Examkin

Kamu Borçlarının Sınıflandırılması

146 questions

Question 141Question →

Kamu borçlarının zorlama derecesine göre yapılan sınıflandırmasında; devlet ile borç verenler arasında karşılıklı rızaya dayanan ve borçlanmanın koşullarının piyasa mekanizması içinde bir "sözleşme (akit)" ile belirlendiği borç türü ile devletin egemenlik gücüne dayanarak borçlanma koşullarını tek taraflı iradesiyle saptadığı borç türü aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Gönüllü Borçlar - Zorunlu Borçlar

Answer

Gönüllü Borçlar ve Zorunlu Borçlar
Doğru cevap olan seçenek, borçlanmanın iki temel hukuki kaynağını yansıtmaktadır: Bireylerin kendi rızalarıyla piyasa faizi karşılığında devletten tahvil/bono alması 'gönüllü borçlanma'dır. Devletin yasayla vatandaşlarını borç vermeye mecbur bırakması ise 'zorunlu borçlanma'dır.

Step-by-Step Solution

1
Borçlanmanın hukuki niteliğini analiz etme
Gönüllü borçlar, tarafların (devlet ve borç veren) özgür iradesiyle kurulan bir borç sözleşmesine (akit) dayanır.
Piyasa koşullarında gerçekleşen bu borçlanmada devlet, özel hukuk kişisi gibi hareket eder.
2
Egemenlik gücü ve tek taraflılık ilişkisini inceleme
Zorunlu borçlar, devletin kamu gücünü ve egemenlik yetkisini kullanarak yasayla bireyleri borç vermeye mecbur tutmasıdır.
Bu tür borçlanmada koşullar devlet tarafından tek taraflı belirlenir ve rıza aranmaz.
3
Kavramları sırasıyla eşleştirme
İlk tanım gönüllü borçlara, ikinci tanım ise zorunlu borçlara aittir.
Soru kökündeki sırayla uyumlu olan tek seçenek budur.

Key Concept

Hukuki Niteliklerine Göre Borçlanma (Akit vs. Yasal Yükümlülük)
Question 142Question →

Kamu borçlarının teminat (garanti) durumuna göre sınıflandırılması kapsamında; devletin borçlanırken belirli bir mal varlığını (altın, gayrimenkul vb.) rehnetmesi veya belirli bir gelir kaynağını doğrudan borç servisine tahsis etmesi ile bir uluslararası kuruluşun veya başka bir devletin borcun ödenmesine yönelik sunduğu kefalet desteği sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Ayni Teminat - Şahsi Teminat

Answer

Devletin belirli bir malı veya geliri güvence göstermesi 'Ayni Teminat', üçüncü bir tarafın (devlet veya kuruluş) kefil olması ise 'Şahsi Teminat' olarak tanımlanır.
Kamu borçlarında 'ayni teminat', devletin mülkiyetindeki altın, gümüş, arazi gibi maddi varlıkların veya gümrük gelirleri gibi belirli gelirlerin borç karşılığında rehnedilmesidir. 'Şahsi teminat' ise, borçlu devletin dışında bir üçüncü tarafın (örneğin Dünya Bankası, IMF veya başka bir egemen devlet) borca kefil olması durumudur. Bu nedenle doğru sıralama 'Ayni Teminat - Şahsi Teminat' şeklindedir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci durumu analiz et
Belirli bir mal varlığının (altın, gayrimenkul) rehni veya gelir tahsisi
Maddi bir varlığın güvence gösterilmesi 'ayni' (materyal/nesnel) teminat kapsamına girer.
2
İkinci durumu analiz et
Uluslararası kuruluş veya başka bir devletin kefaleti
Üçüncü bir tüzel kişiliğin borcun ödenmesine dair verdiği söz/garanti 'şahsi' (personal/guarantee-based) teminat kapsamına girer.
3
Sıralamayı kontrol et
Ayni Teminat - Şahsi Teminat
Soru kökündeki sıralamaya uygun olan eşleştirme belirlenir.

Key Concept

Teminat Durumuna Göre Kamu Borçları (Adi, Ayni Teminatlı, Şahsi Teminatlı)

Practice More

Borçların teminat durumuna göre sınıflandırılmasında 'Adi Borçlar' ile 'Güvenceli Borçlar' arasındaki farkı devletin kredi notu ve faiz oranları üzerindeki etkisi açısından inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 143Question →

Kamu borçlarının kaynağına göre (iç ve dış borç) sınıflandırılmasında esas alınan 'iktisadi kıstas' (ekonomik ölçüt) çerçevesinde; dış borçlanma sürecinin borç alan ülkenin toplam reel kaynakları (satın alma gücü) üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak ifade edilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Borç alınırken ülkenin toplam reel kaynakları artar, borç geri ödenirken (itfa) bu kaynaklar azalır.

Answer

Dış borçlanmada, borç alınırken ülkenin toplam reel kaynakları artar, borç geri ödenirken ise bu kaynaklar azalır.
Dış borçlanmanın iktisadi kıstası, borçlanılan kaynağın yerleşiklik durumuna ve bunun reel kaynaklar üzerindeki etkisine dayanır. Dış borç alındığında, borç veren taraf yurt dışında yerleşik olduğu için ülkeye ek bir satın alma gücü girişi olur ve toplam reel kaynaklar artar. Bu borcun anapara ve faizi geri ödendiğinde ise kaynaklar yurt dışına çıktığı için ülkenin kullanabileceği toplam reel kaynaklarda bir azalma meydana gelir.

Step-by-Step Solution

1
Borçlanmanın iktisadi kıstasının (reel kaynak etkisi) tanımlanması.
İktisadi kıstas, borçlanmanın ülkenin toplam satın alma gücü ve reel kaynakları üzerindeki net değişimine odaklanır.
İç ve dış borç ayrımını sadece hukuki belgelerle değil, ekonomik sonuçlarıyla anlamak için gereklidir.
2
Dış borçlanma sürecindeki kaynak akış yönünün analiz edilmesi.
Borç alınırken dış dünyadan ülkeye bir transfer (+Δ+\Delta Kaynak) olur; geri ödenirken (anapara + faiz) ülkeden dış dünyaya bir transfer (−Δ-\Delta Kaynak) olur.
Dış borçlanmanın temel ekonomik karakteristiği, toplam harcanabilir kaynak miktarını değiştirmesidir.

Key Concept

İktisadi Kıstas (Reel Kaynak Etkisi)
Estimated Time:1m 30s
Question 144Question →

Almanya'da yerleşik (ikamet eden) bir Türk vatandaşının, Türkiye Cumhuriyeti Hazinesi tarafından yurt içi piyasada Türk lirası (TLTL) cinsinden ihraç edilen Devlet İç Borçlanma Senetlerini (DI˙BSDİBS) satın alması durumu, kamu borçlarının kaynağına göre sınıflandırılmasında kullanılan 'iktisadi kıstas' (yerleşiklik ilkesi) açısından nasıl nitelendirilmelidir?

Show answer & explanation

Answer: Dış borçtur; çünkü borç veren kişinin vatandaşlığından bağımsız olarak, satın alma gücü ülke dışındaki bir yerleşik tarafından sağlanmıştır.

Answer

Söz konusu işlem dış borçtur; çünkü iktisadi kıstasa göre borcun kaynağı borç verenin vatandaşlığına değil, ekonomik yerleşiklik durumuna (ikametgâhına) göre belirlenir.
Kamu borçlarının sınıflandırılmasında kullanılan iktisadi kıstas, borç veren tarafın hangi ülkenin yerleşiği olduğuna bakar. Senaryoda kişi Türk vatandaşı olsa dahi Almanya'da yerleşik olduğu için, sağladığı fon Türkiye ekonomisi için dışarıdan gelen ek bir satın alma gücüdür. Bu durum, toplam ulusal kaynakları artırdığı için iktisadi anlamda dış borç niteliği taşır.

Step-by-Step Solution

1
Borç verenin durumunu analiz et.
Borç veren kişi Türk vatandaşı olsa da Almanya'da yerleşiktir (non-resident).
İktisadi kıstas (yerleşiklik ilkesi) uyarınca belirleyici olan faktör ikametgâh ve ekonomik faaliyet merkezidir.
2
Kullanılan kıstası (iktisadi kıstas) işlemin üzerine uygula.
Satın alma gücü ülke dışı bir kaynaktan (Almanya ekonomisinden) Türkiye ekonomisine transfer edilmektedir.
Ülke dışından gelen her türlü reel satın alma gücü artışı iktisadi anlamda dış borçlanma sayılır.
3
Borcun niteliğini belirle.
Borç, kaynağına göre 'Dış Borç' olarak sınıflandırılır.
Fonların yurt dışında yerleşik bir kişiden gelmesi, işlemin yurt içinde veya TL cinsinden yapılmasından daha önceliklidir.

Key Concept

İktisadi Kıstas (Yerleşiklik İlkesi)

Practice More

Yerleşik bir yabancının (örneğin Türkiye'de yaşayan bir İngiliz'in) Türkiye'den tahvil alması durumunu iktisadi kıstasa göre değerlendiriniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 145Question →

Kamu borçlarının 'sağlandığı para cinsine göre' sınıflandırılmasında, borcun ulusal para birimi veya yabancı para birimi (döviz) üzerinden tanımlanması, devletin borç yönetimi ve sürdürülebilirliği üzerinde farklı mali sonuçlar doğurur. Buna göre, kamu borçlarının devletin kendi bastığı ulusal para birimi üzerinden ihraç edilmesinin, döviz cinsinden borçlanmaya kıyasla sağladığı en temel teknik avantaj aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Borcun itfasında gerekirse emisyon (para basımı) yoluna gidilerek nominal borç ödeme yükümlülüğünün yerine getirilebilmesi

Answer

Borcun itfasında gerekirse emisyon (para basımı) yoluna gidilerek nominal borç ödeme yükümlülüğünün yerine getirilebilmesi
Kamu borçlarının yerli para cinsinden tanımlanmasının en kritik avantajı, devletin kendi para birimi üzerinde tam egemenliğe (seigniorage/emisyon yetkisi) sahip olmasıdır. Bu durum, devletin vadesi gelen borçlarını gerekirse para basarak nominal değerden ödeyebilmesine olanak tanır ve döviz cinsinden borçlarda karşılaşılan 'transfer sorunu' veya döviz bulamama riskini ortadan kaldırır.

Step-by-Step Solution

1
Sağlandığı para cinsine göre sınıflandırmanın kapsamını belirle
Borçlar ulusal para (TL) ve yabancı para (Döviz) olarak ikiye ayrılır.
Sınıflandırma kriterinin temelini anlamak için gereklidir.
2
Ulusal para birimi ve emisyon ilişkisini analiz et
Devlet, kendi para birimi üzerinden borçlandığında para basma (emisyon) yetkisine sahiptir.
Bu yetki, borcun nominal olarak geri ödenme güvencesini sağlar.
3
Döviz cinsinden borçlanma ile karşılaştır
Döviz basma yetkisi başka devletlere ait olduğundan, dövizli borçlarda emisyon ile ödeme imkânı yoktur.
Sorumuzdaki 'avantaj' farkını ortaya koymak için karşılaştırma yapılır.

Key Concept

Ulusal para birimi üzerinden borçlanmada devletin para basma yetkisi sayesinde nominal temerrüt riskinden kaçınabilmesi
Estimated Time:1m 15s
Question 146Question →

Kamu borçlarının 'sağlandığı para cinsine göre' (yerli para ve yabancı para) sınıflandırılması ile 'kaynağına göre' (iç borç ve dış borç) sınıflandırılması arasındaki temel farklar ve bu borçların karakteristik özellikleri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Devletin yerli para cinsinden borçlanması durumunda borcun geri ödenmesi için emisyon (para basımı) yetkisini kullanma imkânı mevcutken, yabancı para cinsinden borçlanmada devletin bu tür bir doğrudan müdahale şansı yoktur ve borç yükü döviz kuru riskine açık hale gelir.

Answer

Devletin yerli para cinsinden borçlanması durumunda borcun geri ödenmesi için emisyon (para basımı) yetkisini kullanma imkânı mevcutken, yabancı para cinsinden borçlanmada devletin bu tür bir doğrudan müdahale şansı yoktur ve borç yükü döviz kuru riskine açık hale gelir.
Devlet, kendi para birimi üzerinden borçlandığında, ödeme güçlüğü çekmesi halinde merkez bankası aracılığıyla para basarak (emisyon) borcunu ödeme imkânına sahiptir. Ancak yabancı para cinsinden borçlanıldığında, bu parayı basma yetkisi başka bir ülkeye ait olduğundan devlet bu imkândan yoksundur ve döviz kurlarındaki yükseliş borcun anapara ve faiz yükünü reel olarak artırır.

Step-by-Step Solution

1
Para cinsine göre sınıflandırmanın tanımını yapın.
Borcun yerli para (ulusal para) veya yabancı para (döviz) cinsinden tanımlanmasıdır.
Sınıflandırma kriterini belirlemek için.
2
Devletin egemenlik gücünü bu iki tür üzerinde analiz edin.
Devlet yerli parayı basma yetkisine (emisyon) sahiptir, ancak yabancı parayı basamaz.
Geri ödeme (itfa) kapasitesini değerlendirmek için.
3
Risk faktörlerini karşılaştırın.
Dövizli borçlar kur artışından etkilenerek borç yükünü artırır; yerli para borçları ise enflasyonla reel olarak azalabilir.
Ekonomik etkileri ayırt etmek için.

Key Concept

Sağlandığı Para Cinsine Göre Borçlar ve Emisyon Gücü

Practice More

Borcun kaynağına göre sınıflandırılmasında 'geleneksel kriter' (ikametgâh) ile 'modern kriter' (para cinsi) arasındaki farkları inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
PreviousPage 8 / 8
Kamu Borçlarının Sınıflandırılması Practice Questions — KPSS Maliye — Page 8 | Examkin