiminin projeden beklediği net faydadan daha büyük olduğu ve bu durumun bir 'tersine dönüş' (reversal) riski taşıdığı tespit edilmiştir.

Buna göre, projenin toplumsal refahı artırdığının kabul edilebilmesi için hem potansiyel tazminatın mümkün olmasını hem de tersine dönüş testinin aşılmasını öngören refah kriteri aşağıdakilerden hangisidir?

Scitovsky KriteriAnswer
B
Kaldor-Hicks Kriteri
C
Pareto Kriteri
D
Pigou Refah Kriteri

Answer

Scitovsky Kriteri, bir projenin refah artırıcı sayılabilmesi için hem kazananların kaybedenleri tazmin edebilmesini hem de kaybedenlerin kazananları eski durumda kalmaya ikna edememesini gerektirir.

Doğru yanıt olan kriter, literatürde 'Çifte Kriter' olarak da adlandırılan Scitovsky yaklaşımıdır. Bu yaklaşıma göre bir politika değişikliği; hem Kaldor-Hicks kriterine göre bir iyileşme sağlamalı (kazananların kaybedenleri tazmin edebilmesi) hem de kaybedenlerin mevcut durumu korumak adına kazananları rüşvet yoluyla ikna edememesi (tersine dönüş testinin başarısız olması) durumunda refahı artırıyor kabul edilir.

Step-by-Step Solution

Projenin taraflar üzerindeki etkilerini analiz et.

X

grubu kazanmakta,

Y

grubu kaybetmektedir. Bu durum Pareto kriterinin doğrudan ihlal edildiğini gösterir.

Pareto iyileştirmesi için kimsenin zarar görmemesi gerekir.

Tazminat ilkesini (Kaldor-Hicks) kontrol et.

X

grubu

Y

'nin zararını karşılayabilmektedir. Bu, Kaldor-Hicks kriterinin sağlandığı anlamına gelir.

Kaldor-Hicks, toplam faydanın toplam maliyetten büyük olması durumunda potansiyel tazmini yeterli bulur.

Tersine dönüş testini (Reversal Test) değerlendir.

Y

grubunun projeyi engellemek için teklif edeceği bedelin,

X

'in kazancından büyük olması 'Scitovsky Paradoksu'na yol açar.

Scitovsky kriteri, sadece tazminin mümkün olmasını değil, aynı zamanda bu sürecin mantıksal bir döngüye (tersine dönüşe) girmemesini şart koşar.

Key Concept

Scitovsky Çifte Kriteri ve Tersine Dönüş Testi

Alternative Method

Grafiksel analizde, Fayda İmkanları Eğrisi üzerinde iki farklı durum (

A

B

noktaları) arasındaki geçişte eğrilerin kesişmesi durumu Scitovsky Paradoksu'nu temsil eder.

Estimated Time:2m 0s

Question

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Alternative Method

Topics

More questions from this topic