Bir kamu otoritesi, bölgesel ulaşım altyapısını geliştirmek amacıyla yeni bir otoyol projesinin maliyet-fayda analizini yürütmektedir. Analiz sonucunda, projenin yaratacağı zaman tasarrufu ve ekonomik canlılık gibi faydaların, kamulaştırma ve çevresel bozulma (negatif dışsallık) gibi maliyetlerden daha büyük olduğu; dolayısıyla projenin net sosyal faydasının pozitif olduğu belirlenmiştir. Ancak proje, güzergâh üzerindeki bazı bölge sakinlerinin refahında bir miktar düşüşe yol açacaktır.
Refah ekonomisi kriterleri ve maliyet-fayda analizinin kavramsal çerçevesi dikkate alındığında, bu projenin değerlendirilmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Kaldor-Hicks telafi prensibine göre, projeden kazanç sağlayanların elde ettikleri fayda ile zarar görenlerin kayıplarını teorik olarak karşılayabilme kapasitesine sahip olması projenin kabulü için yeterlidir; fiili bir telafi yapılması zorunlu değildir.Answer
- BPareto kriterine göre, projenin net sosyal faydası pozitif olduğu için, toplumda bazı bireylerin durumunun kötüleşmesi projenin genel refahı artırıcı niteliğini ortadan kaldırmaz.
- CScitovsky çift kriterinin sağlanabilmesi için, projeden kazançlı çıkanların zarar görenlere yönelik karşılıksız bir transfer harcaması (fiili tazminat) yaparak onların refah kayıplarını bilfiil gidermesi şarttır.
- DKamu harcamaları temelde özel sektör yatırımları ile aynı finansal kâr güdüsüne dayandığından, analizde projenin yol açtığı sosyal maliyetler yerine yalnızca kuruma sağladığı özel (finansal) faydalar esas alınmalıdır.
Answer
Doğru yanıt, Kaldor-Hicks prensibinde fiili telafi şartının aranmadığını ve teorik telafi kapasitesinin yeterli olduğunu ifade eden seçenektir.
Kaldor-Hicks telafi prensibi (potansiyel Pareto kriteri), bir politikanın veya projenin refahı artırıcı kabul edilebilmesi için kazananların elde ettiği faydanın, kaybedenlerin zararından büyük olmasını yeterli görür. Bu prensipte, kazananların kaybedenleri fiilen telafi etmesi gerekmez; sadece teorik olarak telafi etme kapasitesine sahip olmaları yeterlidir. Senaryoda projenin net sosyal faydası pozitif olduğu için bu şart sağlanmaktadır ve doğru yaklaşım budur.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Maliyet-Fayda Analizinde Refah Kriterleri (Pareto, Kaldor-Hicks, Scitovsky)