Question

Difficulty: MediumMülk ve Teşebbüs Gelirleri (Dometik Gelirler)

Maliye literatüründe 'dometik gelirler' olarak da ifade edilen mülk ve teşebbüs gelirlerini; vergi, harç ve resim gibi diğer kamu gelirlerinden ayıran en temel karakteristik özellik aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Gelirin elde edilme sürecinde devletin kamu gücüne (egemenlik hakkına) dayanmayıp, bir özel hukuk süjesi gibi hareket etmesiAnswer
  2. B
    Belirli bir kamu hizmetinden doğrudan yararlanma karşılığında ve zorunlu bir ödeme olarak tahsil edilmesi
  3. C
    Sadece savaş, doğal afet veya ekonomik kriz gibi olağanüstü dönemlerde başvurulan bir gelir kaynağı olması
  4. D
    Sosyal güvenlik kurumları veya mesleki kuruluşlar tarafından kendi üyelerinden zorunlu olarak toplanması
  5. E
    Bayındırlık hizmetleri sonucunda özel kişilere ait gayrimenkullerde meydana gelen değer artışından pay alınması

Answer

Mülk ve teşebbüs gelirlerinin temel farkı, devletin bu gelirleri elde ederken kamu gücünü (egemenlik hakkını) kullanmayıp, özel hukuk hükümleri çerçevesinde iradi bir şekilde hareket etmesidir.
Mülk ve teşebbüs gelirleri (dometik gelirler), devletin sahip olduğu taşınmazların kiralanması, orman hasılatı veya KİT kârları gibi kalemlerden oluşur. Bu gelir türlerinde devlet, egemenlik gücüne dayanarak tek taraflı bir yükümlülük koymak yerine, özel hukuk kuralları içinde bir mülk sahibi veya tacir gibi hareket eder. Bu durum, bu gelirleri vergi gibi cebri gelirlerden ayıran en temel farktır.

Step-by-Step Solution

1
Terim Analizi
'Dometik gelirler' kavramının mülk ve teşebbüs gelirleri ile eş anlamlı olduğunu belirle.
Maliye literatüründe devletin mülkiyet ve işletmecilik gelirleri bu isimle anılır.
2
Hukuki Rejim Karşılaştırması
Vergi, harç ve resmin kamu hukuku (cebri); mülk ve teşebbüs gelirlerinin ise özel hukuk (iradi) hükümlerine tabi olduğunu karşılaştır.
Sınıflandırmadaki temel fark, devletin işlem yaparken sahip olduğu yetkinin niteliğidir.
3
Ayırıcı Özelliği Belirleme
Devletin bir piyasa aktörü gibi hareket ettiği seçeneği tespit et.
Dometik gelirlerde devlet, vatandaşın mal varlığına el koymaz, bir hizmet veya mal satışı/kiralaması yapar.

Key Concept

İradi Kamu Gelirleri ve Özel Hukuk Hükümleri

Practice More

Devletin mali tekel gelirleri ile teşebbüs gelirleri arasındaki farkı inceleyerek 'fiyatlandırma' mantığını karşılaştırabilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question