Question

Difficulty: MediumCebri ve İradi Gelirler Ayrımı

Kamu gelirleri; devletin bu gelirleri elde ederken kullandığı yetkinin niteliğine, hukuki statüsüne ve gelirin dayandığı temel ilişkiye göre 'cebri' (zorunlu) ve 'iradi' (rızai) olarak iki ana gruba ayrılmaktadır.

Buna göre;

I. Şerefiyeler
II. Mülk ve teşebbüs gelirleri
III. Parafiskal gelirler
IV. Vergi, resim ve harçlar

yukarıda yer alan kamu geliri türlerinden hangisi veya hangileri, devletin 'fiskus' (mülk sahibi) sıfatıyla ve özel hukuk hükümlerine tabi olarak elde ettiği iradi gelirler kapsamındadır?

  1. Yalnız IIAnswer
  2. B
    I ve II
  3. C
    II ve III
  4. D
    II ve IV
  5. E
    I, II ve IV

Answer

Devletin mülk ve teşebbüs gelirleri, 'fiskus' sıfatıyla ve özel hukuk çerçevesinde elde edilen yegane iradi gelirdir.
Mülk ve teşebbüs gelirleri, devletin sahip olduğu taşınmazları kiralaması veya iktisadi işletmeler aracılığıyla mal/hizmet satması sonucunda elde edilir. Bu süreçte devlet bir kamu gücü kullanıcısı (imperium) olarak değil, piyasada faaliyet gösteren bir mülk sahibi veya girişimci (fiskus) olarak hareket eder. Gelirin temelinde taraflar arasında özel hukuk hükümlerine tabi, karşılıklı rızaya dayalı akdi bir ilişki bulunduğu için bu gelirler 'iradi' niteliktedir.

Step-by-Step Solution

1
Gelir türlerini hukuki niteliklerine göre analiz etme.
I, III ve IV numaralı maddeler devletin egemenlik gücüne (imperium) dayanırken; II numaralı madde devletin ekonomik aktör (fiscus) kimliğine dayanır.
İradi gelirlerin temelinde tarafların karşılıklı rızası ve akdi bir ilişki bulunması gerekir.
2
Mülk ve teşebbüs gelirlerinin kapsamını belirleme.
Kira gelirleri, KİT karları ve taşınmaz satış gelirleri bu gruptadır ve iradi niteliktedir.
Bu gelirler piyasa mekanizması içinde, zorlama olmaksızın elde edilir.
3
Diğer maddelerin neden cebri olduğunu saptama.
Şerefiye, parafiskal gelir ve vergiler kanunla düzenlenen, ödenmesi zorunlu yükümlülüklerdir.
Ödeme yükümlülüğünün doğmasında bireyin rızası değil, kanuni zorunluluk esastır.

Key Concept

Cebri ve İradi Gelirlerin Ayrım Kriteri (Imperium vs. Fiscus)
Rate this question