Examkin

Kamu Giderlerinin Sınıflandırılması

233 questions

Question 181Question →

Kamu giderlerinin ekonomik sınıflandırması içerisinde yer alan; devletin sosyal güvenliği sağlamak, gelir dağılımını düzenlemek ve toplumsal refahı artırmak amacıyla bireylere (hanehalkına) yaptığı emekli maaşı, öğrenci bursu ve muhtaçlık yardımı gibi karşılıksız ödemeler aşağıdaki transfer harcaması türlerinden hangisi kapsamında değerlendirilir?

Show answer & explanation

Answer: Sosyal transferler

Answer

Emekli maaşları, öğrenci bursları ve muhtaçlık yardımları gibi doğrudan bireylerin satın alma gücünü ve sosyal refahını artırmayı hedefleyen ödemeler 'Sosyal Transferler' olarak tanımlanır.
Sosyal transferler, devletin toplumsal adaleti sağlamak ve dar gelirli kesimleri desteklemek amacıyla bireylere yaptığı ödemelerdir. Soruda belirtilen emekli maaşı, öğrenci bursu ve muhtaçlık yardımları bu kategorinin en tipik örnekleridir.

Step-by-Step Solution

1
Harcamanın niteliğini analiz et
Harcamanın karşılıksız olduğu ve doğrudan bir mal/hizmet alımı içermediği görülmektedir (Transfer harcaması).
Gerçek harcamalar ile transfer harcamalarını birbirinden ayırmak gerekir.
2
Ödemenin alıcısını ve amacını belirle
Alıcılar bireyler (emekli, öğrenci, ihtiyaç sahibi) ve amaç sosyal dayanışmadır.
Transfer harcamasının alt türünü belirlemek için ödemenin kime ve ne amaçla yapıldığına bakılır.
3
Alt tür sınıflandırmasını yap
Bireylere/hanehalkına yönelik bu ödemeler sosyal transferler sınıfına girer.
Ekonomik transferler kurumlara/sektörlere, mali transferler ise diğer kamu birimlerine yöneliktir.

Key Concept

Sosyal Transferler
Question 182Question →

Analitik Bütçe Sistemi'nde, gerçekleştirilen bir kamu harcamasının savunma, eğitim veya sağlık gibi hangi hizmet alanına yönelik olduğunu ve harcamanın temel amacını ortaya koyan sınıflandırma boyutu aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Fonksiyonel Sınıflandırma

Answer

Fonksiyonel sınıflandırma, kamu giderlerinin hangi hizmet amacıyla (eğitim, sağlık vb.) yapıldığını gösteren boyuttur.
Fonksiyonel sınıflandırma, devletin sunduğu hizmetleri uluslararası standartlarda gruplandırarak harcamaların hangi amaçla (savunma, eğitim, sağlık gibi) gerçekleştirildiğini raporlamayı sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Analitik Bütçe Sistemi (ABS) boyutlarını hatırlayın.
ABS; Kurumsal, Fonksiyonel, Finansman Tipi ve Ekonomik olmak üzere 44 ana boyuttan oluşur.
Soruda istenen cevabın bu dört boyuttan biri olması gerekir.
2
Fonksiyonel boyutun tanımını değerlendirin.
Fonksiyonel sınıflandırma, devletin sunduğu kamu hizmetlerinin (savunma, adalet, sağlık, eğitim vb.) maliyetlerini izlemek için kullanılır.
Harcamanın 'ne için' veya 'hangi hizmet için' yapıldığı sorusunun cevabı fonksiyonel boyuttadır.

Key Concept

Analitik Bütçe Sınıflandırmasında Fonksiyonel Boyut
Estimated Time:45s
Question 183Question →

Kamu harcamaları; devletin sunduğu hizmetlerin niteliğine ve ekonomik etkilerine göre cari, yatırım ve transfer harcamaları şeklinde sınıflandırılmaktadır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi devletin ödeme karşılığında piyasadan doğrudan bir mal veya hizmet almadığı bir transfer harcaması örneğidir?

Show answer & explanation

Answer: Devletin ihtiyaç sahibi yükseköğrenim öğrencilerine sağladığı karşılıksız burslar

Answer

Devletin ihtiyaç sahibi yükseköğrenim öğrencilerine sağladığı karşılıksız burslar bir transfer harcamasıdır.
Transfer harcamaları, devletin bir mal veya hizmet alımı yapmaksızın, satın alma gücünü sosyal, ekonomik veya mali amaçlarla belirli kesimlere aktarmasıdır. İhtiyaç sahibi öğrencilere verilen karşılıksız burslar, bu tanıma tam olarak uyan ve karşılığında doğrudan bir hizmet talep edilmeyen bir transfer örneğidir.

Step-by-Step Solution

1
Transfer harcamasının temel özelliğini hatırla.
Transfer harcamaları karşılıksızdır; yani devlet bu harcamayı yaparken karşılığında doğrudan bir mal veya hizmet almaz.
Ekonomik sınıflandırmada transferleri reel (cari ve yatırım) harcamalardan ayıran temel kriter 'karşılıklılık' ilkesidir.
2
Seçeneklerdeki harcamaların 'karşılık' durumunu incele.
Maaşlar hizmet karşılığıdır, faturalar mal/hizmet kullanımı karşılığıdır, inşaatlar ise fiziksel varlık karşılığıdır.
Bu harcamalar piyasadan bir kaynak kullanımı gerektirdiği için 'reel' harcamalardır.
3
Karşılıksız burs ödemesini değerlendir.
Burs alan öğrenci, bu ödeme karşılığında devlete doğrudan bir mal satmaz veya hizmet sunmaz; sadece satın alma gücü öğrencilere aktarılır.
Bu durum, harcamanın 'transfer' (aktarma) niteliğini kesinleştirir.

Key Concept

Transfer harcamaları karşılıksızdır (unrequited) ve doğrudan bir üretim talebi yaratmaz, yalnızca satın alma gücünü transfer eder.
Estimated Time:45s
Question 184Question →

Kamu harcamalarının ekonomik sınıflandırmasında; devletin sahip olduğu sermaye stokunu artıran, kullanım ömrü genellikle bir yıldan fazla olan ve gelecekteki üretim kapasitesine katkıda bulunan harcamalar 'yatırım giderleri' olarak tanımlanmaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bir kamu idaresi için yatırım gideri kapsamında değerlendirilir?

Show answer & explanation

Answer: Yeni bir devlet üniversitesi yerleşkesine derslik binası inşa edilmesi

Answer

Yeni bir devlet üniversitesi yerleşkesine derslik binası inşa edilmesi
Doğru cevap olan yeni bir derslik binası inşaatı, devletin fiziki sermaye stokunu doğrudan artıran, kullanım süresi bir yılı aşan ve bir varlık oluşumuna yol açan tipik bir yatırım (sermaye) gideridir.

Step-by-Step Solution

1
Yatırım giderinin tanımını analiz et
Yatırım giderleri, devletin sermaye stokuna (bina, yol, köprü, makine vb.) ekleme yapan ve ömrü bir yılı aşan harcamalardır.
Soruda istenen kategoriyi belirlemek için temel kriterleri saptamak gerekir.
2
Seçenekleri bu kriterlere göre değerlendir
Bina inşaatı fiziksel bir varlık oluştururken; maaş, elektrik ve bakım gibi unsurlar mevcut işleyişi sürdürmeye yöneliktir.
Cari giderler ile yatırım giderleri arasındaki temel fark, harcamanın yeni bir varlık oluşturup oluşturmadığıdır.

Key Concept

Sermaye Birikimi ve Yatırım Giderleri
Estimated Time:45s
Question 185Question →

İngiliz iktisatçı A.C. Pigou tarafından geliştirilen kamu giderleri sınıflandırmasında, devletin piyasadan doğrudan bir mal veya hizmet satın almadığı, bütçeden çıkan fonların toplumun bir kesiminden diğer bir kesimine satın alma gücü aktarımı şeklinde gerçekleştiği harcamalar "verimsiz (transfer) harcamalar" olarak nitelendirilmektedir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Pigou'nun bu tanımı çerçevesinde "verimsiz harcama" olarak kabul edilir?

Show answer & explanation

Answer: Sosyal devlet ilkesi gereği ihtiyaç sahibi öğrencilere verilen karşılıksız burslar

Answer

Sosyal devlet ilkesi gereği ihtiyaç sahibi öğrencilere verilen karşılıksız burslar
Sosyal yardımlar kapsamında sağlanan karşılıksız eğitim bursları Pigou'nun tanımına göre verimsiz (transfer) bir harcamadır; çünkü bu harcama karşılığında devlet piyasadan doğrudan bir mal veya hizmet satın almaz, yalnızca bütçedeki kaynakları bir sosyal kesimden diğerine aktararak satın alma gücünü transfer eder.

Step-by-Step Solution

1
Pigou'nun kamu giderleri ayrımındaki temel kriteri belirle.
Temel kriter, harcamanın karşılığında bir mal veya hizmet alınıp alınmamasıdır.
Pigou, kamu giderlerini üretim faktörlerinin kamuya tahsis edilip edilmemesine göre ikiye ayırır.
2
Seçeneklerdeki harcama kalemlerini 'karşılıklılık' ilkesine göre analiz et.
Maaş, araç alımı, mikroskop alımı ve işletme giderleri bir mal veya hizmetin (emek, sermaye malı vb.) devlet tarafından satın alınmasıdır.
Bu harcamalar sonucunda kaynaklar özel sektörden kamu sektörüne doğrudan transfer edilir ve üretim süreci kamu kontrolüne geçer.
3
Burs ödemesinin niteliğini değerlendir.
Burs ödemesi karşılığında devlet piyasadan bir mal veya hizmet almaz; sadece topladığı vergileri (satın alma gücünü) öğrenciye aktarır.
Herhangi bir mal veya hizmet karşılığı olmayan bu tür ödemeler Pigou tarafından 'verimsiz (transfer)' harcama olarak tanımlanır.

Key Concept

Pigou Sınıflandırmasında Verimsiz (Transfer) Giderler

Hints

1
Pigou'nun ayrımında 'verimli' harcama devletin bir şey satın alması, 'verimsiz' harcama ise devletin sadece para dağıtmasıdır.

Practice More

Faiz ödemeleri ve emekli maaşları gibi örneklerin de Pigou tarafından neden 'verimsiz' olarak nitelendirildiğini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 186Question →

Kamu harcamalarının ekonomik sınıflandırmasında; bir harcamanın 'Cari Gider' (özellikle Mal ve Hizmet Alım Giderleri) kategorisinde yer alabilmesi için harcamanın devletin sermaye stokuna kalıcı bir ekleme yapmaması, mevcut varlığın ömrünü uzatmaması ve tüketim niteliğinde olması temel ölçüttür. Buna göre, bir kamu kurumu tarafından gerçekleştirilen aşağıdaki harcama işlemlerinden hangisi bütçe tekniği açısından 'Cari Giderler' kapsamında değerlendirilir?

Show answer & explanation

Answer: Türk Standartları Enstitüsü (TSE) bünyesindeki laboratuvar cihazlarının, ölçüm hassasiyetini korumak amacıyla dışarıdan alınan ve cihazın teknolojik kapasitesini yükseltmeyen periyodik kalibrasyon hizmeti bedeli

Answer

Türk Standartları Enstitüsü tarafından cihazların ölçüm hassasiyetini korumak amacıyla alınan periyodik kalibrasyon hizmeti bedeli, devletin sermaye stokuna ekleme yapmayan rutin bir hizmet alımı olduğu için cari giderdir.
TSE laboratuvar cihazları için alınan kalibrasyon hizmeti, cihazın mevcut işlevini sürdürmesini sağlayan bir operasyonel giderdir. Bu harcama sonucunda yeni bir varlık oluşmaz veya mevcut varlığın bütçe tekniği anlamında 'büyük onarım' kapsamında ömrü uzamaz. Bu nedenle '03 - Mal ve Hizmet Alım Giderleri' kodu altında 'Cari Gider' olarak kaydedilir.

Step-by-Step Solution

1
Harcamanın karşılıklılık durumunu kontrol et.
Harcama karşılığında bir hizmet alınmaktadır (karşılıklı).
Transfer harcamalarını (karşılıksız) elemek için bu adım gereklidir.
2
Harcamanın varlık üzerindeki etkisini analiz et.
Kalibrasyon hizmeti cihazın kapasitesini veya ömrünü artırmaz, sadece mevcut fonksiyonunu korur.
Sermaye gideri (yatırım) ile cari gider ayrımını yapmak için en kritik ölçüttür.
3
Analitik bütçe kodlamasıyla eşleştirme yap.
Rutin bakım ve hizmet alımları '03 - Mal ve Hizmet Alım Giderleri' altında sınıflandırılır.
Yasal ve idari sınıflandırma kurallarına uygunluğu doğrular.

Key Concept

Cari giderler, faydası bir bütçe yılıyla sınırlı olan ve devletin net mal varlığını artırmayan harcamalardır.
Question 187Question →

Devletin, toplumsal refahı artırmak ve fırsat eşitliğini sağlamak amacıyla ihtiyaç sahibi öğrencilere karşılıksız olarak verdiği eğitim bursları, kamu harcamalarının ekonomik sınıflandırması içerisinde yer alan transfer harcamalarının hangi alt türüne örnek teşkil eder?

Show answer & explanation

Answer: Sosyal transferler

Answer

Sosyal transferler
Sosyal transferler; devletin sosyal güvenliği sağlamak, gelir dağılımındaki adaletsizlikleri gidermek ve toplumsal refahı artırmak amacıyla bireylere yaptığı karşılıksız ödemelerdir. Emekli maaşları, öğrenci bursları ve sosyal yardımlar bu kategorinin en tipik örnekleridir.

Step-by-Step Solution

1
Harcamanın niteliğini analiz etme
Öğrenci bursu ödemesi, devletin karşılığında doğrudan bir mal veya hizmet almadığı bir ödemedir.
Harcamanın 'transfer' kategorisinde olduğunu teyit etmek için karşılıklılık ilkesine bakılır.
2
Harcamanın amacını belirleme
Burs ödemeleri eğitimde fırsat eşitliği, sosyal adalet ve bireylerin refahını artırmayı hedefler.
Amacın toplumsal/insani sermaye gelişimi olması harcamayı sosyal bir kategoriye sokar.
3
Alt tür sınıflandırmasını yapma
Harcama 'Sosyal Transferler' grubuna dahil edilir.
Bireylere yapılan ve sosyal refah amacı güden karşılıksız ödemeler teknik olarak sosyal transferdir.

Key Concept

Sosyal Transferler

Practice More

Transfer harcamalarının gerçek (hizmet karşılığı olan) harcamalardan farkını pekiştirmek için Pigou sınıflandırmasını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 188Question →

Analitik Bütçe Sınıflandırması içerisinde yer alan; bütçe ödeneklerinin devlet teşkilatı içindeki dağılımını gösteren, harcama yetkisinin hangi birimde olduğunu ve idari hiyerarşi içerisindeki mali sorumluluğu belirleyen sınıflandırma türü aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Kurumsal sınıflandırma

Answer

Kurumsal sınıflandırma
Kurumsal sınıflandırma, 50185018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile uyumlu olarak Analitik Bütçe Sisteminde bütçe ödeneklerinin hangi idari birim tarafından kullanılacağını, idari hiyerarşiyi ve harcama yetkisinden doğan sorumluluğu belirlemek amacıyla kullanılır. Türkiye'de bu sınıflandırma 4 düzeyli bir kodlama yapısına sahiptir ve temel amacı 'mali sorumluluğu' netleştirmektir.

Step-by-Step Solution

1
Soruda istenen temel odağın tespit edilmesi
Soru; bütçe ödeneklerinin idari hiyerarşi, harcama yetkisi ve mali sorumluluk bazlı dağılımını sormaktadır.
Sorumluluk ve yetki odağı 'kim' sorusuna yanıt arandığını gösterir.
2
Analitik bütçe türlerinin tanımlarıyla eşleştirilmesi
Kurumsal sınıflandırma, bütçe sisteminde idari yapıyı esas alan ve harcamanın sorumlu birimini belirleyen tek türdür.
Fonksiyonel amaçla, ekonomik yapı ise harcamanın niteliğiyle ilgilidir.

Key Concept

Kurumsal sınıflandırma, harcamayı yapan idari birimi ve bu birimin hiyerarşik sorumluluğunu temsil eder.
Estimated Time:45s
Question 189Question →

Rozenberg Sınıflandırması'nda kamu giderleri; devletin piyasadan mal ve hizmet satın alarak milli gelirdeki kaynak havuzunu doğrudan kullanması (gerçek gider) ile satın alma gücünün toplumsal veya ekonomik amaçlarla fertler veya kurumlar arasında el değiştirmesi (gerçek olmayan gider) ayrımına dayanır. Bu sınıflandırmada temel kriter, harcamanın karşılığında doğrudan bir mal veya hizmet alınıp alınmadığıdır.

Buna göre, bir mali yıl içerisinde gerçekleştirilen aşağıdaki bütçe harcamalarından hangisi, Rozenberg Sınıflandırması'na göre 'gerçek olmayan gider' (transfer harcaması) kategorisinde yer almaktadır?

Show answer & explanation

Answer: Hazine tarafından iç ve dış borç yükümlülükleri kapsamında yapılan faiz ödemeleri

Answer

Hazine tarafından iç ve dış borç yükümlülükleri kapsamında yapılan faiz ödemeleri, Rozenberg'in 'gerçek olmayan gider' tanımına uygundur.
Doğru yanıt olan borç faiz ödemeleri, Rozenberg Sınıflandırması'na göre 'gerçek olmayan gider' (transfer harcaması) olarak kabul edilir. Çünkü bu harcama türünde devlet, piyasadan doğrudan bir mal veya hizmet satın almaz; bunun yerine hazinedeki fonları, borç verenlere bir satın alma gücü transferi olarak aktarır. Bu işlem ulusal mal ve hizmet havuzunu doğrudan eksiltmez, sadece gelir dağılımını ve satın alma gücünü etkiler.

Step-by-Step Solution

1
Harcamanın karşılığında doğrudan bir mal veya hizmet alınıp alınmadığını analiz et.
Faiz ödemelerinde devlet piyasadan bir faktör (işgücü) veya ürün satın almaz; sadece sermayenin kullanım bedelini transfer eder.
Rozenberg'e göre 'karşılıklılık' (quid pro quo) ilkesi temel ayırt edicidir.
2
Harcamanın milli kaynak havuzu üzerindeki etkisini değerlendir.
Borç faizi ödemesi mal ve hizmet havuzunu doğrudan daraltmaz, sadece satın alma gücünün yer değiştirmesine neden olur.
Gerçek olmayan giderler satın alma gücü transferinden ibarettir.

Key Concept

Rozenberg Sınıflandırması: Karşılıklılık İlkesi

Practice More

Rozenberg'in 'Gerçek Gider' kavramının Pigou'nun 'Verimli Gider' kavramıyla farklarını inceleyiniz.
Estimated Time:1m 40s
Question 190Question →

Kamu harcamalarının ekonomik sınıflandırılmasında; devletin yürüttüğü kamu hizmetlerinin devamlılığını sağlamak amacıyla yapılan, genellikle faydası 11 mali yıl içinde tükenen ve sermaye stokuna ekleme yapmayan harcamalar "cari giderler" olarak adlandırılır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi cari giderler kapsamında yer alan bir harcamadır?

Show answer & explanation

Answer: Kamu personelinin maaş ve ücret ödemeleri

Answer

Kamu personelinin maaş ve ücret ödemeleri
Cari giderler, devletin kamu hizmetlerini yürütebilmesi için yaptığı ve genellikle o yıl içinde tüketilen harcamalardır. Kamu personeline ödenen maaş ve ücretler, bu kategorideki en büyük ve en belirgin harcama kalemidir.

Step-by-Step Solution

1
Harcamanın niteliğini analiz etme
Harcamanın rutin bir hizmet için mi yoksa bir varlık oluşumu için mi yapıldığı belirlenir.
Cari giderler, kamu hizmetlerinin sunumu için her yıl tekrarlanan rutin harcamalardır.
2
Seçeneklerdeki harcama türlerini eşleştirme
Maaş ödemeleri 'Personel Gideri' olarak doğrudan cari giderler grubuna girer.
Personel giderleri ve mal/hizmet alımları (yakacak, kırtasiye vb.) ekonomik sınıflandırmada cari giderlerin ana unsurlarıdır.

Key Concept

Ekonomik sınıflandırmada cari giderler, devletin üretim kapasitesini doğrudan artırmayan ancak mevcut hizmetlerin sunulmasını sağlayan personel ve tüketim harcamalarıdır.

Hints

1
Cari giderler, devletin günlük işleyişi ve rutin hizmet sunumu için yapılan harcamalardır.
2
Bir harcamanın 'cari' olabilmesi için karşılığında bir hizmet veya tüketim malı alınmalı, ancak bu mal dayanıklı olmamalıdır.

Practice More

Cari giderler ile yatırım giderleri arasındaki farkı daha iyi anlamak için 'Sermaye Giderleri' konusuna göz atabilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 191Question →

Kamu harcamalarının ekonomik sınıflandırılmasında; kamu hizmetlerinin üretilmesi ve sürdürülebilmesi amacıyla yapılan, faydası genellikle bir bütçe dönemi ile sınırlı olan ve tüketilebilir nitelikteki harcamalar 'cari giderler' grubunda yer alır. Buna göre, bir kamu üniversitesinin faaliyetlerini yürütürken gerçekleştirdiği aşağıdaki harcamalardan hangisi ekonomik sınıflandırma ilkelerine göre 'cari gider' niteliği taşımaktadır?

Show answer & explanation

Answer: Laboratuvarlarda eğitim ve araştırma faaliyetleri için kullanılan tek kullanımlık sarf malzemeleri ve kimyasallar

Answer

Laboratuvarlarda eğitim ve araştırma faaliyetleri için kullanılan tek kullanımlık sarf malzemeleri ve kimyasallar
Laboratuvarlarda kullanılan tek kullanımlık sarf malzemeleri ve kimyasallar, kamu hizmetinin (eğitim ve araştırma) üretimi sırasında doğrudan tüketilen, devletin üretim kapasitesini kalıcı olarak artırmayan ancak hizmetin devamı için zorunlu olan harcamalardır. Ekonomik sınıflandırmada 'Mal ve Hizmet Alım Giderleri' başlığı altında cari giderler grubunda izlenirler.

Step-by-Step Solution

1
Cari gider kavramının tanımını ve temel özelliklerini hatırlamak.
Cari giderlerin; kamu hizmetlerinin yürütülmesini sağlayan, genellikle bir yıl içinde tüketilen ve devletin sermaye stokuna ekleme yapmayan harcamalar olduğu saptanır.
Soruda istenen harcama türünün karakteristik özelliklerini belirlemek için gereklidir.
2
Seçeneklerde sunulan harcama kalemlerini niteliklerine göre değerlendirmek.
Laboratuvar malzemelerinin tüketilebilir (sarf) nitelikte olduğu, bina ve cihazların yatırım, burs ve ikramiyelerin ise transfer niteliğinde olduğu görülür.
Harcamaların ekonomik etkilerine göre doğru sınıflandırma grubuna yerleştirilmesini sağlar.

Key Concept

Cari giderler, faydası bir dönemle sınırlı olan ve hizmetin sürekliliğini sağlayan tüketim harcamalarıdır.

Practice More

Yatırım giderleri ile cari giderler arasındaki temel fark olan 'sermaye stokuna katkı' kriterini gözden geçirebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 192Question →

Analitik Bütçe Sınıflandırması kapsamında, bütçe ödeneklerinin devlet teşkilatı içerisindeki kurumsal hiyerarşiye göre dağıtılmasını sağlayan ve harcama yetkisinin 'kim' tarafından kullanılacağını belirleyen sınıflandırma türü aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Kurumsal sınıflandırma

Answer

Kurumsal sınıflandırma, harcama yetkisinin hangi kamu idaresi veya idari birim tarafından kullanılacağını gösteren sınıflandırmadır.
Kurumsal sınıflandırma, bütçe ödeneklerinin devlet teşkilatı içindeki dağılımını gösterir. Bu sınıflandırma, siyasi ve idari sorumluluğun belirlenmesi ile harcama yetkisinin takibi açısından kritiktir. Türkiye'deki Analitik Bütçe Sistemi'nde kurumsal sınıflandırma; anayasal kurumlar, bakanlıklar ve ilgili birimleri kapsayan dört düzeyli bir kodlama yapısına sahiptir.

Step-by-Step Solution

1
Harcama yetkisinin 'kim' tarafından kullanıldığını belirleyen ölçütü saptayın.
Soru, kurumsal hiyerarşi ve idari birim odaklı bir ayrımı sormaktadır.
Kurumsal sınıflandırma, kamu idaresinin teşkilat yapısını bütçeye yansıtır.
2
Seçenekler arasındaki 'kim', 'niçin' ve 'ne' sorularının karşılığını analiz edin.
Kurumsal = Kim, Fonksiyonel = Niçin/Hangi Hizmet, Ekonomik = Ne.
Analitik bütçe sisteminin temel mantığı bu soruların ayrıştırılmasına dayanır.

Key Concept

Kurumsal (İdari) Sınıflandırma
Estimated Time:45s
Question 193Question →

Analitik Bütçe Sınıflandırması’nda yer alan 'Fonksiyonel Sınıflandırma' boyutu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Harcamanın üretim faktörleri üzerindeki etkisini analiz ederek ekonomik niteliğini (cari, yatırım, transfer) belirlemeyi amaçlar.

Answer

Harcamanın üretim faktörleri üzerindeki etkisini analiz ederek ekonomik niteliğini (cari, yatırım, transfer) belirlemeyi amaçlayan boyut Ekonomik Sınıflandırmadır.
Doğru yanıt olan seçenek, 'Ekonomik Sınıflandırma' boyutuyla ilgilidir. Ekonomik sınıflandırma, harcamaların milli gelir üzerindeki etkilerini ve üretim faktörlerine olan talebi analiz etmek amacıyla oluşturulmuştur. Bu boyutta harcamalar cari giderler, sermaye giderleri (yatırım) ve transferler gibi iktisadi kategorilere ayrılır. Fonksiyonel sınıflandırma ise sadece hizmetin türünü (savunma, eğitim vb.) takip eder.

Step-by-Step Solution

1
Analitik bütçe boyutlarının amaçlarını karşılaştırın.
Fonksiyonel sınıflandırma hizmetin 'amacını' (savunma, eğitim), ekonomik sınıflandırma ise harcamanın 'etkisini' (personel, mal alımı, yatırım) gösterir.
Her boyutun bütçe analizinde farklı bir analitik soruya cevap vermesi gerekir.
2
Fonksiyonel sınıflandırmanın yapısal özelliklerini inceleyin.
Dört düzeyli olması, teşkilat değişiminden etkilenmemesi ve uluslararası karşılaştırmalara (COFOG) uygun olması temel özellikleridir.
Hizmet odaklı bir izleme için bu yapısal süreklilik esastır.
3
Yanlış olan ifadeyi tespit edin.
Ekonomik nitelik belirleme (cari/yatırım ayrımı) ekonomik sınıflandırmanın tanımıdır.
Fonksiyonel sınıflandırma harcamanın iktisadi sonucuyla değil, toplumsal hizmet alanı ile ilgilenir.

Key Concept

Fonksiyonel ve Ekonomik Sınıflandırma Ayrımı
Question 194Question →

Kamu giderlerinin ekonomik sınıflandırması içerisinde yer alan transfer harcamaları; devletin satın alma gücünü kişiler, kurumlar veya sektörler arasında el değiştirmesi amacıyla yaptığı karşılıksız ödemelerdir. Bu harcamalar sosyal, iktisadi ve mali amaçlarla gerçekleştirilebilir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi doğrudan üretim yapısını desteklemek ve verimliliği artırmak amacıyla gerçekleştirilen 'iktisadi transferler' (ekonomik transferler) grubunda yer alır?

Show answer & explanation

Answer: Tarımsal üreticilere ödenen destekleme primleri

Answer

Tarımsal üreticilere ödenen destekleme primleri iktisadi transfer harcamasıdır.
İktisadi transferler, devletin piyasa işleyişine müdahale ederek üretim yapısını etkilemek, verimliliği artırmak veya belirli sektörleri desteklemek amacıyla yaptığı harcamalardır. Tarımsal üreticilere ödenen destekleme primleri, doğrudan tarım sektöründeki üretimi ve verimliliği artırmayı hedeflediği için bu kategorinin en tipik örneğidir.

Step-by-Step Solution

1
Transfer harcamasının niteliğini ve alt türlerini belirle.
Transfer harcamaları karşılıksızdır; sosyal, iktisadi ve mali olarak üçe ayrılır.
Soruda istenen 'iktisadi transfer' türünü diğerlerinden ayırt etmek için bu sınıflandırma gereklidir.
2
İktisadi transferlerin temel amacını hatırla.
İktisadi transferler, üretim kapasitesini artırmayı, fiyat istikrarını sağlamayı ve belirli sektörleri (tarım, ihracat vb.) teşvik etmeyi amaçlar.
Tanım gereği iktisadi transferlerin üretim süreciyle doğrudan bağlantılı olması beklenir.
3
Seçenekleri bu amaca göre değerlendir.
Tarımsal destekleme ödemeleri üretimi teşvik ettiği için iktisadi transferdir; diğerleri ise sosyal, mali veya gerçek harcamadır.
Doğru örneğin belirlenmesi için her seçeneğin ekonomik amacı analiz edilmelidir.

Key Concept

İktisadi Transferler
Estimated Time:45s
Question 195Question →

5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile uyumlu analitik bütçe sınıflandırmasına göre; devletin mal ve hizmet üretim kapasitesini artıran, sermaye stokuna ekleme yapan ve kullanım ömrü genellikle bir yıldan uzun olan harcamalar 'yatırım giderleri' (sermaye giderleri) kapsamında değerlendirilir.

Buna göre, bir kamu idaresinin gerçekleştirdiği aşağıdaki harcamalardan hangisi yatırım giderleri kapsamında yer alır?

Show answer & explanation

Answer: Yeni bir tarımsal sulama kanalı projesi kapsamında yapılan yapım harcamaları

Answer

Yeni bir tarımsal sulama kanalı projesi kapsamında yapılan yapım harcamaları yatırım giderleri kapsamında yer alır.
Yeni bir tarımsal sulama kanalı projesi için yapılan yapım harcamaları, devletin fiziksel sermaye stokunu artıran, ekonomik verimliliği yükselten ve kullanım ömrü uzun olan bir harcamadır. 5018 sayılı Kanun ve analitik bütçe sisteminde bu tür harcamalar doğrudan sermaye (yatırım) giderleri altında kodlanır.

Step-by-Step Solution

1
Yatırım gideri kriterlerini hatırla.
Harcamanın yatırım gideri sayılması için; devletin sermaye stokunu artırması, kullanım ömrünün 1 yıldan uzun olması ve üretim kapasitesine katkı sağlaması gerekir.
Sermaye giderleri (yatırım), cari giderlerden (personel, tüketim) bu temel özelliklerle ayrılır.
2
Seçenekleri bu kriterlere göre analiz et.
Maaşlar, temizlik malzemeleri, sigorta primleri ve enerji bedelleri 'tüketim' veya 'hizmet' odaklı olup cari niteliktedir. Sulama kanalı ise kalıcı bir fiziksel varlıktır.
Seçenekler arasındaki temel fark, harcamanın sonucunda ortaya çıkan varlığın kalıcılığı ve stok artışıdır.

Key Concept

Yatırım giderleri, devletin mal ve hizmet üretim kapasitesini artıran sermaye teşkili niteliğindeki harcamalardır.
Estimated Time:45s
Question 196Question →

Analitik Bütçe Sınıflandırması (ABS) sisteminde; genel bütçe kapsamındaki bir kamu idaresinin, mülkiyetinde bulunan hizmet binasının kullanım ömrünü veya değerini artırmaya yönelik olmayan, sadece mevcut durumun korunmasını amaçlayan rutin boya, badana ve basit onarım giderleri, "Ekonomik Sınıflandırma" boyutunda aşağıdaki kodlardan hangisi kapsamında yer almalıdır?

Show answer & explanation

Answer: 0303 - Mal ve Hizmet Alım Giderleri

Answer

Mevcut varlıkların rutin bakım ve onarımına yönelik harcamalar, ekonomik sınıflandırmada Mal ve Hizmet Alım Giderleri (0303) kodu altında yer alır.
Mal ve Hizmet Alım Giderleri (0303) kodu; kamu idarelerinin faaliyetlerini sürdürmeleri için ihtiyaç duydukları, kullanım ömrü bir yıldan az olan mallar ile hizmetlerin alımını ve mevcut gayrimenkullerin korunmasına yönelik rutin bakım-onarım harcamalarını kapsar. Soruda belirtilen boya ve basit onarım işlemleri, binanın değerine ekleme yapan bir yatırım değil, mevcut halini korumaya yönelik bir hizmet alımıdır.

Step-by-Step Solution

1
Harcamanın niteliğini analiz etme
Harcama rutin bakım, boya ve basit onarım (mevcut durumu koruma) amaçlıdır.
Varlığın değerini artıran bir yatırım mı yoksa kullanımını sürdüren bir gider mi olduğunu belirlemek gerekir.
2
Analitik Bütçe Sınıflandırması'ndaki ekonomik kodları eşleştirme
Varlığın ömrünü artırmayan rutin işlemler 0303 koduna, ömrünü artıran büyük onarımlar 0606 koduna girer.
ABS rehberine göre mal ve hizmet alımı ile sermaye gideri arasındaki temel fark, varlığın değerine veya ömrüne yapılan katkıdır.

Key Concept

Analitik Bütçe Sınıflandırması'nda Cari Gider (Mal ve Hizmet Alımı) ve Sermaye Gideri ayrımı

Hints

1
Harcamanın binanın ömrünü mü uzattığına yoksa sadece mevcut durumu mu koruduğuna dikkat edin.
2
Gayrimenkul büyük onarımları ile rutin bakım giderleri farklı kodlar altında izlenir.

Practice More

Binaların deprem güçlendirmesi (modernizasyon) harcamalarının hangi ekonomik kodda yer aldığını araştırın.
Estimated Time:1m 15s
Question 197Question →

Kamu harcamalarının hukuki sınıflandırmasında "olağan" ve "olağanüstü" gider ayrımı yapılırken; harcamanın düzenliliği, bütçede yer alma sürekliliği ve finansmanında başvurulan kaynakların niteliği temel kriterler olarak kabul edilir. Buna göre, bir kamu kurumunun gerçekleştirdiği aşağıdaki harcamalardan hangisi maliye literatüründe "olağanüstü gider" kapsamında değerlendirilir?

Show answer & explanation

Answer: Büyük ölçekli bir sanayi kazası sonrası oluşan çevresel felaketi gidermek amacıyla, bütçede öngörülmeyen ve özel bir kanunla yetki verilerek borçlanma yoluyla finanse edilen acil temizleme maliyetleri

Answer

Büyük ölçekli bir sanayi kazası sonrası ortaya çıkan, bütçede öngörülmeyen ve borçlanma gibi kaynaklarla finanse edilen acil temizleme maliyetleri olağanüstü giderdir.
Doğru seçenek, olağanüstü giderin temel özelliklerini tam olarak karşılamaktadır. Sanayi kazası gibi öngörülemeyen ve arızi bir olay neticesinde ortaya çıkması, normal bütçe ödeneklerinin yetersiz kalması ve finansmanının borçlanma gibi olağanüstü yollarla yapılması, bu harcamayı hukuki anlamda 'olağanüstü' kılar.

Step-by-Step Solution

1
Harcamanın sürekliliğini analiz etme
Sanayi kazası gibi olaylar her yıl tekrarlanmayan, arızi (tesadüfi) durumlardır.
Olağan giderler her mali yılda düzenli olarak yapılırken, olağanüstü giderler sadece istisnai durumlarda ortaya çıkar.
2
Finansman kaynağını kontrol etme
Harcama için özel kanun çıkarılması ve borçlanmaya gidilmesi.
Olağan giderler normal kamu gelirleriyle (vergiler vb.) karşılanırken, olağanüstü giderler genellikle borçlanma veya emisyon gibi olağanüstü gelirlerle finanse edilir.
3
Seçenekleri karşılaştırma
Döviz artışı veya personel farkı gibi durumlar rutin işleyişin sapmalarıdır; ancak kaza müdahalesi sisteme dışsal ve beklenmedik bir müdahaledir.
Tahmin edilemezlik ve istisnai durum kriterine en uygun seçenek sanayi kazası senaryosudur.

Key Concept

Hukuki Sınıflandırma: Olağan vs. Olağanüstü Gider Ayrımı
Question 198Question →

Kamu harcamalarının ekonomik sınıflandırılmasında; kamu hizmetlerinin üretilmesi, idari birimlerin işleyişi ve mevcut kapasitenin korunması amacıyla yapılan, devletin net varlıklarında kalıcı bir artış meydana getirmeyen harcamalar 'cari gider' olarak nitelendirilmektedir.

Buna göre, Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen aşağıdaki harcamalardan hangisi, Analitik Bütçe Sınıflandırması'ndaki 'Cari Giderler' (Mal ve Hizmet Alım Giderleri) grubu içerisinde yer alır?

Show answer & explanation

Answer: Hava tahmin modellerinin geliştirilmesi sürecinde veri analizi için dışarıdan alınan kısa süreli teknik danışmanlık hizmeti bedeli

Answer

Hava tahmin modellerinin geliştirilmesi için dışarıdan alınan kısa süreli teknik danışmanlık hizmeti bedeli, mal ve hizmet üretim sürecinde tüketilen bir unsur olduğu için cari giderdir.
Hava tahmin modelleri için alınan teknik danışmanlık hizmeti bedeli, kamu hizmetinin (meteorolojik bilgi üretimi) yürütülmesi için dışarıdan satın alınan bir hizmettir. Bu harcama sonucunda devletin net fiziksel varlıklarında kalıcı bir artış (bina, makine vb.) meydana gelmez, aksine hizmetin üretim sürecinde bu bilgi/hizmet tüketilir. Analitik Bütçe Rehberi'ne göre bu tür hizmet alımları 0303 kodlu 'Mal ve Hizmet Alım Giderleri' (Cari Giderler) grubunda yer alır.

Step-by-Step Solution

1
Harcamanın amacını ve niteliğini analiz etmek
Harcama, mevcut bir hizmetin (hava tahmini) üretimi için gerekli olan bir hizmet alımıdır.
Cari giderler, net varlık artışı sağlamayan, üretimin sürdürülebilirliği için yapılan harcamalardır.
2
Alternatif harcama türlerini elemek
Ölçüm cihazları, arsa alımı ve mantolama 'sermaye gideri'; çiftçi yardımları ise 'transfer gideri' olarak sınıflanmıştır.
Sermaye giderleri varlık artırır, transfer giderleri ise karşılıksızdır.
3
Analitik Bütçe Sınıflandırması kodlarına göre eşleştirme yapmak
Teknik danışmanlık hizmeti, 0303 - Mal ve Hizmet Alım Giderleri kodunda yer alır.
Hizmet alımları ekonomik sınıflandırmada temel bir cari gider kalemidir.

Key Concept

Ekonomik Sınıflandırma: Cari vs. Sermaye Gideri Ayrımı
Estimated Time:2m 0s
Question 199Question →

Kamu harcamalarının ekonomik sınıflandırılmasında; kamu hizmetlerinin sürekliliğini sağlamak, idari birimlerin günlük işleyişini devam ettirmek ve mevcut üretim kapasitesini korumak amacıyla yapılan, faydası genellikle bir bütçe yılı ile sınırlı olan harcamalar "Cari Giderler" olarak tanımlanmaktadır.

Buna göre, bir devlet üniversitesi hastanesinde gerçekleştirilen aşağıdaki harcamalardan hangisi doğrudan Cari Giderler (Mal ve Hizmet Alım Giderleri) kapsamında değerlendirilir?

Show answer & explanation

Answer: Tıbbi tahlil laboratuvarlarında analizlerin gerçekleştirilmesi için satın alınan kimyasal solüsyonlar ve tek kullanımlık sarf malzemeleri

Answer

Tıbbi tahlil laboratuvarlarında analizlerin gerçekleştirilmesi için satın alınan kimyasal solüsyonlar ve tek kullanımlık sarf malzemeleri
Laboratuvarlarda kullanılan kimyasal solüsyonlar ve sarf malzemeleri, kamu hizmetinin (sağlık hizmeti) sunulması sırasında doğrudan tüketilen ve yerine yenisinin konulması gereken kalemlerdir. Bu tür harcamalar, kamu kurumunun mevcut kapasitesini korumaya ve idari işleyişi sürdürmeye yönelik olduğu için ekonomik sınıflandırmada cari giderler (özellikle mal ve hizmet alımları) içinde değerlendirilir.

Step-by-Step Solution

1
Harcamanın amacını ve ekonomik niteliğini analiz etme
Cari giderler; personel giderleri ile mal ve hizmet alımlarını kapsayan, üretim sürecinde tüketilen harcamalardır.
Ekonomik sınıflandırmanın temel ayrımı harcamanın sermaye stokuna mı yoksa tüketime mi yönelik olduğudur.
2
Seçeneklerdeki harcamaları sınıflarına ayırma
Tahlil kitleri/solüsyonlar (Cari), Bina güçlendirme/Sunucu alımı (Yatırım), Burs/İkramiye (Transfer).
Sarf malzemelerinin kullanımı doğrudan hizmet üretimiyle (tahlil yapılması) ilişkilidir ve kısa ömürlüdür.

Key Concept

Cari Giderler, kamu hizmetlerinin yürütülmesi için gereken ve yapıldığı dönemde tüketilen (sarf edilen) harcamalardır.
Estimated Time:1m 15s
Question 200Question →

Kamu maliyesinde devletin piyasadan herhangi bir mal veya hizmet alımı yapmaksızın, bütçeden kişi veya kurumlara karşılıksız olarak yaptığı ödemeler transfer harcaması olarak tanımlanır. Bu harcamalar yapılış amaçlarına göre sosyal, iktisadi ve mali olmak üzere üç farklı kategoride incelenir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi mali (finansal) transfer harcamaları grubuna giren bir örnek teşkil eder?

Show answer & explanation

Answer: Merkezi yönetim bütçesinden mahalli idarelere ve fonlara aktarılan paylar

Answer

Merkezi yönetim bütçesinden mahalli idarelere ve fonlara aktarılan paylar, mali (finansal) transferler kapsamındadır.
Merkezi yönetim bütçesinden mahalli idarelere ve fonlara aktarılan paylar, devlet borçlarının faiz ödemeleri ve kamu iktisadi teşebbüslerine (KİT) yapılan sermaye teşkili gibi ödemelerle birlikte mali (finansal) transferler grubunda yer alır. Bu harcamalar kamu kesiminin kendi içindeki kaynak dağılımını ve borç servisinin yürütülmesini sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Harcamanın karşılıksız (transfer) olup olmadığını belirle.
Seçeneklerdeki harcamaların çoğu transfer niteliğindedir (maaş ödemesi hariç).
Transfer harcamaları karşılığında mal veya hizmet alımı gerektirmeyen ödemelerdir.
2
Transfer harcamalarının alt kategorilerini (sosyal, iktisadi, mali) ayırt et.
Mali transferler; faiz ödemeleri, sermaye teşkili ve yerel yönetimlere aktarılan payları içerir.
Mali transferlerin temel amacı idari yapılar arası denge ve kamu finansmanının yürütülmesidir.
3
Mali transfer tanımına uyan seçeneği tespit et.
Mahalli idarelere ve fonlara aktarılan paylar bu gruba girmektedir.
Bu ödemeler ne sosyal bir yardım ne de doğrudan bir üretim teşviki niteliğindedir; kamu mali sisteminin işleyişiyle ilgilidir.

Key Concept

Transfer Harcamalarının Ekonomik Sınıflandırması ve Alt Türleri

Practice More

Transfer harcamalarının faiz ödemeleri gibi türlerinin ekonomide çarpan etkisinin neden düşük olduğunu araştırabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
PreviousPage 10 / 12Next
Kamu Giderlerinin Sınıflandırılması Practice Questions — KPSS Maliye — Page 10 | Examkin