Kamu Giderlerinin Sınıflandırılması

233 questions

Question 201Question

Bir maliye uzmanı, devletin sunduğu sağlık hizmetlerinin toplam maliyetini hesaplamak amacıyla; Sağlık Bakanlığı, Üniversite Hastaneleri ve diğer kamu kurumları bünyesinde yürütülen tüm sağlık faaliyetlerine ilişkin ödenekleri bütüncül bir yaklaşımla analiz etmek istemektedir. Uzmanın, harcamayı yapan idari birimlerden bağımsız olarak sunulan hizmetin niteliğine göre yaptığı bu gruplandırma işlemi aşağıdaki sınıflandırma türlerinden hangisinin kapsamına girmektedir?

Show answer & explanation

Answer: İşlevsel (Fonksiyonel) Sınıflandırma

Answer

İşlevsel (Fonksiyonel) sınıflandırma, kamu harcamalarını devletin yürüttüğü hizmetlerin türüne ve bu hizmetlerin amacına (sağlık, eğitim, savunma vb.) göre gruplandırır.
İşlevsel (Fonksiyonel) sınıflandırma, harcamayı yapan kamu kurumunun kimliğine bakmaksızın, harcamanın hangi kamu hizmetine (sağlık, eğitim, genel kamu hizmetleri vb.) tahsis edildiğini temel alır. Bu yöntem, bütçe ödeneklerinin sunulan hizmetlerin niteliğine göre izlenmesine ve farklı kurumlarca sunulan aynı tür hizmetlerin bütüncül bir şekilde analiz edilmesine imkan tanır.

Step-by-Step Solution

1
Analiz amacını belirle
Farklı kurumlar tarafından yürütülen ancak aynı amaca (sağlık) hizmet eden harcamaların birleştirilmesi hedeflenmektedir.
Sınıflandırma türleri arasındaki temel farkı anlamak için odak noktasını (kurum mu, hizmet mi, ekonomik etki mi) saptamak gerekir.
2
Sınıflandırma türlerini karşılaştır
İşlevsel sınıflandırma, harcamayı yapan birimin örgütsel yapısından bağımsız olarak 'ne için' harcama yapıldığına yanıt verir.
Sağlık Bakanlığı dışında Milli Savunma veya Üniversiteler gibi farklı kurumlardaki sağlık harcamalarını bir araya getirebilen tek yöntem fonksiyonel yaklaşımdır.

Key Concept

İşlevsel sınıflandırma, kamu hizmetlerinin türüne göre yapılan bir ayrım olup, kurumlar arası karşılaştırma ve uluslararası (COFOG) standartlara uyum sağlar.

Hints

1
Soruda harcamayı yapan idari birimin (bakanlık vb.) önemli olmadığı, sunulan 'hizmetin' ön planda olduğu belirtiliyor.

Practice More

Analitik bütçe sistemindeki işlevsel sınıflandırmanın 4 düzeyli yapısını ve COFOG standartlarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 202Question

Devlet Arşivleri Başkanlığı bünyesinde bulunan tarihî belgelerin dijital ortama aktarılması sürecinde kullanılan veri depolama birimleri ve kırtasiye malzemesi alımları ile kurumun ısıtma sistemlerinin yıllık periyodik bakım masrafları, kamu harcamalarının ekonomik sınıflandırılmasında aşağıdaki gruplardan hangisine dâhildir?

Show answer & explanation

Answer: Cari Giderler

Answer

Cari Giderler
Kamu harcamalarının ekonomik sınıflandırmasında, kamu hizmetlerinin sunumu için gerekli olan sarf malzemeleri (kırtasiye, veri depolama vb.) ile mevcut tesislerin işlerliğini korumaya yönelik rutin bakım ve onarım masrafları 'Cari Giderler' kapsamında değerlendirilir. Bu harcamaların temel özelliği, devletin sermaye stokuna yeni bir ekleme yapmaması, ancak mevcut hizmet kapasitesinin sürdürülmesini sağlamasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Harcamanın niteliğini analiz etme
Sarf malzemesi alımı ve periyodik bakım masrafları tespit edildi.
Harcamanın ekonomik gruptaki yerini belirlemek için önce kullanım amacı netleştirilmelidir.
2
Fayda süresi ve sermaye stoku üzerindeki etkisini değerlendirme
Harcamaların faydasının bir bütçe yılı ile sınırlı olduğu ve mevcut kapasiteyi korumaya yönelik olduğu görüldü.
Eğer bu harcamalar binanın değerini artıran büyük bir onarım veya yeni bir bina yapımı olsaydı yatırım gideri sayılabilirdi; ancak rutin işlemler cari niteliktedir.
3
Ekonomik sınıflandırma kategorileriyle eşleştirme
Analitik bütçe ve ekonomik teori uyarınca harcamalar 'Cari Giderler' kategorisine yerleştirildi.
Kamu hizmetlerinin sürekliliği ve günlük işleyişi için yapılan tüm mal ve hizmet alımları cari giderlerin temel bileşenidir.

Key Concept

Cari Giderlerin Kapsamı ve Ayırıcı Özellikleri

Practice More

Cari giderler ile yatırım giderleri arasındaki 'kapasite koruma' ve 'kapasite artırma' ayrımını pekiştirmek için 5018 sayılı Kanun'daki mal ve hizmet alım giderleri detaylarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 203Question

Bir kamu kurumunun idari faaliyetlerini kesintisiz sürdürebilmesi amacıyla satın aldığı toner, fotokopi kağıdı ve diğer kırtasiye malzemeleri için yaptığı harcamalar, kamu harcamalarının ekonomik sınıflandırılmasında aşağıdakilerden hangisi kapsamında yer alır?

Show answer & explanation

Answer: Cari Giderler

Answer

Cari giderler; kamu hizmetlerinin sürdürülmesini sağlayan ve faydası bir bütçe dönemiyle sınırlı olan kırtasiye, yakacak ve personel gibi harcamaları ifade eder.
Kurumun günlük büro faaliyetlerini yürütmek için satın aldığı kağıt, kalem, toner gibi malzemeler doğrudan hizmetin sunulmasını sağlayan ve bir yıl içinde tüketilen harcamalar olduğu için cari giderler başlığı altında yer alır.

Step-by-Step Solution

1
Harcamanın niteliğini analiz etme
Söz konusu harcama (toner, kağıt), kurumun günlük işleyişi için gerekli olan dayanıksız tüketim mallarından oluşmaktadır.
Ekonomik sınıflandırmada harcamanın mahiyeti sınıflandırmanın temelidir.
2
Fayda süresini ve karşılıklılık durumunu belirleme
Harcama bir bütçe dönemi içinde tüketilmekte ve karşılığında bir mal edinilmektedir.
Cari giderleri yatırım (uzun süreli fayda) ve transfer (karşılıksızlık) harcamalarından ayıran temel özelliklerdir.

Key Concept

Cari giderler, kamu hizmetlerinin sunumu için gerekli olan ve sermaye oluşumuna yol açmayan harcamalardır.

Hints

1
Bu harcamalar kurumun 'günlük işleyişini' sağlamak için yapılmıştır.

Practice More

Cari giderler ile yatırım giderleri arasındaki farkı daha iyi anlamak için küçük onarımlar ile büyük çaplı bina güçlendirmeleri arasındaki farkı inceleyiniz.
Estimated Time:45s
Question 204Question

Georg Cohn tarafından geliştirilen fayda esasına dayalı bilimsel sınıflandırmaya göre; savunma ve adalet gibi tüm toplumun ortaklaşa ve eşit şekilde fayda sağladığı kamu hizmetleri için yapılan harcamalar aşağıdakilerden hangisi kapsamında değerlendirilir?

Show answer & explanation

Answer: Herkesin eşit yararlandığı harcamalar

Answer

Savunma ve adalet gibi toplumsal faydası bölünemeyen hizmetler, Georg Cohn'un sınıflandırmasında 'herkesin eşit yararlandığı harcamalar' grubuna girer.
Georg Cohn'un dörtlü sınıflandırmasında ilk kategori, savunma ve adalet gibi bölünemez nitelikteki hizmetlerden tüm toplumun eşit ve ortaklaşa yararlandığı harcamaları temsil eder.

Step-by-Step Solution

1
Ekonomistin sınıflandırma kriterini belirleyin.
Georg Cohn, kamu harcamalarını bireylerin sağladığı 'fayda' düzeyine göre sınıflandırmıştır.
Cohn'un yaklaşımı tamamen harcamanın ulaştığı kitle ve fayda niteliğine odaklanır.
2
Hizmetin niteliğini analiz edin.
Savunma ve adalet hizmetleri tam kamusal mal niteliğinde olup, toplumun her ferdine eşit düzeyde sunulur.
Bu hizmetlerde fayda bölünemez ve kimse dışlanamaz.
3
Uygun kategoriyle eşleştirin.
Bu özellikler Cohn'un ilk kategorisi olan 'Herkesin eşit yararlandığı harcamalar' ile örtüşür.
Sınıflandırmanın ilk basamağı genel ve mutlak faydayı temsil eder.

Key Concept

Georg Cohn'un Fayda Esaslı Sınıflandırması
Question 205Question

Rozenberg tarafından geliştirilen kamu giderleri sınıflandırmasında; devletin yaptığı harcama karşılığında piyasadan doğrudan bir mal veya hizmet satın almadığı, milli gelirin toplam hacmini değiştirmeyip sadece satın alma gücünün bireyler veya sosyal gruplar arasında el değiştirmesine neden olan giderlere "gerçek olmayan giderler" (transfer giderleri) adı verilir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Rozenberg'in "gerçek olmayan giderler" kategorisinde yer alan bir kamu harcamasıdır?

Show answer & explanation

Answer: Devletin vadesi gelen iç borçları için yaptığı faiz ödemeleri

Answer

Devletin vadesi gelen iç borçları için yaptığı faiz ödemeleri
Rozenberg sınıflandırmasında "gerçek olmayan giderler" (transfer giderleri), devletin piyasadan bir mal veya hizmet almadığı, sadece paranın el değiştirdiği harcamalardır. Devletin ödediği iç borç faizleri, geçmişte alınan fonun kullanım maliyetidir ve bu ödeme karşılığında devlet piyasadan o anda bir üretim faktörü veya mal çekmez; sadece bütçeden alacaklılara bir kaynak aktarımı yapar. Bu nedenle faiz ödemeleri gerçek olmayan giderlerin en tipik örneğidir.

Step-by-Step Solution

1
Rozenberg sınıflandırmasının temel ayrım kriterini hatırla.
Rozenberg'e göre bir giderin 'gerçek' olması için karşılığında mal/hizmet alınmalı, 'gerçek olmayan' olması için sadece satın alma gücü transfer edilmelidir.
Sınıflandırmanın mantığını kurmak için temel kriterin (karşılıklılık) belirlenmesi gerekir.
2
Seçeneklerdeki harcamaları 'karşılıklılık' ilkesine göre analiz et.
Maaş, inşaat, araç ve kırtasiye alımlarında devlet bir hizmet veya mal alır. Faiz ödemesinde ise geçmişteki bir borcun maliyeti ödenir, yeni bir değer üretimi veya alımı yoktur.
Her bir harcama türünün iktisadi niteliğini belirleyerek hatalı seçenekleri elemek gerekir.

Key Concept

Rozenberg'in Karşılıklı (Gerçek) ve Karşılıksız (Gerçek Olmayan) Gider Ayrımı

Alternative Method

Harcamayı yaparken 'Devlet bu para karşılığında eline somut bir şey (hizmet, bina, kalem, emek vb.) alıyor mu?' sorusunu sorarak 'Gerçek' veya 'Transfer' ayrımını hızla yapabilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 206Question

Analitik Bütçe Sınıflandırması (ABS) ekonomik kod yapısında; bir kamu kurumunda görev yapan personelin maaşına ek olarak ödenen 'Yabancı Dil Tazminatı' ile bu personelin 'Sosyal Güvenlik Primi İşveren Hissesi' ödemesi, harcamaların ekonomik sınıflandırmasının birinci düzeyinde sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak gösterilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: 0101 - Personel Giderleri / 0202 - Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri

Answer

Yabancı Dil Tazminatı '01 - Personel Giderleri' grubunda, Sosyal Güvenlik Primi İşveren Hissesi ise '02 - Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri' grubunda yer alır.
Analitik Bütçe Sınıflandırması'nda (ABS), kamu personeline ödenen maaş ve tazminatlar gibi doğrudan ödemeler '01 - Personel Giderleri' grubunda izlenir. Bu personelin sosyal güvencesi için devletin (işverenin) ödediği primler ise '02 - Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri' grubunda sınıflandırılır. Bu ayrım, devletin istihdam ettiği personel nedeniyle üstlendiği toplam sosyal güvenlik yükünün şeffaf bir şekilde görülmesini sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Harcama kalemlerini Analitik Bütçe Sistemi'nin (ABS) ekonomik boyutundaki tanımlarla eşleştirin.
Yabancı Dil Tazminatı doğrudan personele verilen bir haktır ve 'Personel Giderleri' (01) kapsamındadır.
Maaş, ücret ve tazminat gibi doğrudan nakdi ödemeler personel gideri sayılır.
2
İkinci harcama kalemi olan sigorta priminin niteliğini belirleyin.
İşveren hissesi olarak ödenen primler 'Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri' (02) kapsamındadır.
ABS sisteminde devletin sosyal güvenlik sistemine olan katkısını ayrıca görebilmek için prim ödemeleri 02 kodunda ayrıştırılmıştır.

Key Concept

Ekonomik Sınıflandırma Birinci Düzey Kodları
Question 207Question

Kamu maliyesi teorisinde kamu giderleri, bütçe kanunundaki süreklilikleri ve ortaya çıkış nedenlerine göre hukuki bir ayrıma tabi tutulmaktadır. Bu doğrultuda, savaş veya büyük ölçekli toplumsal olaylar gibi öngörülemeyen durumlar için gerçekleştirilen harcamaları ifade eden "olağanüstü giderlerin" en temel belirleyici özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Her mali yıl düzenli olarak tekrarlanmaması ve bütçede süreklilik arz etmeyen bir niteliğe sahip olması

Answer

Olağanüstü giderlerin temel özelliği, her mali yıl düzenli olarak tekrarlanmamaları ve bütçede süreklilik arz etmeyen, arızi bir niteliğe sahip olmalarıdır.
Olağanüstü giderler, kamu maliyesi literatüründe savaş, doğal afet veya büyük çaplı ekonomik krizler gibi önceden tam olarak kestirilemeyen ve her yıl gerçekleşmeyen durumlar için yapılan harcamalardır. Bu nedenle bütçede her yıl düzenli olarak yer almazlar ve 'arızi' (geçici/rastlantısal) bir nitelik taşırlar.

Step-by-Step Solution

1
Adım 1: Kamu harcamalarının hukuki sınıflandırma ölçütünü belirlemek.
Hukuki sınıflandırmanın temel ölçütü, harcamanın bütçede yer alma sürekliliği ve düzenliliğidir.
Hukuki ayrım, harcamaların her yıl bütçe kanununda yer alıp almadığına göre yapılır.
2
Adım 2: Olağan ve olağanüstü gider kavramlarını karşılaştırmak.
Olağan giderler her yıl düzenli (personel vb.), olağanüstü giderler ise düzensiz (savaş, afet vb.) harcamalardır.
Olağanüstü giderlerin ortaya çıkışı, rutin dışı ve öngörülemeyen olaylara bağlıdır.
3
Adım 3: Seçenekler arasından düzensizlik ve arızi nitelik vurgusunu yapan ifadeyi seçmek.
Harcamaların düzenli tekrarlanmaması ve süreklilik arz etmemesi ifadesi doğru tanımdır.
Bu nitelik, olağanüstü giderleri diğer tüm harcama türlerinden ayıran temel hukuki karakteristiktir.

Key Concept

Hukuki Sınıflandırmada Süreklilik Kriteri
Estimated Time:45s
Question 208Question

Kamu giderlerinin ekonomik sınıflandırmasında; devletin üretim kapasitesini artıran, mevcut sermaye stokuna ilave niteliğinde olan ve faydası birden fazla yıla yayılan harcamalar "yatırım giderleri" (sermaye giderleri) olarak adlandırılır.

Buna göre, 50185018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ilkeleri çerçevesinde, aşağıdaki harcamalardan hangisi doğrudan yatırım gideri olarak sınıflandırılır?

Show answer & explanation

Answer: Bir bölge kalkınma projesi kapsamında yeni kurulan bir teknoloji merkezine alınan hassas ölçüm ve test cihazları

Answer

Yeni kurulan bir teknoloji merkezine alınan hassas ölçüm ve test cihazları yatırım gideri olarak sınıflandırılır.
Yatırım giderleri (sermaye giderleri), devletin mal ve hizmet üretmek için kullandığı duran varlık stokunu artıran harcamalardır. Yeni bir teknoloji merkezine alınan cihazlar, kullanım ömürleri bir yılı aşan ve kurumun hizmet kapasitesini kalıcı olarak artıran fiziksel varlıklar olduğu için bu kategoride yer alır.

Step-by-Step Solution

1
Yatırım gideri tanımının analiz edilmesi
Yatırım giderleri; sermaye stokunu artıran, ömrü bir yılı aşan ve amortismana tabi olan harcamalardır.
Harcamanın ekonomik sınıflandırmadaki yerini belirlemek için öncelikle malın dayanıklılık ve kapasite artırma özelliği incelenmelidir.
2
Seçeneklerdeki harcama türlerinin ayrıştırılması
Yakıt ve sarf malzemeleri 'cari', sigorta ve rutin bakım 'cari', ikramiyeler ise 'transfer' harcamasıdır.
Analitik bütçe sistemine göre tüketim amaçlı veya karşılıksız ödemeler yatırım kategorisine giremez.
3
Doğru seçeneğin teyit edilmesi
Teknoloji merkezine alınan cihazlar, fiziksel sermaye birikimi sağladığı için sermaye (yatırım) gideridir.
Hassas ölçüm cihazları gibi dayanıklı taşınırlar, kamu idaresinin mal ve hizmet üretim kapasitesini kalıcı olarak artırır.

Key Concept

Yatırım Giderlerinin Belirlenmesi
Estimated Time:1m 15s
Question 209Question

Kamu harcamalarını, devletin mutlak surette yerine getirmesi gereken temel faaliyetleri ile yerine getirilmesi devletin takdirine bağlı olan faaliyetleri ayrımına dayanarak 'Gerekli (Zorunlu) Harcamalar' ve 'İsteğe Bağlı (Fakültatif) Harcamalar' şeklinde sınıflandıran iktisatçı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: John Stuart Mill

Answer

John Stuart Mill, kamu harcamalarını devletin yürüttüğü faaliyetlerin niteliğine göre 'Gerekli (Zorunlu)' ve 'İsteğe Bağlı (Fakültatif)' şeklinde sınıflandırmıştır.
John Stuart Mill tarafından geliştirilen bu sınıflandırmada, devletin mutlaka yerine getirmesi gereken savunma, adalet gibi faaliyetler 'gerekli (zorunlu) harcamalar' olarak; eğitim, sağlık gibi devletin takdirine bağlı olarak yürüttüğü faaliyetler ise 'isteğe bağlı (fakültatif) harcamalar' olarak tanımlanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Sınıflandırma kriterini belirleyin.
Harcamalar devletin 'zorunluluğu' ve 'takdiri' üzerinden ikiye ayrılmıştır.
Soruda belirtilen 'Gerekli' ve 'İsteğe Bağlı' kavramları bir zorunluluk derecelendirmesidir.
2
İlgili iktisatçıyla eşleştirme yapın.
Bu ayrımı yapan iktisatçı Klasik İktisatçı John Stuart Mill'dir.
Mill, devletin müdahale alanlarını belirlerken bu terminolojiyi kullanmıştır.

Key Concept

Harcamaların Bilimsel Sınıflandırması (Mill Ayırımı)
Estimated Time:45s
Question 210Question

5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile yürürlüğe giren Analitik Bütçe Sınıflandırması'nın ekonomik boyutunda; devletin işveren sıfatıyla personeli için Sosyal Güvenlik Kurumu'na ödediği prim ödemeleri aşağıdaki kodların hangisinde sınıflandırılır?

Show answer & explanation

Answer: 02 - Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri

Answer

Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri (02) kodu, devletin işveren sıfatıyla ödediği primleri temsil eder.
Analitik Bütçe Sınıflandırması'nın (ABS) ekonomik boyutunda yer alan '02 - Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri' kodu, kamu idarelerinin personeli için ödediği sosyal güvenlik primlerini ve genel sağlık sigortası primlerini kapsar. Bu kalem, devletin personel çalıştırması nedeniyle oluşan yasal sosyal güvenlik yükümlülüklerini izlemek amacıyla oluşturulmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Analitik Bütçe Sınıflandırması'ndaki ekonomik kodların ilk düzeyleri hatırlanmalıdır.
01 Personel Giderleri, 02 Sosyal Güvenlik Primi Giderleri, 03 Mal ve Hizmet Alımları şeklindedir.
Soruda sorulan prim ödemesinin hangi ana grupta yer aldığını belirlemek için temel kod yapısını bilmek gerekir.
2
Personel Giderleri (01) ile Sosyal Güvenlik Primi Giderleri (02) arasındaki fark analiz edilmelidir.
Maaş ödemeleri 01 kodunda, işveren payı primleri ise 02 kodunda yer alır.
KPSS sınavlarında en sık karıştırılan ve 5018 sayılı kanun sonrası ayrıştırılan en temel iki ekonomik kalem budur.

Key Concept

Analitik Bütçe Ekonomik Sınıflandırma Birinci Düzey Kodları
Question 211Question

Kamu harcamalarının bilimsel sınıflandırmasını yapan Hugh Dalton'a göre; devletin piyasadan mal veya hizmet alımı karşılığında yaptığı harcamalar 'satın almalar' (purchases) grubuna girmektedir. Bu gruptaki harcamaların temel özelliği olan 'harcama ile sağlanan fayda arasında doğrudan bir karşılıklılık ilişkisinin bulunması' durumu aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ifade edilir?

Show answer & explanation

Answer: Quid pro quo

Answer

Hugh Dalton'ın sınıflandırmasında karşılıklılığı ifade eden terim 'Quid pro quo'dur.
Hugh Dalton tarafından geliştirilen sınıflandırmada 'Satın Almalar' (Purchases), devletin üretim faktörlerini veya mal ve hizmetleri piyasa üzerinden, bir bedel karşılığında temin etmesidir. Bu süreçteki doğrudan alım-satım ve karşılıklılık ilişkisi 'Quid pro quo' kavramıyla tanımlanır.

Step-by-Step Solution

1
Hugh Dalton'ın bilimsel sınıflandırmasını hatırla.
Dalton, harcamaları 'Satın Almalar' (Purchases) ve 'Bağışlar/Transferler' (Grants) olarak ikiye ayırır.
Harcamanın karşılıklı olup olmadığını belirlemek sınıflandırmanın temelidir.
2
Satın almalar grubunun ekonomik niteliğini analiz et.
Devletin mal/hizmet alımı karşılığında yaptığı ödemelerde doğrudan bir ivaz (karşılık) vardır.
Bu harcamalar piyasa mekanizmasına benzer şekilde işler.
3
Literatürdeki teknik terimi belirle.
Bu doğrudan karşılıklılık durumu maliye literatüründe 'Quid pro quo' olarak adlandırılır.
Terim, 'bir şey için bir şey' anlamına gelir ve doğrudan mübadeleyi simgeler.

Key Concept

Dalton'ın Satın Almalar ve Bağışlar Ayrımı

Hints

1
Bu kavram, Latincede 'bir şey karşılığında başka bir şey' anlamına gelen bir hukuk ve ekonomi terimidir.

Practice More

Dalton'ın 'Bağışlar' (Grants) kategorisine hangi tür kamu harcamalarının (örneğin sosyal yardımlar) girdiğini gözden geçirebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 212Question

Analitik Bütçe Sınıflandırması (ABS) ekonomik kod yapısı uyarınca; genel bütçe kapsamındaki bir kamu idaresinin, çalışanları için ödediği "Sosyal Güvenlik Kurumu Devlet Primi" giderleri ile Sosyal Güvenlik Kurumlarına (SGK) yönelik gerçekleştirdiği "Cari Transfer" niteliğindeki (açık finansmanı vb.) ödemeler sırasıyla hangi ekonomik kod gruplarında izlenmelidir?

Show answer & explanation

Answer: 0202 - 0505

Answer

İşveren prim ödemeleri 02 kodunda, SGK bütçe destekleri ise 05 kodunda sınıflandırılır.
Analitik Bütçe Sınıflandırması'nın ekonomik boyutunda, devletin bir işveren olarak çalıştırdığı personelin sosyal güvenlik sistemine dahil edilmesi için ödediği prim payları doğrudan '02 - Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri' kodunda izlenir. Diğer taraftan, Sosyal Güvenlik Kurumlarının bütçe açıklarını kapatmak, görev zararlarını karşılamak veya sağlık hizmetlerini finanse etmek amacıyla yapılan karşılıksız ödemeler, devletin bir tüketici veya üretici olarak yaptığı bir harcama değil, bir gelir aktarımı olduğu için '05 - Cari Transferler' kod grubu altında sınıflandırılır.

Step-by-Step Solution

1
İdare tarafından ödenen prim payının niteliğini belirlemek
Devletin işveren sıfatıyla çalışanları için ödediği primler 02 (Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri) grubuna girer.
Personel giderleri (01) çalışana doğrudan yapılan ödemeleri, 02 ise kurum adına SGK'ya yapılan katkıları ayırmak için kullanılır.
2
SGK'ya yapılan karşılıksız bütçe transferinin niteliğini belirlemek
SGK bütçe açıklarının finansmanı amacıyla yapılan ödemeler 05 (Cari Transferler) grubuna girer.
Bir mal veya hizmet karşılığı olmayan, tüketimi destekleme amaçlı karşılıksız ödemeler cari transferdir.
3
Elde edilen kodları sırasıyla eşleştirmek
02 - 05 sıralaması elde edilir.
Soru kökündeki işlem sırası bu kodların bu dizilimde olmasını gerektirir.

Key Concept

ABS Ekonomik Sınıflandırma (02 ve 05 Ayrımı)
Estimated Time:1m 30s
Question 213Question

Analitik Bütçe Sınıflandırması'nda (ABS), kamu giderlerinin hangi kaynaktan (Genel Bütçe, Özel Bütçe, Döner Sermaye, Dış Proje Kredileri vb.) karşılandığını belirlemek amacıyla kullanılan boyut aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Finansman Tipi Sınıflandırması

Answer

Harcamanın kaynağını gösteren boyut Finansman Tipi Sınıflandırması'dır.
Analitik Bütçe Sistemi'nde (ABS) harcamanın hangi bütçe türünden veya dış kaynaktan finanse edildiğini gösteren boyut Finansman Tipi Sınıflandırması'dır. Bu boyut tek haneden oluşur ve harcamanın finansal kaynağının (Genel Bütçe, Özel Bütçe, Döner Sermaye, Sosyal Güvenlik Kurumu, Dış Proje Kredileri vb.) takibini sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Analitik Bütçe Sınıflandırması'nın (ABS) temel boyutlarını belirle.
ABS; Kurumsal, Fonksiyonel, Finansman Tipi ve Ekonomik olmak üzere dört temel boyuttan oluşur.
Soruda istenen 'kaynak' bilgisinin hangi boyuta ait olduğunu bulmak için yapı taşlarını hatırlamak gerekir.
2
Boyutların cevapladığı soruları eşleştir.
Kurumsal = Kim?, Fonksiyonel = Neden?, Ekonomik = Ne?, Finansman Tipi = Kaynak Nedir?
Her boyutun bütçe sistemindeki işlevi farklıdır.
3
Soru kökündeki kaynak türlerini (Genel Bütçe, Özel Bütçe vb.) değerlendir.
Bu ayrımlar doğrudan Finansman Tipi Sınıflandırması altında tek haneli kodlarla (örneğin; 1: Genel Bütçe, 2: Özel Bütçe) takip edilir.
Harcamanın kaynağını izlemek, mali disiplin ve raporlama açısından Finansman Tipi boyutuyla sağlanır.

Key Concept

Analitik Bütçe Sınıflandırması Boyutları
Question 214Question

Bütçe kanunu tasarısı görüşmelerinde bir maliye uzmanı; devletin reel kaynakları doğrudan tüketmediği, sadece vergi mükelleflerinden toplanan satın alma gücünü belirli ekonomik aktörlere veya sosyal gruplara aktardığı harcamaların bütçe içerisindeki payının arttığını ifade etmiştir.

Maliye uzmanının bahsettiği bu harcama türü Rozenberg Sınıflandırması'ndaki "gerçek olmayan giderler" kavramına karşılık geldiğine göre, aşağıdakilerden hangisi bu grupta değerlendirilir?

Show answer & explanation

Answer: Yerli üreticilerin dış pazardaki rekabet gücünü artırmak amacıyla sağlanan nakdi ihracat sübvansiyonları

Answer

Yerli üreticilerin dış pazardaki rekabet gücünü artırmak amacıyla sağlanan nakdi ihracat sübvansiyonları
Doğru yanıt olan ihracat sübvansiyonları, devletin piyasadan doğrudan bir mal veya hizmet satın almadığı, sadece bütçedeki kaynağı belirli bir kesime aktardığı bir transfer harcamasıdır. Rozenberg'e göre bu tür harcamalar reel kaynak tüketimine yol açmayıp sadece satın alma gücünü transfer ettiği için 'gerçek olmayan gider' olarak tanımlanır.

Step-by-Step Solution

1
Rozenberg Sınıflandırması'nın temel kriterini belirle.
Devletin yaptığı harcama karşılığında piyasadan doğrudan bir mal veya hizmet satın alıp almadığına bakılır.
Rozenberg, kamu giderlerini iktisadi etkilerine göre 'Gerçek' ve 'Gerçek Olmayan' şeklinde ikiye ayırır.
2
Seçeneklerdeki harcamaların karşılıklı olup olmadığını analiz et.
Binaların güçlendirilmesi, radar alımı, cihaz alımı ve maaş ödemelerinde devlet doğrudan bir mal/hizmet/emek alır. Ancak ihracat sübvansiyonunda devlet bir şey satın almaz, sadece para aktarır.
Karşılıksız olan ve satın alma gücünü bir kesimden diğerine kaydıran harcamalar transfer harcaması (gerçek olmayan gider) niteliğindedir.
3
Elde edilen veriyi sınıflandırma ile eşleştir.
İhracat sübvansiyonları 'Gerçek Olmayan Gider' grubuna girer.
Bu harcamada üretim faktörleri doğrudan devlet tarafından kullanılmaz; sadece satın alma gücü yer değiştirir.

Key Concept

Rozenberg Sınıflandırması'nda temel fark, harcamanın bir 'karşılık' (quid pro quo) içerip içermemesidir.
Question 215Question

Bir devletin bütçe kayıtları incelendiğinde; harcamayı yapan birimin hangi bakanlık veya idari birim olduğuna bakılmaksızın, tüm eğitim harcamalarının tek bir başlık altında toplanmasını sağlayan ve hizmetin niteliğini esas alan sınıflandırma türü aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: İşlevsel (Fonksiyonel) Sınıflandırma

Answer

Kamu hizmetinin niteliğine ve amacına odaklanarak idari birim farkı gözetmeyen sınıflandırma İşlevsel (Fonksiyonel) sınıflandırmadır.
Doğru yanıt olan seçenek, kamu harcamalarını devletin yürüttüğü hizmetlerin (fonksiyonların) türüne göre gruplandırır. Bu yöntemde harcamayı yapan birimin (bakanlık, genel müdürlük vb.) kim olduğu önemli değildir; asıl olan harcamanın hangi amaca (örneğin eğitim hizmeti sunmak) hizmet ettiğidir.

Step-by-Step Solution

1
Harcamanın odağını belirleme
Harcama 'hizmetin niteliği' ve 'amacına' göre gruplandırılmaktadır.
Soruda bakanlık veya idari birim farkı gözetilmediği, eğitim gibi hizmet türlerinin esas alındığı belirtilmiştir.
2
Sınıflandırma türleri ile karşılaştırma
Kurumsal sınıflandırma 'kimin' harcadığını, İşlevsel sınıflandırma 'ne amaçla' harcandığını gösterir.
Hizmetin türüne göre yapılan ayrım literatürde fonksiyonel (işlevsel) olarak adlandırılır.

Key Concept

İşlevsel sınıflandırma, devlet faaliyetlerinin hizmet türüne göre (eğitim, sağlık, savunma vb.) konsolide edilmesini sağlayarak bütçenin fonksiyonel analizine imkân tanır.

Practice More

Analitik Bütçe Sistemi'ndeki dört düzeyli işlevsel kodlama yapısını ve COFOG standartlarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 216Question

Kamu harcamalarının bütçe kanunundaki sürekliliği ve finansman kaynakları esas alınarak yapılan hukuki sınıflandırmada; öngörülemeyen durumların ortaya çıkardığı, bütçede her yıl düzenli olarak yer almayan ve genellikle borçlanma gibi olağanüstü kaynaklarla karşılanan giderler "olağanüstü gider" olarak tanımlanmaktadır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi hukuki sınıflandırma bakımından olağanüstü gider kategorisinde değerlendirilmelidir?

Show answer & explanation

Answer: Beklenmedik bir doğal afet sonrası zarar gören şehir altyapısının ivedilikle onarılması için yapılan harcamalar

Answer

Beklenmedik bir doğal afet sonrası zarar gören şehir altyapısının ivedilikle onarılması için yapılan harcamalar
Hukuki sınıflandırmada temel ayrım harcamanın her yıl bütçede yer alıp almamasıdır. Şehir altyapısının doğal afet sonrası onarılması, süreklilik arz etmeyen, öngörülemeyen ve normal bütçe gelirleri yerine genellikle borçlanma gibi kaynaklarla karşılanan tipik bir olağanüstü gider örneğidir.

Step-by-Step Solution

1
Hukuki sınıflandırma kriterlerini hatırla.
Giderler; bütçede yer alma sürekliliği (her yıl tekrarlanma) ve finansman kaynağına (vergi vs. borçlanma) göre ayrılır.
Hukuki sınıflandırmanın temel dayanağı harcamanın rutin olup olmadığıdır.
2
Harcamaların periyodiklik durumunu analiz et.
Maaşlar, rutin bakımlar ve planlı yatırımlar her yıl bütçede yer alırken; afet harcamaları sadece olay vuku bulduğunda ortaya çıkar.
Olağan giderler her mali yıl bütçe kanunuyla öngörülürken, olağanüstü giderler istisnai niteliktedir.
3
Doğru kategorizasyonu yap.
Doğal afet harcaması "süreklilik arz etmediği" için olağanüstü giderdir.
Öngörülemeyen ve rutin dışı olan harcamalar bu sınıfa dahildir.

Key Concept

Hukuki Sınıflandırma: Süreklilik Kriteri

Practice More

Olağan ve olağanüstü gider ayrımının, ekonomik sınıflandırmadaki 'cari' ve 'yatırım' harcamalarıyla olan farklarını inceleyen sorular çözebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 217Question

Bir ülkede 'kamu düzeni ve güvenlik' hizmetlerinin hem İçişleri Bakanlığı hem de Adalet Bakanlığı gibi farklı idari birimler eliyle yürütüldüğü varsayıldığında; bu hizmet koluna tahsis edilen toplam kamu kaynağının, harcamayı yapan birimlerden bağımsız olarak bir bütün halinde analiz edilebilmesine ve uluslararası kıyaslamalara (COFOGCOFOG) temel teşkil etmesine imkân tanıyan sınıflandırma türü aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: İşlevsel (Fonksiyonel) sınıflandırma

Answer

İşlevsel (Fonksiyonel) sınıflandırma
Doğru yanıt olan sınıflandırma türü, devletin sunduğu hizmetleri (fonksiyonları) esas alır. Bu sayede İçişleri ve Adalet Bakanlığı gibi farklı kurumlar tarafından yürütülen güvenlik hizmetleri tek bir kalem altında görülebilir ve COFOGCOFOG gibi uluslararası standartlarla kıyaslanabilir.

Step-by-Step Solution

1
Hizmet odağının belirlenmesi
Soruda belirtilen 'kamu düzeni ve güvenlik' gibi hizmet alanlarının, farklı kurumlar tarafından yerine getirilse dahi bir bütün olarak görülmesi istendiği saptanır.
Hangi kurumun harcama yaptığından ziyade harcamanın amacına odaklanılması gerekir.
2
Sınıflandırma türleri ile eşleştirme
Bu yaklaşımın, 'kurumsal tarafsızlık' ilkesiyle çalışan işlevsel (fonksiyonel) sınıflandırmaya ait olduğu belirlenir.
İşlevsel sınıflandırma, hizmetlerin türüne göre gruplandırma yaparak uluslararası karşılaştırma (COFOG) imkânı sunar.
3
Diğer seçeneklerin elenmesi
Kurumsal sınıflandırmanın 'kim' sorusuna, ekonomik sınıflandırmanın 'ne tür' sorusuna cevap verdiği hatırlanarak doğru sonuca ulaşılır.
Sadece işlevsel sınıflandırma hizmetin 'ne için' yapıldığına odaklanır.

Key Concept

İşlevsel sınıflandırma, harcamayı yapan idari birimlerin hukuki yapısından bağımsız olarak hizmetlerin amacına (savunma, eğitim vb.) göre gruplandırılmasıdır.
Estimated Time:1m 15s
Question 218Question

Analitik Bütçe Sınıflandırması (ABS) ekonomik kod yapısı uyarınca; bir kamu idaresinin mülkiyetinde bulunan hizmet binasının değerini artıran ve kullanım ömrünü uzatan 'Gayrimenkul Büyük Onarım' harcamaları ile aynı binanın normal işleyişini devam ettirmek amacıyla yapılan 'boyama ve cam değişimi' gibi rutin harcamaların sınıflandırılmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Büyük onarımlar 'Sermaye Giderleri' (06), rutin harcamalar ise 'Mal ve Hizmet Alım Giderleri' (03) olarak kodlanır.

Answer

Büyük onarımların 'Sermaye Giderleri' (06), rutin harcamaların ise 'Mal ve Hizmet Alım Giderleri' (03) olarak sınıflandırılması doğrudur.
Analitik Bütçe Sınıflandırması'nda bir harcamanın sermaye gideri (06) sayılabilmesi için mal varlığında bir artış yaratması, mevcut bir varlığın ömrünü uzatması veya verimliliğini artırması gerekir. Hizmet binasına yapılan büyük onarımlar bu tanıma girer. Buna karşılık, boyama ve cam değişimi gibi rutin işlemler varlığın ömrünü uzatmaktan ziyade, mevcut durumunu korumaya yönelik olduğu için '03-Mal ve Hizmet Alım Giderleri' kapsamında izlenir.

Step-by-Step Solution

1
Harcamanın niteliğini analiz etme
Gayrimenkul büyük onarımları varlığın ömrünü uzatır ve değerini artırır; rutin bakımlar ise sadece mevcut durumu korur.
ABS'de harcamanın ekonomik ömrü ve mal varlığına katkısı sınıflandırmayı belirler.
2
Ekonomik kodlarla eşleştirme
Değer artıran harcamalar '06-Sermaye Giderleri', işletme/bakım harcamaları '03-Mal ve Hizmet Alım Giderleri' koduna girer.
Sermaye giderleri yatırım niteliğindeki harcamaları, mal ve hizmet alımları ise cari nitelikteki tüketim harcamalarını temsil eder.

Key Concept

Sermaye Gideri (Yatırım) ve Cari Gider (Tüketim) Ayrımı

Practice More

Transfer harcamaları ile gerçek harcamalar (cari ve sermaye) arasındaki farkları içeren soruları inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 219Question

Aşağıdaki iktisatçılardan hangisi, kamu harcamalarını 'hizmet harcamaları' (service expenditures) ve 'transfer harcamaları' (transfer expenditures) şeklinde ikiye ayırarak; birincisini kaynak tahsisi (allocation), ikincisini ise gelir dağılımı (distribution) işleviyle ilişkilendirmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Richard Musgrave

Answer

Kamu harcamalarını hizmet ve transfer harcamaları olarak ayırarak kaynak tahsisi ve gelir dağılımı işlevleriyle ilişkilendiren iktisatçı Richard Musgrave'dir.
Richard Musgrave, kamu harcamalarını kamu kesiminin kaynak tahsisi (allocation) işleviyle ilişkili olan 'hizmet harcamaları' ve gelir dağılımı (distribution) işleviyle ilişkili olan 'transfer harcamaları' şeklinde ikiye ayırmıştır. Bu ayrım, harcamanın reel kaynak kullanıp kullanmadığına dayanır.

Step-by-Step Solution

1
Sınıflandırma kriterini analiz edin.
Harcamaların kaynak kullanımı (hizmet) veya satın alma gücü aktarımı (transfer) olarak ikiye ayrıldığı görülmektedir.
Musgrave'in yaklaşımı, devletin ekonomik fonksiyonları olan tahsis ve dağıtım ile doğrudan bağlantılıdır.
2
Seçeneklerdeki iktisatçıların temel sınıflandırma kavramlarını karşılaştırın.
Mill 'zorunluluk', Dalton 'karşılıklılık', Cohn 'fayda' kriterini kullanırken; Musgrave ekonomik işlevleri temel alır.
Bilimsel sınıflandırmalarda her iktisatçı farklı bir ayırt edici kriter geliştirmiştir.
3
Doğru iktisatçı ile terminolojiyi eşleştirin.
Richard Musgrave, bu terminolojiyi kullanan ve kamu maliyesi teorisine 'hizmet/transfer' ayrımını kazandıran isimdir.
Musgrave'in 'Harcama Kuramı' (Theory of Expenditure) bu ayrım üzerine inşa edilmiştir.

Key Concept

Bilimsel Sınıflandırmalar (Musgrave)
Estimated Time:50s
Question 220Question

50185018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve analitik bütçe sınıflandırması ilkeleri uyarınca; devletin mal ve hizmet üretim kapasitesini artıran, sermaye stokuna ilave niteliği taşıyan ve ekonomik ömrü 11 yıldan uzun olan harcamalar "Yatırım Giderleri" (Sermaye Giderleri) olarak kabul edilmektedir.

Buna göre, bir kamu idaresinin gerçekleştirdiği aşağıdaki harcamalardan hangisi bu kapsamda değerlendirilmesi gereken bir yatırım gideridir?

Show answer & explanation

Answer: Kurumsal bilişim altyapısında kullanılmak üzere, mülkiyet hakları süresiz olarak devralınan özgün bir yazılımın geliştirme bedeli

Answer

Kurumsal bilişim altyapısında kullanılmak üzere, mülkiyet hakları süresiz olarak devralınan özgün bir yazılımın geliştirme bedeli
Kamu idarelerinin mülkiyet haklarını süresiz olarak devraldığı özgün yazılım projeleri, analitik bütçe sınıflandırmasının 0606 kodlu "Sermaye Giderleri" bölümünde, özellikle de "Gayrimaddi Hak Alımları" başlığı altında izlenir. Bu harcamalar, kurumun dijital varlıklarını ve hizmet üretim kapasitesini kalıcı olarak artırdığı ve faydası uzun yıllara yayıldığı için doğrudan bir yatırım gideridir.

Step-by-Step Solution

1
Harvamanın niteliğini belirle
Yazılım geliştirme bedeli, idarenin sahip olduğu teknolojik varlıkları artırmaktadır.
Yatırım gideri olması için harcamanın sermaye stokuna (maddi veya maddi olmayan) ilave yapması gerekir.
2
Ekonomik ömür ve mülkiyet kriterini kontrol et
Mülkiyetin devralınması ve süresiz kullanım, harcamanın faydasının 11 yılı aşacağını gösterir.
Analitik bütçe sınıflandırmasında 11 yıldan uzun ömürlü ve mülkiyeti kamuya ait olan gayrimaddi haklar sermaye gideridir.

Key Concept

Analitik bütçe sisteminde sermaye giderleri, kamu idarelerinin sermaye stokunu artıran ve gelecekteki üretim kapasitesine katkı sağlayan harcamalardır.

Practice More

Cari ve sermaye gideri arasındaki 'büyük onarım' ayrımını inceleyerek, bir binanın boyanması ile kolonlarının güçlendirilmesi arasındaki bütçeleme farkına odaklanın.

Alternative Method

Harcamayı değerlendirirken 'Devletin sahip olduğu mal varlığı arttı mı?' sorusunu sorun. Eğer cevap evet ise ve bu varlık 11 yıldan uzun süre kullanılacaksa, o bir sermaye (yatırım) gideridir.
Estimated Time:1m 15s
PreviousPage 11 / 12Next
Kamu Giderlerinin Sınıflandırılması Practice Questions — KPSS Maliye — Page 11 | Examkin