Osmanlı bütçe tarihinde, halkın temsilcileri aracılığıyla kamu harcamalarını ve vergileri denetlemesi anlamına gelen "bütçe hakkı", başlangıçta şekli bir yetki iken zamanla gerçek bir siyasi denetim aracına dönüşmüştür. Kanun-i Esasi'nin orijinal metni ile yılında yapılan anayasa değişiklikleri kıyaslandığında; Meclis-i Mebusan'ın yürütme üzerindeki bütçe denetimini en çok güçlendiren hukuki gelişme aşağıdakilerden hangisidir?
- Bakanlar kurulunun Padişah yerine Meclis'e karşı sorumlu hale gelmesiAnswer
- BBütçenin bir yıllık süre için hazırlanması kuralının ilk kez anayasaya girmesi
- CSayıştay'ın (Divan-ı Muhasebat) bütçe denetimi yapmak üzere anayasal bir kurum olarak ilk kez kurulması
- DDuyun-u Umumiye İdaresi'nin bütçe üzerindeki mali vesayetine son verilmesi
- EVergilerin sadece kanunla konulabileceği ilkesinin ilk kez Tanzimat Fermanı ile güvence altına alınması
Answer
Bakanlar kurulunun Padişah yerine Meclis'e karşı sorumlu hale gelmesi
Bütçe hakkının gerçek anlamda bir denetim aracına dönüşmesi, bütçeyi uygulayan Bakanlar Kurulu'nun (yürütmenin) parlamentoya karşı siyasi sorumluluğunun bulunmasına bağlıdır. Kanun-i Esasi'nin ilk halinde bakanlar Padişah'a karşı sorumlu iken, değişiklikleri ile Meclis-i Mebusan'a karşı sorumlu hale gelmişlerdir. Bu durum, Meclis'in bütçeyi reddederek hükümeti denetleyebilmesinin ve düşürebilmesinin önünü açmıştır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Bütçe hakkının siyasi sorumluluk (parlamenter sistem) ile ilişkisi
Practice More
Osmanlı'da 1909 değişiklikleri ile bütçeyi reddetme hakkı kazanan Meclis'in, bütçe onaylanmadığında bir önceki yılın bütçesinin (geçici bütçe mantığıyla) uygulanması kuralını inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s