Examkin

Bütçe Sistemleri

148 questions

Question 141Question →

Kamu mali yönetiminde rasyonelleşme çabalarının bir sonucu olarak; ödeneklerin hangi nesnelere (girdi kalemleri) harcandığını gösteren geleneksel yapıyı reddeden, bunun yerine kamu hizmetlerini 'faaliyet' ve 'fonksiyon' bazında sınıflandırarak 'maliyet-fayda' ve 'maliyet-etkinlik' analizlerine dayalı bir 'performans ölçümü' gerçekleştirmeyi hedefleyen, kökeni 19491949 Hoover Komisyonu Raporu'na dayanan bütçe sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Performans Bütçe Sistemi

Answer

Performans Bütçe Sistemi
Performans bütçe sistemi, kamu yönetiminde bütçeyi sadece bir harcama yetkisi belgesi değil, aynı zamanda bir 'yönetim aracı' olarak görür. 19491949 yılında Hoover Komisyonu tarafından önerilen bu sistem, harcamaların nesnelerinden (girdilerinden) ziyade, yürütülen faaliyetlerin birim maliyetlerine ve verimliliğine odaklanır. Bu süreçte maliyet-fayda ve maliyet-etkinlik gibi analiz teknikleri kullanılarak performans ölçümü yapılır.

Step-by-Step Solution

1
Tarihsel kökenin belirlenmesi
19491949 Hoover Komisyonu Raporu
Performans bütçe sisteminin literatüre girişi ve ilk uygulanışı ABD'deki bu komisyon raporuna dayanır.
2
Odak noktasının analiz edilmesi
Girdilerden (nesnelerden) faaliyetlere (işlere) geçiş
Performans bütçesi, 'ne alındığı' ile değil 'ne yapıldığı' ile ilgilenerek bütçeyi bir yönetim aracına dönüştürür.
3
Analitik araçların eşleştirilmesi
Maliyet-fayda, maliyet-etkinlik ve verimlilik
Birim maliyet analizleri yaparak kamu hizmetlerinde verimliliği ölçmek bu sistemin temel karakteristik özelliğidir.

Key Concept

Performans Bütçe Sistemi (Yönetsel Verimlilik Odağı)
Estimated Time:50s
Question 142Question →

Kamu maliyesinde, devletin bir mali yıl içindeki harcamalarının iktisadi ömürleri dikkate alınarak sınıflandırılması ve özellikle uzun vadeli fiziki yatırımların finansmanında, bu yatırımlardan gelecekte yararlanacak olanların da maliyete katlanması (faydalanma ilkesi) düşüncesiyle borçlanmaya gidilmesi esasına dayanan bütçe sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Sermaye (Yatırım) Bütçesi

Answer

Sermaye (Yatırım) Bütçesi
Sermaye (Yatırım) Bütçesi, kamu harcamalarını cari ve sermaye harcamaları olarak ikiye ayıran 'İkili Bütçe' sistemini benimser. Bu sistemde cari harcamaların normal devlet gelirleriyle (vergiler), yatırım harcamalarının ise uzun vadeli fayda sağladığı gerekçesiyle borçlanma ile finanse edilmesi öngörülür. Bu durum 'nesiller arası adalet' ve 'faydalanma ilkesi' ile açıklanmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Harcama sınıflandırmasını analiz etmek
Harcamaların 'cari' (günlük/rutin) ve 'sermaye' (yatırım) olarak ikiye ayrılması 'İkili Bütçe' (Dual Budget) yapısını işaret eder.
Sermaye bütçesi sisteminin temel yapısal özelliği harcamaların iktisadi niteliklerine göre bu şekilde ayrıştırılmasıdır.
2
Finansman yöntemini ve gerekçesini değerlendirmek
Yatırım harcamalarının finansmanında borçlanmanın 'faydalanma ilkesi' çerçevesinde savunulması, yatırımın maliyetinin faydalanan nesillere yayılmasını hedefler.
Cari harcamaların vergilerle, yatırım harcamalarının ise borçlanma ile karşılanması bu sistemin teorik dayanağıdır.
3
Doğru bütçe sistemini saptamak
Bu özelliklerin tamamı Sermaye (Yatırım) Bütçesi'ne aittir.
Milli Ekonomi Bütçesi tüm ekonomiyi kapsarken, Sermaye Bütçesi sadece kamu yatırımlarına ve bunların finansman mantığına odaklanır.

Key Concept

İkili Bütçe (Dual Budget) ve Faydalanma İlkesi
Estimated Time:1m 15s
Question 143Question →

Bir hükümet bütçe hazırlık sürecinde, kamu kaynaklarını tahsis ederken 'personel giderleri' veya 'tüketime yönelik mal ve malzeme alımları' gibi girdi kalemlerini temel almak yerine; 'Mesleki Eğitimin Geliştirilmesi', 'Okul Öncesi Eğitimin Yaygınlaştırılması' ve 'Eğitimde Kalite Standartlarının Yükseltilmesi' gibi belirli hizmet hedefleri altında gruplandırmıştır. Bu yaklaşımda temel amaç, kamu idarelerinin neyi satın aldığından ziyade, hangi toplumsal hedefleri gerçekleştirmek için ne tür faaliyetler yürüteceğini ve hangi somut çıktıları elde edeceğini şeffaf hale getirmektir.

Buna göre, bütçe ödeneklerinin kurumsal hiyerarşiden ziyade, toplumsal ihtiyaçları karşılamaya yönelik 'çıktı' ve 'amaç' odaklı programlar bazında sistematize edildiği bütçe sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Program Bütçe Sistemi

Answer

Program Bütçe Sistemi
Program bütçe sistemi, kamu kaynaklarının harcama kalemleri (maaş, kira vb.) yerine, gerçekleştirilmek istenen somut hedefler ve programlar doğrultusunda tahsis edilmesini esas alır. Soruda verilen eğitim hedefleri (Yaygınlaştırma, Kalite Standartları), bütçenin nesnel değil, işlevsel ve çıktı odaklı bir yapıya büründüğünü göstermektedir. Bu sistemde temel odak noktası, kaynakların hangi kurumsal birimce harcandığı değil, hangi kamu hizmeti amacına hizmet ettiğidir.

Step-by-Step Solution

1
Soruda vurgulanan bütçeleme odağını belirleyin.
Ödeneklerin girdi kalemleri (personel, malzeme) yerine 'amaçlar' ve 'hedefler' (eğitimin yaygınlaştırılması vb.) bazında dağıtıldığı saptanmıştır.
Bütçe sistemlerini birbirinden ayıran temel kriter, kaynakların neye göre sınıflandırıldığıdır.
2
Amaç ve çıktı odaklı sınıflandırmayı bütçe sistemleri ile eşleştirin.
Harcamaları toplumsal ihtiyaçlara cevap veren programlar altında toplayan sistem Program Bütçe Sistemi'dir.
Bu sistemde bütçe bir denetim aracı olmaktan ziyade, hizmetlerin ne ölçüde gerçekleştirileceğini gösteren bir planlama aracıdır.

Key Concept

Program Bütçe Sistemi

Practice More

Program bütçe ile Performans bütçe arasındaki 'etkililik' ve 'verimlilik' farkını içeren sorulara çalışabilirsiniz.
Estimated Time:1m 0s
Question 144Question →

Kamu mali yönetiminde rasyonelliği sağlamak amacıyla geliştirilen Planlama, Programlama ve Bütçeleme Sistemi'nde (PPBS); belirlenen stratejik amaçlara en düşük maliyetle ulaşılmasını sağlayacak alternatif faaliyetlerin seçildiği, maliyet-fayda analizlerinin yapıldığı ve genellikle 55 yıllık bir süreci kapsayarak plan ile bütçe arasındaki köprüyü oluşturan evre aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Programlama aşaması

Answer

Programlama aşaması
Doğru cevap olan programlama aşaması, Planlama, Programlama ve Bütçeleme Sistemi'nin (PPBS) ayırt edici özelliğidir. Bu aşamada, stratejik hedefler (planlama) ile somut ödenekler (bütçeleme) arasındaki boşluk doldurulur. Maliyet-fayda ve maliyet-etkinlik analizleri bu evrede yapılarak en verimli programlar seçilir ve genellikle 55 yıllık bir mali perspektif oluşturulur.

Step-by-Step Solution

1
PPBS'nin temel aşamalarını ve sürelerini hatırla.
Sistem; Planlama (Uzun vade), Programlama (Orta vade - 5 yıl) ve Bütçeleme (Kısa vade) aşamalarından oluşur.
Soruda istenen 'plan ve bütçe arasındaki köprü' ifadesi sistemin hiyerarşik yapısındaki orta kademeye işaret eder.
2
Analitik araçların (maliyet-fayda analizi) kullanıldığı evreyi belirle.
Maliyet-fayda analizi, alternatif programlar arasından en rasyonel olanın seçildiği 'Programlama' evresinde kullanılır.
Planlama sadece hedefleri belirlerken, programlama bu hedeflere giden yolları analiz eder.

Key Concept

PPBS'de Programlama Evresinin Köprü İşlevi ve Analitik Niteliği
Question 145Question →

Bütçeleme sürecinde "harcama kalemleri" yerine "yürütülen faaliyetleri" merkeze alan, kamu hizmetlerinin maliyet-fayda ve maliyet-etkinlik analizleri yoluyla ölçülmesini ve yönetsel verimliliğin artırılmasını amaçlayan; 19491949 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nde hazırlanan Hoover Komisyonu Raporu ile uygulanmaya başlanan bütçe sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Performans Bütçe Sistemi

Answer

Performans Bütçe Sistemi, 19491949 Hoover Komisyonu Raporu ile ortaya çıkan ve kamu mali yönetiminde girdiler yerine faaliyetlere, verimliliğe ve performans ölçümüne odaklanan sistemdir.
Performans bütçe sistemi, bütçeleme sürecinde sadece harcama kalemlerine odaklanan geleneksel anlayıştan uzaklaşarak, kamu kurumlarının yürüttüğü faaliyetlerin verimliliğini ölçmeyi amaçlar. 19491949 Hoover Komisyonu bu sistemin öncüsüdür ve maliyet-etkinlik analizlerini merkeze alır.

Step-by-Step Solution

1
Sorudaki tarihsel referansı belirle.
19491949 Hoover Komisyonu Raporu.
Hoover Komisyonu, literatürde Performans Bütçe Sistemi'nin başlangıç noktası olarak kabul edilir.
2
Bütçeleme odağını analiz et.
Girdiler (nesneler) yerine faaliyetler ve fonksiyonlar.
Performans bütçesi, paranın neye harcandığından çok, harcanan parayla ne yapıldığına (faaliyet) odaklanır.
3
Kullanılan analiz tekniklerini eşleştir.
Maliyet-fayda ve maliyet-etkinlik analizleri.
Bu teknikler, kamu hizmetlerinin verimliliğini ve performansını ölçmek için kullanılan temel araçlardır.

Key Concept

Performans Bütçe Sistemi'nin Temel Özellikleri

Hints

1
Bu sistem, 'Paranın neye harcandığı' sorusundan 'Parayla ne yapıldığı' sorusuna geçişi temsil eder.
2
19491949 yılı ve Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Hoover Komisyonu en önemli ipucudur.
3
Maliyet-etkinlik ve yönetsel verimlilik kavramları bu sistemin çekirdeğini oluşturur.

Practice More

Performans esaslı program bütçe sisteminin (modern Türk bütçe sistemi) bu sistemden farklarını inceleyin.
Estimated Time:1m 0s
Question 146Question →

Geleneksel bütçeleme yaklaşımı, kamu kaynaklarının kullanımında 'nasıl' ve 'ne için' harcandığından ziyade 'neye' harcandığına (girdilere) odaklanan bir yapıya sahiptir. Bu durum, bütçenin bir yönetim aracı olmaktan çok, bir denetim ve muhasebe belgesi olarak görülmesine neden olmuştur.

Buna göre, Geleneksel Bütçe Sistemi'nin bu yapısı aşağıdaki sonuçlardan hangisini beraberinde getirmektedir?

Show answer & explanation

Answer: Harcamaların toplumsal verimliliği ve etkinliğinden ziyade, sadece belirlenen yasal sınırlar ve ödenek tavanları içerisinde kalınmasına odaklanılması

Answer

Harcamaların toplumsal verimliliği ve etkinliğinden ziyade, sadece belirlenen yasal sınırlar ve ödenek tavanları içerisinde kalınmasına odaklanılması
Geleneksel (Klasik) Bütçe Sistemi, liberal devlet anlayışının bir ürünüdür. Bu sistemde harcamalar nesne esasına (line-item) göre çok detaylı bölümlere ayrılır. Bu detaylandırmanın temel amacı, yasama organının yürütme üzerindeki mali denetimini ve harcamaların yasalara uygunluğunu garanti altına almaktır. Bu odaklanma, kamu hizmetlerinin toplumsal verimliliği, etkinliği veya kalitesi gibi ölçütlerin bütçe sürecinde ihmal edilmesine (ikincil planda kalmasına) yol açar.

Step-by-Step Solution

1
Geleneksel Bütçe Sistemi'nin temel odak noktasını belirleyin.
Geleneksel sistem, 'girdi odaklı' (input-oriented) bir yapıdadır ve harcamaları nesne esasına (personel, kırtasiye vb.) göre sınıflandırır.
Sistemin temel felsefesi, yasama organının yürütme üzerindeki harcama denetimini en ince ayrıntısına kadar gerçekleştirmesidir.
2
Girdi odaklılığın denetim üzerindeki etkisini analiz edin.
Harcamaların içeriği (neye harcandığı) sıkı kontrol edilirken, bu harcamaların sonucunda hangi hizmetin ne kadar verimli sunulduğu (çıktı/sonuç) ölçülemez.
Klasik anlayışta devletin görevi sınırlıdır ve bütçe, kaynakların israf edilmeden yasal sınırlarda kullanılmasını sağlayan bir kontrol aracıdır.

Key Concept

Geleneksel Bütçe Sistemi'nin Girdi Odaklılığı ve Denetim İşlevi

Practice More

Bütçe sistemlerini karşılaştırırken; Geleneksel (Girdi), Performans (Verimlilik), Program (Etkinlik) ve Sıfır Tabanlı (Gerekçelendirme) anahtar kelimelerini kullanmanız ayırt etmeyi kolaylaştıracaktır.
Estimated Time:1m 30s
Question 147Question →

Kamu mali yönetiminde, devletin tüketim niteliğindeki cari harcamaları ile uzun vadeli fiziki kapasite artışı sağlayan yatırımlarının birbirinden farklı finansman kaynaklarına ve muhasebe kurallarına tabi tutulmasını öngören "Sermaye (Yatırım) Bütçesi" yaklaşımının temel mali gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Yatırım harcamalarının gelecekteki nesillere de fayda sağlayacağı gerçeğinden hareketle, finansman yükünün borçlanma yoluyla zamana yayılması ve nesiller arası mali adaletin sağlanması

Answer

Sermaye (Yatırım) Bütçesi'nin temel gerekçesi, yatırımın maliyetini o yatırımdan uzun vadede yararlanacak nesillere yayarak nesiller arası mali adaleti sağlamaktır.
Sermaye bütçesi, harcamaları ekonomik ömürlerine göre ayırır. Cari harcamaların (maaş, kırtasiye vb.) vergi gibi sağlam gelirlerle, uzun vadeli yatırımların ise 'faydalanma ilkesi' uyarınca borçlanma ile finanse edilmesini savunur. Böylece yatırımın maliyeti, o yatırımdan gelecek yıllarda yararlanacak nesillere de yansıtılarak adil bir yük dağılımı sağlanır.

Step-by-Step Solution

1
Bütçe sisteminin temel ayrımını belirle.
Sermaye bütçesi, harcamaları 'cari' (tüketim) ve 'sermaye' (yatırım) olarak ikiye ayırır (İkili Bütçe yapısı).
Harcamaların ekonomik niteliği, finansman yöntemini belirler.
2
Yatırım harcamalarının zamansal etkisini analiz et.
Yatırımlar (köprü, baraj vb.) yapıldıkları yılın ötesinde, uzun yıllar boyunca kamuya hizmet sunarlar.
Bu durum harcamanın 'fayda' süresinin cari harcamalardan farklı olduğunu gösterir.
3
Faydalanma ilkesi ve finansman bağını kur.
Maliyetin sadece bugünkü mükelleflere (vergiyle) değil, borçlanma yoluyla gelecekteki faydalanıcılara da paylaştırılması gerekir.
Bu yaklaşım 'nesiller arası mali adalet' (intergenerational equity) ilkesinin bir gereğidir.

Key Concept

Faydalanma İlkesi ve Nesiller Arası Adalet
Question 148Question →

19491949 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nde Hoover Komisyonu Raporu ile kamu mali yönetimi literatürüne giren ve bütçeleme sürecinde 'yönetim' işlevini ön plana çıkaran Performans Bütçe Sistemi'nin temel özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Bütçe ödeneklerinin girdi kalemleri yerine yürütülen faaliyetlere tahsis edilmesi ve bu faaliyetlerin verimliliğinin maliyet-etkinlik analizi ile ölçülmesidir.

Answer

Performans bütçe sistemi, bütçe ödeneklerinin girdi kalemleri (personel, kırtasiye vb.) yerine yürütülen faaliyetlere tahsis edilmesini ve bu faaliyetlerin verimliliğinin maliyet-etkinlik analizi ile performans ölçümleriyle takip edilmesini esas alır.
Performans Bütçe Sistemi, 19491949 Hoover Komisyonu ile ortaya çıkmış olup bütçeyi bir 'yönetim' aracı olarak görür. Bu sistemde temel amaç, kamu kaynaklarının kullanımında 'verimliliği' (efficiency) sağlamaktır. Bunun için ödenekler girdi türleri (nesneler) yerine yapılan işlere (faaliyetlere) göre tahsis edilir ve başarının ölçülmesinde maliyet-etkinlik analizi ile performans ölçümleri kullanılır.

Step-by-Step Solution

1
Sistemin tarihsel kökenini belirle.
Sistem 19491949 yılında Hoover Komisyonu Raporu ile önerilmiştir.
Hoover Komisyonu, bütçeyi bir denetim aracı olmaktan çıkarıp bir yönetim aracı haline getirmeyi amaçlamıştır.
2
Odak noktasını analiz et.
Geleneksel bütçenin aksine 'girdiler' (ne alındığı) değil, 'faaliyetler' (ne yapıldığı) merkeze alınır.
Performans bütçesinde amaç, bir birim hizmetin kaça mal edildiğini (verimlilik) ölçmektir.
3
Kullanılan temel araçları tespit et.
Maliyet-fayda analizi, maliyet-etkinlik analizi ve performans göstergeleri kullanılır.
Yönetsel rasyonaliteyi sağlamak için ölçülebilir veriler üzerinden performans takibi yapılır.

Key Concept

Performans Bütçe Sistemi (Verimlilik ve Faaliyet Odağı)
PreviousPage 8 / 8
Bütçe Sistemleri Practice Questions — KPSS Maliye — Page 8 | Examkin