James Buchanan ve Gordon Tullock tarafından *Hesaplaşma Metni* (*The Calculus of Consent*) adlı eserde ortaya koyulan "Anayasal Seçim" modelinde, toplumun gelecekteki karar alma süreçlerini yönetecek kuralların (anayasanın) belirlenmesi bir maliyet minimizasyonu problemi olarak ele alınır. Bu yaklaşıma göre, karar alma kuralı "tek kişi"den "oybirliği"ne doğru kaydırıldıkça, bireyin iradesi dışındaki kararlardan kaynaklanan "dışsal maliyetler" ile uzlaşmaya varmak için harcanan "karar alma maliyetleri" zıt yönlerde değişim gösterir.
Buna göre, Anayasal İktisat yaklaşımı çerçevesinde, karar alma kuralının "oybirliği" (unanimity) kuralından sapılarak "oy çokluğu" (majority) gibi daha düşük nisaplı kuralların anayasal düzeyde kabul edilmesinin temel iktisadi gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
- Oybirliği kuralının dışsal maliyetleri sıfıra indirmesine rağmen, pazarlık ve zaman kaybından kaynaklanan karar alma maliyetlerinin aşırı yüksekliği nedeniyle toplam maliyeti minimize eden optimal kuralın aranması.Answer
- BSiyasal aktörlerin kendi çıkarları doğrultusunda rant kollama faaliyetlerine girişmelerini engellemek için medyan seçmenin tercihlerini her durumda anayasal koruma altına alma zorunluluğu.
- CLeviathan devletin vergi gelirlerini maksimize etme eğilimini kırmak amacıyla, kamu harcamalarının anayasal sınırlarını belirleyerek bürokrasinin bütçe büyütme isteğini tamamen ortadan kaldırmak.
- DSiyasal sürecin Pareto etkin sonuçlar üretmesini sağlamak adına, piyasa başarısızlıklarını giderecek olan dışsallıkların anayasal olarak içselleştirilmesi ve kamu mallarının oylama ticaretine konu edilmesi.
- EToplumun normatif tercihlerini Sosyal Refah Fonksiyonu aracılığıyla tek bir çıktıda birleştirmek ve oylama paradokslarını (Arrow İmkansızlık Teoremi) anayasal yasaklarla engellemek.