Examkin

Question

Difficulty: MediumKamu Tercihi Teorisi, Anayasal İktisat ve Maliye Politikası

Demokratik bir ülkede kamu harcamalarının sürekli artış eğiliminde olması üzerine yapılan akademik bir çalışmada; bürokratların kamu yararından ziyade kendi güç, prestij ve maaşlarını artırma güdüsüyle hareket ettikleri, bu nedenle yönettikleri kurumun bütçesini sürekli olarak büyütmeye çalıştıkları vurgulanmıştır.

Kamu Tercihi Teorisi kapsamında William Niskanen tarafından geliştirilen 'Bürokrasi Modeli'ne dayanan bu tespitin sonucunda, kamu ekonomisinde aşağıdakilerden hangisinin ortaya çıkması beklenir?

  1. A
    Bürokratların iradi maliye politikası araçlarını kullanarak ekonomide tam istihdam ve fiyat istikrarını eşanlı olarak tesis etmesi.
  2. B
    Siyasi iktidarın vergi gelirlerini maksimize etme güdüsüyle hareket ederek anayasal kısıtlamaları kaldıran 'Leviathan' devlet yapısını kurması.
  3. Kamu mal ve hizmetlerinin, marjinal sosyal faydanın marjinal sosyal maliyete eşit olduğu toplumsal optimum düzeyin üzerinde (aşırı) üretilmesi.Answer
  4. D
    Kamu idaresinin ekonomiye müdahalesini asgari seviyeye indirerek geleneksel denk bütçe ilkesinin tavizsiz bir biçimde uygulanması.
  5. E
    Bürokratların yalnızca kamu yararını maksimize eden kararlar almasıyla kaynak tahsisinde Pareto etkinliğinin tam olarak sağlanması.

Answer

Kamu mal ve hizmetlerinin, marjinal sosyal faydanın marjinal sosyal maliyete eşit olduğu toplumsal optimum düzeyin üzerinde (aşırı) üretilmesi.
William Niskanen'in Bürokrasi Modeli'ne göre bürokratlar, rasyonel ve kendi çıkarını kollayan bireyler olarak güç, maaş ve prestijlerini artırmak amacıyla yönettikleri kurumun bütçesini maksimize etmeye çalışırlar. Bürokratların hizmet maliyetleri konusunda siyasi karar alıcılara (sponsorlara) karşı sahip oldukları bilgi asimetrisi, onların daha yüksek bütçeler talep etmesine olanak tanır. Bu durum, kamu hizmetlerinin marjinal sosyal maliyetin marjinal sosyal faydayı aştığı noktaya kadar genişletilmesine, yani toplumsal optimumun ötesinde aşırı üretime ve kaynak israfına neden olur.

Step-by-Step Solution

1
Soruda verilen modelin (Niskanen'in Bürokrasi Modeli) temel varsayımını belirlemek
Bürokratlar, kendi faydalarını maksimize etmek için (güç, maaş, prestij) yönettikleri kurumun bütçesini en üst düzeye çıkarmayı (bütçe maksimizasyonu) hedeflerler.
Kamu Tercihi Teorisi metodolojik bireycilik gereği tüm siyasi aktörlerin ve bürokratların kendi çıkarlarını gözettiğini varsayar.
2
Bütçe maksimizasyonunun kamu hizmeti arzı üzerindeki etkisini analiz etmek
Bürokratlar bilgi asimetrisini kullanarak siyasilere (sponsorlara) daha yüksek bütçeleri onaylatır ve hizmet arzını toplam faydanın toplam maliyete eşitlendiği noktaya kadar genişletirler.
Bürokratlar kurum bütçesini kendi fayda fonksiyonlarının temel bir argümanı olarak gördükleri için sürekli genişleme eğilimindedirler.
3
Bu durumun ekonomik etkinlik (kaynak tahsisi) açısından sonucunu değerlendirmek
Hizmet üretimi, marjinal sosyal faydanın marjinal sosyal maliyete eşitlendiği optimum (etkin) noktanın ötesine geçer ve aşırı üretim kaynak israfına yol açar.
Bu durum politik piyasa başarısızlığının bürokratik düzeydeki yansımasıdır ve kamu kesiminin gereğinden fazla büyümesiyle sonuçlanır.

Key Concept

Niskanen Bürokrasi Modeli (Bütçe Maksimizasyonu) ve Aşırı Üretim
Rate this question

Topics

Kamu Tercihi Teorisi, Anayasal İktisat ve Maliye Politikası

More questions from this topic