Vergiye Karşı Tepkiler

Bir mükellef, yüksek pazar değerine sahip olan bir ticari malı doğrudan satmak yerine; alıcı firma ile kısa süreli bir 'iş ortaklığı' kurmuş, söz konusu malı sermaye olarak bu ortaklığa devretmiş ve ortaklık tasfiye edilirken malın mülkiyetinin alıcıda kalmasını sağlamıştır. Bu yolla mükellef, doğrudan satış durumunda ortaya çıkacak olan vergi yükümlülüklerinden kurtulmayı amaçlamıştır.

Vergi hukukunda, özel hukuk araçlarının iktisadi icaplara uygun olmayan, dolambaçlı ve olağan dışı bir biçimde kullanılarak vergi avantajı sağlanması durumu aşağıdakilerden hangisidir?

Vergi mükelleflerinin, vergi kanunlarına karşı duydukları öznel bir hoşnutsuzluk veya vicdani reddin ötesinde; belirli bir sosyo-ekonomik amaç doğrultusunda, bir organizasyon çatısı altında birleşerek vergi ödeme yükümlülüklerini toplu bir biçimde askıya almaları ve bu yolla siyasi iktidar üzerinde somut bir baskı kurmaya çalışmaları maliye literatüründe aşağıdaki kavramlardan hangisi ile tanımlanmaktadır?

Bir ülkede lüks tüketim malları üzerindeki vergi yükünün artırılması üzerine, bazı mükelleflerin bu malları satın almaktan vazgeçerek vergiye tabi olmayan veya daha düşük oranlı vergiye tabi olan ikame malları tercih etmeye başladığı gözlemlenmiştir. Bu durum sonucunda hem bireysel vergi yükü azalmış hem de devletin beklediği vergi matrahında bir daralma meydana gelmiştir. Mükelleflerin vergi kanunlarına aykırı herhangi bir davranışta bulunmadan, sadece iktisadi kararlarını değiştirerek vergi dışı kalmaları aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Maliye teorisinde 'post-faktum' bir tepki olarak nitelendirilen ve vergi yasalarının emredici hükümlerinin kasten ihlal edilmesiyle karakterize edilen eylem türü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi, bu eylemin 'vergiden kaçınma' kavramından ayrılan temel kriterini ve vergi adaleti üzerindeki etkisini en doğru şekilde yansıtmaktadır?

Bir tekstil fabrikası, ürettiği ürünlere getirilen yeni bir dolaylı vergi tutarını satış fiyatına ekleyerek perakendecilere devretmiştir. Perakendeciler de benzer şekilde bu ek maliyeti ürün fiyatlarına yansıtarak son tüketicilere aktarmışlardır. Tüketicilerin bu vergi yükünü başka birine devretme imkanının kalmaması nedeniyle vergi yükünün bu kişiler üzerinde kesinleşmesi, yansıma sürecinin hangi aşaması ile ifade edilir?

Vergi yansıması sürecinde; vergi yükünün fiyat hareketleri sonucunda bir ekonomik birim üzerinde kalmasıyla (yerleşme) mikro ekonomik analiz sona ermektedir. Bu aşamadan sonra verginin; gelir dağılımı, toplam talep, tasarruflar ve yatırımlar gibi makro ekonomik değişkenler üzerinde yarattığı genel etkilerin incelendiği aşama aşağıdakilerden hangisidir?

Vergi mükelleflerinin mali yükümlülüklerini yerine getirirken sergiledikleri davranışlar, vergi adaleti ve kamu gelirleri üzerinde farklı etkiler yaratmaktadır. Vergi kaçakçılığı olgusu; hukukilik, vergi doğuran olayla ilişki ve ekonomik adalet boyutlarıyla ele alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu kavramın karakteristik özelliklerinden biri değildir?

Maliye teorisinde, bir mükellefin vergi kanunlarının kendisine tanıdığı haklardan yararlanarak veya vergi doğuran olayın bizzat dışında kalmak amacıyla tüketim ve yatırım kararlarını değiştirmesi sonucunda vergi yükünü azaltması durumuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bir yatırımcının sahip olduğu ve yıllık sabit $50.000$ TL net gelir sağlayan bir "Enerji Üretim Lisansı" bulunmaktadır. Hükümet, yenilenebilir enerji yatırımlarını teşvik etmek amacıyla bu lisans üzerinden alınan ve yıllık $5.000$ TL tutarındaki sabit vergiyi tamamen kaldırmıştır. Piyasa faiz oranının $\%10$ olduğu bir ortamda, söz konusu verginin kaldırılması sonucunda lisansın piyasa değerinde meydana gelen değişim ve bu durumu ifade eden mali terim aşağıdakilerden hangisidir?

Vergi mükelleflerinin, şahsi bir itirazdan ziyade, belirli bir sosyo-ekonomik çıkarı savunmak veya bir kamu politikasını değiştirmek amacıyla kolektif bir irade sergileyerek vergi ödeme yükümlülüklerini topluca askıya almaları eylemi aşağıdakilerden hangisidir?

Bir kahve zinciri işletmesi, paket servislerde kullanılan kağıt bardaklar üzerine getirilen yeni bir çevresel vergiyi, kahve fiyatlarını artırmanın müşteri kaybına yol açacağı endişesiyle kahve fiyatlarına yansıtmamıştır. Bunun yerine işletme, kahvenin yanında tamamlayıcı ürün olarak satılan sandviç ve tatlıların fiyatlarını artırarak vergi yükünü bu ürünleri satın alan tüketicilere aktarmıştır.

Bu örnekte görülen vergi yansıması türü aşağıdakilerden hangisidir?

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir işletmenin, satışa sunduğu mallar üzerine konulan yeni bir vergiyi piyasa fiyatının veri (sabit) olması nedeniyle tüketicilere aktaramaması ve vergi yükünü tamamen kendi kâr marjından karşılamak zorunda kalması durumu; vergi yansıması sürecinin aşamaları açısından değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bir mükellef, sahibi olduğu yüksek değerli bir sanayi makinesini bir başka işletmeye devretmek istemektedir. Taraflar, doğrudan satış sözleşmesi yapmak yerine, söz konusu makine için bir 'ariyet' (ücretsiz ödünç verme) sözleşmesi imzalamış; ancak eş zamanlı olarak alıcı taraf, mükellefe 'geçmiş bir hizmet borcunun tasfiyesi' adı altında makinenin piyasa bedeline denk bir ödeme yapmıştır. Yapılan vergi incelemesinde, taraflar arasında aslında bir satış iradesinin bulunduğu ve bu yöntemin yalnızca satış kazancı üzerinden doğacak vergi yükünü bertaraf etmek amacıyla seçildiği tespit edilmiştir.

Vergi hukukunda 'olayın gerçek mahiyetinin esas alınması' ilkesi gereğince, mükellefin bu davranışı aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ifade edilir?

Maliye teorisinde mükelleflerin vergi kanunlarına aykırı hareket etmeksizin, vergi doğuran olayın bizzat dışında kalarak veya vergi kanunlarının sunduğu imkanlardan yararlanarak vergi yükünü azaltmaları 'vergiden kaçınma' olarak tanımlanır. Buna göre, bir ülkede tütün mamulleri üzerindeki vergi oranlarının aşırı yükseltilmesi neticesinde, bir tüketicinin bu ürünleri satın almayı tamamen bırakarak ikame mallara yönelmesi durumunda ortaya çıkan hukuki ve mali tablo ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Yıllık sabit $120.000$ TL net işletme geliri sağlayan bir maden ruhsatı üzerinde, kamu otoritesi tarafından uygulanan $\%25$ oranındaki yıllık imtiyaz payı (vergi benzeri mali yükümlülük), yatırımcıları teşvik etmek amacıyla $\%15$’e düşürülmüştür. Cari piyasa faiz oranının $\%10$ olduğu ve bu indiriminin kalıcı olacağı varsayıldığında; maden ruhsatının piyasa değerinde meydana gelecek değişim ve bu mali olgu aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

Mükellef (S), aktifine kayıtlı bir ticari gemiyi (T) şirketine devretmek istemektedir. Ancak satış kazancı üzerinden vergi ödememek amacıyla; gemiyi (T) şirketine kısa süreliğine kiralamış, ardından gemide yapay bir 'hasar' kurgulayarak (T) şirketinden geminin piyasa değeri tutarında 'tazminat' tahsil etmiştir. Tazminat ödemesi karşılığında ise geminin mülkiyeti (T) şirketine bırakılmıştır. Vergi idaresi, bu kurgunun aslında bir satış işlemini gizlemeye yönelik olduğunu ve vergi yükünü azaltmak için olağan dışı bir hukuki yol seçildiğini tespit etmiştir.

Buna göre, vergilendirmede hukuki biçimin değil, işlemin gerçek mahiyetinin esas alınmasını ifade eden bu durum aşağıdakilerden hangisidir?

Bir yatırımcı, her yıl net $90.000$ TL getiri sağlayan bir gayrimenkul sertifikasını elinde bulundurmaktadır. Piyasa faiz oranının $\%15$ olduğu bir konjonktürde, söz konusu sertifika üzerinden yıllık $13.500$ TL tutarında yeni, sürekli ve mülk sahibinden tahsil edilecek bir vergi ihdas edilmiştir.

Vergi kapitalizasyonu teorisi çerçevesinde, bu verginin ihdas edilmesinin ardından sertifikanın piyasa değerinde yaşanacak değişim ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Vergi literatüründe; mükelleflerin vergi kanunlarının emredici hükümlerini kasten ihlal etmeleri sonucunda ortaya çıkan, hazine gelirlerinde azalmaya neden olan ve hem dikey hem de yatay vergi adaletini zedeleyen hukuka aykırı tepki aşağıdakilerden hangisidir?

Piyasa faiz oranının $\%5$ olduğu bir ekonomik konjonktürde, yıllık $40.000$ TL net gelir üreten bir ticari mülk üzerindeki $\%15$ oranındaki özel vergi yükü, hükümet tarafından sektörel canlılığı artırmak amacıyla $\%5$ seviyesine indirilmiştir. Bu yasal düzenleme sonrasında, söz konusu mülkün piyasa değerinde beklenen değişim ve bu mali olgunun literatürdeki tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

Hükümetin, liman işletme hakları üzerinden alınan yıllık imtiyaz payı oranını $\%20$'den $\%10$'a düşürmeye karar verdiği bir senaryoda; diğer tüm ekonomik değişkenlerin ve piyasa faiz oranlarının sabit kaldığı varsayılırsa, bu yasal değişikliğin liman işletme hakkının piyasa değeri üzerindeki etkisi ve bu durumun mali literatürdeki adı aşağıdakilerden hangisidir?