Makroekonomik istikrarı sağlamak ve ekonomik büyümeyi desteklemek amacıyla politika yapıcılar iki farklı kamu harcaması alternatifi üzerinde durmaktadır:
I. Politika: Düşük gelirli hanehalklarına yönelik herhangi bir karşılık beklenmeksizin yapılan düzenli nakdi desteklerin (sosyal transferlerin) artırılması.
II. Politika: Sanayi bölgelerinin lojistik maliyetlerini düşürecek geniş çaplı demiryolu ve liman altyapısı projelerinin devlet tarafından finanse edilip inşa edilmesi.
Kamu harcamalarının üretim üzerindeki etkilerine ilişkin maliye teorisi dikkate alındığında, bu iki politikanın sonuçları hakkında aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- I. Politika kısa vadede yüksek marjinal tüketim eğilimi üzerinden efektif talebi uyararak atıl kapasitenin kullanımını desteklerken; II. Politika uzun vadede özel sektör yatırımlarını tamamlayıcı etki (içerme) yaratarak ekonominin potansiyel üretim sınırını dışa kaydırır.Answer
- BI. Politika, devletin ulusal kaynakları doğrudan tüketmesi ve tahsis etmesi anlamına geldiğinden 'gerçek harcama' sınıfındadır ve üretim faktörlerinin miktarını II. Politikadan daha doğrudan artırır.
- CII. Politika kapsamında devletin reel kaynak kullanması, ekonominin içinde bulunduğu duruma bakılmaksızın özel sektör yatırımlarını dışlayacağı (crowding-out) için toplam üretim hacmini kesinlikle daraltır.
- DI. Politika aracılığıyla hanehalkına aktarılan fonlar, ekonomideki mevcut atıl kapasite oranına veya arz esnekliğine bakılmaksızın üretimden ziyade doğrudan ve yalnızca enflasyonist bir etki doğurur.
- EII. Politika çerçevesinde yapılan altyapı inşası ödemeleri cari harcamalar statüsünde muhasebeleştirildiği için, bu harcamaların üretim kapasitesi üzerindeki olumlu etkisi yalnızca harcamanın yapıldığı mali yılla sınırlı kalır.
Answer
Sosyal transferlerin kısa vadede talebi uyararak atıl kapasiteyi harekete geçireceğini, altyapı yatırımlarının ise uzun vadede tamamlayıcı etki ile potansiyel üretimi artıracağını ifade eden seçenek doğrudur.
Doğru değerlendirme, harcamaların niteliğine uygun ekonomik etkileri tam olarak yansıtmaktadır. Karşılıksız nakdi destekler (I. Politika) transfer harcamasıdır. Düşük gelir gruplarına yapıldığında, bu kesimin yüksek marjinal tüketim eğilimi nedeniyle hızla harcamaya dönüşerek efektif talebi artırır. Ekonomide atıl kapasite mevcutsa, artan talep kısa vadede üretimi canlandırır. Öte yandan liman ve demiryolu inşası (II. Politika) birer gerçek yatırım harcamasıdır. Bu harcamalar sanayinin lojistik maliyetlerini düşürerek özel sektör için pozitif dışsallık yaratır. Bu durum yatırımları dışlamak (crowding-out) yerine onları tamamlar ve teşvik eder (crowding-in), neticesinde ise uzun vadede ülkenin potansiyel üretim kapasitesini genişletir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Kamu Harcamalarının Üretim Üzerindeki Etkileri ve Harcama Türleri