Gelişmekte olan ülkelerde kalkınma stratejileri belirlenirken, kamu harcamalarının tahsisinde sadece geleneksel fiziki altyapı yatırımlarına odaklanılmasından ziyade; eğitim, sağlık, teknoloji geliştirme ve yenilikçilik (Ar-Ge) teşviklerine ağırlık verilmesi modern maliye politikalarında güçlü bir şekilde savunulmaktadır.
Özellikle Paul Romer ve Robert Lucas gibi iktisatçıların öncülük ettiği 'İçsel (Endojen) Büyüme Teorileri' dikkate alındığında, kamunun beşeri sermaye ve bilgi üretimine yönelik bu tahsisatlarının uzun dönemli ekonomik büyümeyi 'kesintisiz' hale getirmesinin temel teorik gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
- Bu harcamaların yarattığı bilgi yayılımları (spillover) ve pozitif dışsallıklar sayesinde, makroekonomik düzeyde toplam sermaye birikiminde azalan verimler kuralının işlemesinin önüne geçilmesiAnswer
- BBu alanlara yapılan harcamaların toplam talebi uyararak harcama çarpanı mekanizmasını devreye sokması ve kısa dönemli geliri artırarak potansiyel üretim sınırını doğrudan genişletmesi
- CSöz konusu nitelikli harcamaların, Musgrave ve Rostow'un gelişme aşamaları modelinde öngörüldüğü üzere yalnızca ekonominin en erken ve ilkel kalkınma evresinde ortaya çıkan zorunlu giderler olması
- DAr-Ge ve eğitime ayrılan fonların piyasadan borçlanılarak karşılanmasının, faiz oranlarını artırmak suretiyle özel sektör yatırımlarını teşvik eden bir dışlama (crowding-out) etkisi yaratması
- EEğitim ve araştırma hizmetlerinde görevli personelin maaş ödemelerinin analitik bütçe sisteminde doğrudan 'yatırım harcaması' olarak sınıflandırılması ve sermaye stokuna anında eklenmesi
Answer
Doğru seçenek, söz konusu harcamaların bilgi yayılımları ve dışsallıklar yaratarak azalan verimler kuralının işlemesini engellediğini belirten ifadedir.
Geleneksel Neoklasik (dışsal) büyüme modellerinde, sermaye birikimi arttıkça azalan verimler yasası gereği ekonomik büyüme uzun dönemde yavaşlar ve durma noktasına (steady-state) gelir. Ancak İçsel Büyüme Teorilerinde (Romer, Lucas), devletin eğitime, sağlığa ve Ar-Ge'ye yapacağı nitelikli kamu harcamaları çok kritik bir rol üstlenir. Bu harcamaların ortaya çıkardığı bilgi birikimi ve yenilikler, ekonomi genelinde pozitif dışsallıklar (bilgi yayılımı - spillover) yaratır. Yeni fikirler ve artan nitelikli işgücü, ekonomideki toplam fiziki sermayenin verimliliğini destekleyerek azalan verimler kuralının devreye girmesini engeller. Bu sayede ekonomi kendi iç dinamikleriyle kesintisiz ve sürekli bir büyüme patikasına oturur.
Step-by-Step Solution
Key Concept
İçsel Büyüme Teorilerinde Beşeri Sermaye ve Dışsallıklar