Examkin

Ekonomik İstikrarsızlıklar ve Maliye Politikası

153 questions

Question 41Question →

Fiyatlar genel düzeyindeki düşüş eğiliminin süreklilik arz ettiği bir makroekonomik ortamda, politika yapıcıların toplam talebi canlandırmak için doğrudan kamu yatırım harcamalarını artırmak yerine yalnızca gelir üzerinden alınan vergilerde indirime gitmesi genellikle etkin bir yöntem olarak görülmez ve eleştirilir.

Bu eleştirinin temelinde yatan en güçlü iktisadi gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Karamsar beklentilere sahip ekonomik birimlerin, vergi indirimlerinden kaynaklanan ilave geliri tüketime yansıtmak yerine ihtiyat güdüsüyle tasarruf etme eğiliminde olmaları

Answer

Politika yapıcıların vergi indirimi yerine kamu harcamalarını artırmasının temel gerekçesi, deflasyonist ortamda karamsar beklentilere sahip ekonomik birimlerin vergi indiriminden elde ettikleri ilave geliri harcamak yerine ihtiyat güdüsüyle tasarruf etme eğiliminde olmalarıdır.
Deflasyon dönemlerinde fiyatların gelecekte daha da düşeceği beklentisi ve ekonomik belirsizlikler, hanehalkının ihtiyat güdüsüyle hareket etmesine neden olur. Bu durum marjinal tasarruf eğilimini yükseltir. Uygulanan vergi indirimleri bireylerin harcanabilir gelirini artırsa dahi, artan bu gelir tüketime yönlendirilmek yerine tasarruf edilir. Dolayısıyla vergi indirimleri toplam talep üzerinde beklenen otonom genişletici etkiyi yaratamaz. Buna karşın, doğrudan kamu yatırım harcamalarındaki artış, aracı kurumlara veya hanehalkı beklentilerine bağlı kalmaksızın toplam talebi anında artıran ve ekonomiyi canlandırmada çok daha etkin olan bir araçtır.

Step-by-Step Solution

1
Deflasyonist ortamın ekonomik birimlerin beklentileri üzerindeki etkisini analiz etmek
Sürekli fiyat düşüşleri ve ekonomik durgunluk, hanehalkı ve firmalarda geleceğe yönelik karamsar beklentiler (işsizlik kaygısı vb.) yaratır.
Maliye politikası araçlarının etkinliği, karar alıcıların (hanehalkı) tüketim davranışlarına doğrudan bağlıdır.
2
Vergi indirimi ile doğrudan kamu harcamalarının toplam talep üzerindeki etki mekanizmalarını karşılaştırmak
Kamu yatırım harcamaları (GG) doğrudan toplam talebi oluştururken, vergi indirimlerinin talebe dönüşmesi hanehalkının bu ilave geliri tüketmeye (CC) karar vermesine bağlıdır.
Farklı mali araçların çarpan mekanizmalarının işleyiş yolları birbirinden farklıdır.
3
Karamsar beklentiler altında hanehalkının tüketim-tasarruf tercihini değerlendirmek
Belirsizlik ve karamsarlık altında bireylerin marjinal tasarruf eğilimi (ss) yükselir, vergi indirimleriyle artan harcanabilir gelir tüketime dönüşmeden sistemden sızar. Bu durum vergi indirimlerini etkisiz kılar.
İhtiyat güdüsüyle tasarruf olgusunun devreye girmesi, dolaylı mali araçların (vergi gibi) etkinliğini sınırlar.

Key Concept

Deflasyonda Maliye Politikası Araçlarının Etkinliği ve Beklentiler
Question 42Question →

Bir ekonomide yaşanan ani ve kalıcı bir enerji arz şoku sonucunda, maliyet enflasyonu ile birlikte üretim daralması ve yüksek işsizlik (stagflasyon) eş anlı olarak gözlemlenmektedir. Geleneksel Keynesyen talep yönetimi politikalarının bu iki sorunu aynı anda çözemeyeceği, aksine birini çözerken diğerini derinleştireceği öngörülmektedir.

Arz yönlü iktisat yaklaşımı temel alındığında, bu ekonomide stagflasyonla mücadele etmek için uygulanması gereken en uygun politika bileşimi ve bunun temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Kurumlar vergisi ve istihdam üzerindeki sosyal güvenlik primleri düşürülerek vergi takozunun daraltılması; böylece faktör arzının ve üretimin teşvik edilmesi.

Answer

Kurumlar vergisi ve istihdam üzerindeki sosyal güvenlik primleri düşürülerek vergi takozunun daraltılması; böylece faktör arzının ve üretimin teşvik edilmesi.
Arz yönlü iktisat politikaları, stagflasyon krizini çözmek için tek geçerli yolun toplam arz eğrisini (AS) sağa kaydırmak olduğunu savunur. Bunu gerçekleştirmenin en etkin yolu, emek ve sermaye faktörleri üzerindeki vergi yükünü, yani 'vergi takozunu' daraltmaktır. Kurumlar vergisi ile işveren/işçi sosyal güvenlik primlerinin düşürülmesi, firmaların üretim maliyetlerini doğrudan azaltır. Maliyetleri düşen firmalar üretimi ve yatırımları artırır, böylece işsizlik azalır. Aynı zamanda arz yönlü genişleme, maliyet enflasyonunu kırarak fiyatlar genel düzeyinde istikrar sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Sorudaki ekonomik dengesizlik türünü tanımla.
Ekonomide arz şoku kaynaklı maliyet enflasyonu ve üretim daralması (stagflasyon) yaşanmaktadır.
Uygulanacak politikanın yönünü (talep yerine arz) belirlemek için sorunun kaynağının tespit edilmesi gerekir.
2
Talep yönlü (Keynesyen) politikaların neden başarısız olacağını analiz et.
Genişletici politikalar enflasyonu artırır, daraltıcı politikalar ise işsizliği ve durgunluğu derinleştirir.
Stagflasyonun doğası gereği, toplam talep eğrisini sağa veya sola kaydırmak sorunlardan yalnızca birini çözerken diğerini kötüleştirir (Trade-off).
3
Arz yönlü iktisadın stagflasyona karşı sunduğu çözüm mekanizmasını belirle.
Çözüm, toplam arz eğrisini sağa kaydırmaktır. Bunun temel aracı vergi takozunu (üretici ve işçi üzerindeki vergi ve prim yükünü) daraltmak ve marjinal vergi oranlarını (Laffer eğrisinin optimal noktasını aşmayacak şekilde) düşürmektir.
Vergi takozunun daralması, firmaların maliyetlerini düşürür ve üretimi teşvik eder. Artan üretim durgunluğu ve işsizliği çözerken, birim maliyetlerin düşmesi maliyet enflasyonunu engeller.

Key Concept

Stagflasyonla Mücadelede Arz Yönlü İktisat ve Vergi Takozu
Estimated Time:2m 0s
Question 43Question →

Ödemeler dengesi açığı veren bir ekonomide, toplam harcama düzeyini değiştirmek yerine harcamaların kompozisyonunu ithal mallardan yerli mallara kaydırmayı amaçlayan "harcama kaydırıcı" (expenditure switching) maliye politikası aracı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: İthalat üzerine ek gümrük vergileri konulması

Answer

Dış ticaret dengesini düzeltmek için ithal malların fiyatını artıran gümrük vergilerinin uygulanması doğru bir harcama kaydırıcı politikadır.
Harcama kaydırıcı politikalar, döviz kuru değişimi veya dış ticaret vergileri (gümrük vergileri gibi) aracılığıyla ithal malların fiyatını yerli mallara göre artırarak talebin kompozisyonunu değiştirmeyi hedefler. İthalat üzerine ek gümrük vergileri konulması, bu stratejinin temel maliye politikası aracıdır.

Step-by-Step Solution

1
Politika türünün tanımlanması
Harcama kaydırıcı (expenditure switching) politikalar
Soruda harcama miktarının değil, harcama yönünün (yerli/yabancı mal tercihi) değiştirilmesi istenmektedir.
2
Seçeneklerdeki araçların analiz edilmesi
Gümrük vergisi fiyatları değiştirirken, kamu harcamaları miktar üzerine etkilidir.
İthalat vergileri, ithal malı pahalılaştırarak tüketicinin yerli malı tercih etmesini (kaydırma) sağlar.

Key Concept

Harcama Kaydırıcı ve Harcama Daraltıcı Politikalar
Question 44Question →

Ekonomide toplam talebin toplam arzı aşmasıyla ortaya çıkan enflasyonla mücadele kapsamında, daraltıcı maliye politikası araçlarından biri olan vergi politikası uygulamalarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Harcanabilir geliri doğrudan etkileyen dolaysız vergi oranlarının artırılması, toplam talebi kısıtlayıcı bir etki yaratarak fiyat istikrarına katkı sağlar.

Answer

Harcanabilir geliri doğrudan etkileyen dolaysız vergi oranlarının artırılması toplam talebi kısıtlayıcı bir etki yaratır.
Enflasyonla mücadelede temel amaç toplam talebi (AD) kısmaktır. Dolaysız vergilerin (gelir vergisi gibi) oranlarının artırılması, bireylerin harcanabilir gelirini doğrudan azaltır. Bu durum tüketim harcamalarının düşmesine ve dolayısıyla talep yönlü enflasyon baskısının azalmasına yol açtığı için doğru bir daraltıcı maliye politikası uygulamasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Enflasyon türünü ve hedeflenen politikayı belirle.
Talep enflasyonu söz konusudur; bu nedenle toplam talebi azaltacak daraltıcı (anti-enflasyonist) maliye politikası uygulanmalıdır.
Enflasyonla mücadelede harcanabilir geliri ve tüketimi düşürmek temel amaçtır.
2
Vergi araçlarının etkisini analiz et.
Vergi oranlarının artırılması kişilerin eline geçen net geliri (harcanabilir gelir) azaltır.
Harcanabilir gelir azaldığında tüketim harcamaları düşer ve toplam talep eğrisi sola kayarak fiyatlar genel düzeyindeki artış baskısını hafifletir.

Key Concept

Daraltıcı Maliye Politikası ve Vergi Araçları
Question 45Question →

Ekonomide hem yüksek enflasyonun hem de üretimin durmasıyla ortaya çıkan işsizliğin (stagflasyon) aynı anda yaşandığı bir dönemde, 'Arz Yönlü İktisat' yaklaşımını benimseyen bir karar alıcının bu sorunu çözmek için öncelikle başvuracağı maliye politikası aracı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Üretim maliyetlerini düşürmek ve yatırım isteğini artırmak amacıyla vergi oranlarını indirmek

Answer

Arz yönlü maliye politikası, stagflasyonla mücadelede vergi oranlarını indirerek üretimi ve çalışma isteğini teşvik etmeyi amaçlar.
Doğru cevap, üretim maliyetlerini düşürmek ve yatırım isteğini artırmak amacıyla vergi oranlarının indirilmesidir. Stagflasyon durumunda toplam arz (ASAS) eğrisi sola kaymıştır. Arz yönlü iktisatçılara göre, vergi oranlarının düşürülmesi üretim maliyetlerini (vergi takozunu) azaltır, bireylerin daha fazla çalışma ve yatırım yapma isteğini teşvik eder. Bu durum toplam arzı sağa kaydırarak hem üretimin artmasını (işsizliğin azalmasını) hem de fiyatlar genel düzeyinin düşmesini sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Sorunun ekonomik bağlamını belirle.
Ekonomide stagflasyon (enflasyon + işsizlik) mevcuttur.
Müdahale edilecek sorunun yapısını anlamak, doğru politikayı seçmek için gereklidir.
2
Talep yönlü politikaların (Keynesyen) kısıtını değerlendir.
Genişlemeci politikalar enflasyonu, daraltıcı politikalar işsizliği artıracağı için talep yönetimi yetersiz kalır.
Neden arz yönlü politikalara ihtiyaç duyulduğunu açıklar.
3
Arz yönlü çözüm aracını belirle.
Vergi oranları (özellikle marjinal oranlar) indirilerek maliyetler düşürülmeli ve üretim (AS) artırılmalıdır.
Arz yönlü iktisadın temel mantığı, teşvikler aracılığıyla toplam arz eğrisini sağa kaydırmaktır.

Key Concept

Arz yönlü maliye politikası, vergi oranlarındaki indirimlerin (Laffer Eğrisi mantığıyla) üretim maliyetlerini düşüreceğini, çalışma isteğini artıracağını ve böylece hem fiyatları düşürüp hem de üretimi artıracağını savunur.

Hints

1
Stagflasyon, aynı anda hem enflasyonun hem de durgunluğun (işsizlik) yaşanmasıdır.
2
Arz yönlü iktisatçılar, toplam talebe müdahale etmek yerine üretimi teşvik etmeyi savunurlar.
3
Vergi oranlarını düşürmek, bireylerin ve firmaların üretim yapma isteğini artırarak ekonomiyi canlandırır.

Practice More

Laffer Eğrisi'nin vergi oranları ve vergi hasılatı arasındaki ilişkiyi nasıl açıkladığını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 46Question →

Bir ekonomide genel fiyat düzeyinin ardışık çeyrekler boyunca düştüğü, hanehalkının Irving Fisher'in 'borç deflasyonu' teorisinde açıkladığı üzere artan reel borç yükü ve karamsar beklentiler nedeniyle tüketimlerini ertelediği derin bir deflasyonist süreç yaşanmaktadır. Bu ortamda nominal faiz oranları likidite tuzağı (sıfır alt sınırı) seviyesine gerilemiş ve toplumun marjinal tüketim eğilimi (cc) tarihsel olarak en düşük seviyesine inmiştir.

Buna göre, ekonomiyi bu deflasyon sarmalından çıkarmak amacıyla uygulanacak maliye politikası stratejilerine ilişkin aşağıdaki analitik değerlendirmelerden hangisi teorik olarak doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Marjinal tüketim eğiliminin aşırı düşük olması, vergi indirimleri ve transfer harcamalarının çarpan etkisini sınırlandıracağından; dışlama (crowding-out) etkisinin de sıfır olduğu bu durumda en etkin araç, toplam talebi doğrudan artıran iradi kamu yatırım harcamalarıdır.

Answer

Marjinal tüketim eğiliminin çok düşük olduğu likidite tuzağı ortamında dışlama (crowding-out) etkisinin sıfır olması nedeniyle, çarpan etkisi zayıf kalacak olan vergi indirimleri yerine, doğrudan toplam talebi artıran kamu yatırım harcamalarının en etkin araç olduğunu belirten ifadedir.
Verilen senaryoda iki temel makroekonomik problem vardır: Birincisi likidite tuzağı, ikincisi düşük marjinal tüketim eğilimi (cc). Likidite tuzağında para politikası etkisizdir ve LM eğrisi yataydır; bu da maliye politikasının sıfır dışlama (crowding-out) etkisiyle çalışmasını sağlar. Ancak cc çok düşük olduğu için, hanehalkına yönelik vergi indirimleri veya transfer ödemeleri yapıldığında, insanlar bu ek geliri harcamak yerine borçlarını ödemek veya tasarruf etmek için tutacaklardır (vergi ve transfer çarpanlarının payı cc olduğu için çarpan değeri küçüktür). Bu nedenle devlete düşen görev, hanehalkının harcama kararını beklemeden, milli gelir eşitliğindeki (Y=C+I+G+NXY = C + I + G + NX) 'G' (Kamu Harcamaları) kalemini iradi yatırımlarla doğrudan artırmaktır. Bu, deflasyonla mücadelede teorik olarak en güçlü ve gecikmesiz etkiyi yaratır.

Step-by-Step Solution

1
Deflasyon ve likidite tuzağı senaryosunun makroekonomik dinamiklerini analiz et.
Faizler sıfır alt sınırındadır (likidite tuzağı), para politikası işlevsizdir ve halkın karamsarlığı nedeniyle marjinal tüketim eğilimi (cc) sıfıra yaklaşmıştır.
Hangi politika aracının çalışacağını belirlemek için mevcut konjonktürün kısıtlarını tespit etmek gerekir.
2
Düşük marjinal tüketim eğiliminin (cc) maliye politikası çarpanlarına etkisini formüller üzerinden değerlendir.
Vergi çarpanı −c1−c\frac{-c}{1-c} ve transfer çarpanı c1−c\frac{c}{1-c}'dir. Eğer cc çok düşükse, bu çarpanlar da çok küçük olur ve bu politikalar etkisiz kalır.
Mali araçların (vergi, transfer, harcama) birbirine göre etki gücünü kıyaslamak için çarpan büyüklüklerine bakılmalıdır.
3
Kamu harcamaları çarpanını ve likidite tuzağında dışlama etkisini (crowding-out) sentezle.
Kamu harcamaları doğrudan Otonom Harcamalara (A) katılır. Likidite tuzağında LM eğrisi yatay olduğundan IS sağa kaysa da faiz artmaz, özel yatırımlar dışlanmaz. Dolayısıyla kamu yatırımları tam etkiyle milli geliri artırır.
En teorik ve etkin stratejiyi bulmak için.

Key Concept

Likidite Tuzağı ve Deflasyonda Maliye Politikası Çarpanlarının Etkinliği
Question 47Question →

Bir ekonomide genel fiyat düzeyi sürekli artarken, aynı dönemde reel gayrisafi yurt içi hasılada (GSYH) belirgin bir daralma (negatif büyüme) ve işsizlikte artış yaşanmaktadır.

Bu ekonomik istikrarsızlık durumu dikkate alındığında, sorunun çözümünde uygulanması gereken en uygun maliye politikası yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Toplam arzı artırmaya yönelik olarak üretim maliyetlerini düşürücü vergi indirimleri ve yatırım teşviklerinin uygulanması

Answer

En uygun yaklaşım, toplam arzı artırmaya yönelik olarak üretim maliyetlerini düşürücü vergi indirimleri ve yatırım teşviklerinin uygulanmasıdır.
Doğru yanıt, toplam arzı artırmaya yönelik politikaları ifade eden seçenektir. Enflasyon ve negatif büyümenin (küçülmenin) eş anlı yaşandığı slumpflasyon durumunda, geleneksel talep yönetimi politikaları yetersiz kalır. Sorunu kökünden çözmenin yolu, arz yönlü maliye politikaları uygulayarak (kurumlar vergisi indirimleri, yatırım ve istihdam teşvikleri, altyapı yatırımları vb.) toplam arz (AS) eğrisini sağa kaydırmaktır. Bu kayma sonucunda hem fiyatlar genel düzeyi düşer hem de üretim hacmi genişleyerek ekonomik daralma aşılır.

Step-by-Step Solution

1
Ekonomik istikrarsızlık türünü teşhis etme
Genel fiyat düzeyinin artması (enflasyon) ile reel GSYH'nin daralması (negatif büyüme) durumunun aynı anda yaşanması 'slumpflasyon' olarak tanımlanır.
Uygulanacak doğru politikayı belirlemek için öncelikle makroekonomik sorunun adının doğru konulması gerekir.
2
Geleneksel talep yönlü politikaların etkisini analiz etme
Genişletici talep politikalarının enflasyonu, daraltıcı talep politikalarının ise ekonomik daralmayı (slump) daha da kötüleştireceği sonucuna varılır.
Talep yönlü politikalar, slumpflasyon gibi zıt yönlü iki sorunun bir arada yaşandığı durumlarda yetersiz kalır ve politika açmazı (dilemma) yaratır.
3
Uygun maliye politikası aracını seçme
Sorunun çözümü için toplam arz eğrisini sağa kaydıracak olan arz yönlü iktisat politikaları (vergi indirimleri, Ar-Ge teşvikleri, üretim destekleri) seçilir.
Toplam arzın artması, bir yandan mal bolluğu yaratarak fiyatlar genel düzeyini (enflasyonu) aşağı çekerken, diğer yandan üretimi ve istihdamı artırarak ekonomik daralmayı ortadan kaldırır.

Key Concept

Slumpflasyon ve Arz Yönlü Maliye Politikası
Question 48Question →

Talep enflasyonu sorunu yaşayan bir ekonomide hükümet, bütçe dengesini bozmadan daraltıcı bir maliye politikası izleme kararı almıştır. Bu doğrultuda kamu harcamaları ve otonom vergiler eşit miktarda azaltılmıştır (ΔG=ΔT<0\Delta G = \Delta T < 0). Aynı zamanda, harcama kesintilerinin türü belirlenirken ekonominin uzun dönem üretim kapasitesinin zarar görmemesi ve ileride arz yönlü yeni bir enflasyonist baskı yaratılmaması hedeflenmektedir.

Buna göre, Haavelmo (Denk Bütçe Çoğaltanı) teoremine göre uygulanan bu politikanın milli gelir üzerindeki kısa dönemli etkisi ve uzun dönemli hedefler dikkate alındığında yapılması gereken en uygun harcama kesintisi eşleşmesi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Milli gelir, harcamalardaki azalış miktarı kadar daralır; uzun dönemli arz kapasitesini korumak için kesintiler yatırım harcamalarından ziyade tüketim eğilimi yüksek gruplara yönelen transfer harcamaları ve cari harcamalardan yapılmalıdır.

Answer

Milli gelir, harcamalardaki azalış miktarı kadar daralır; uzun dönemli arz kapasitesini korumak için kesintiler yatırım harcamalarından ziyade tüketim eğilimi yüksek gruplara yönelen transfer harcamaları ve cari harcamalardan yapılmalıdır.
Haavelmo'nun Denk Bütçe Çoğaltanı teoremine göre, kamu harcamaları ve vergiler eşit miktarda azaltıldığında (ΔG=ΔT<0\Delta G = \Delta T < 0), harcama çarpanı pozitif ve vergi çarpanı negatif olup mutlak değerce harcama çarpanı daha büyük olduğundan (kG+kT=1k_G + k_T = 1), milli gelir kesinti miktarı kadar (ΔY=ΔG\Delta Y = \Delta G) daralır. Enflasyonla mücadelede toplam talebi kısmak hedeflenirken, uzun dönemde arz yönlü enflasyon yaratmamak adına üretim kapasitesini artıran yatırım harcamaları korunmalı, kesintiler doğrudan tüketime giden cari ve transfer harcamalarından yapılmalıdır. Doğru seçenek bu iki mekanizmayı -matematiksel daralmayı ve niteliksel tahsisi- eksiksiz açıklamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Haavelmo (Denk Bütçe) teoremine göre kısa dönemli etkinin yönünü ve miktarını belirle.
Harcama çarpanı (kGk_G) ile vergi çarpanının (kTk_T) toplamı 1'dir. Harcama ve vergi eşit miktarda azaltıldığında (ΔG=ΔT<0\Delta G = \Delta T < 0), milli gelirdeki değişim ΔY=1×ΔG\Delta Y = 1 \times \Delta G olur. Yani milli gelir, kesinti miktarı kadar daralır.
Vergi çarpanı mutlak değerce harcama çarpanından bir eksik olduğu için, eşit miktardaki değişikliklerde harcamanın daraltıcı etkisi, vergi indiriminin genişletici etkisinden büyüktür.
2
Uzun dönemli arz yönlü kısıtı dikkate alarak uygun harcama kesintisi kalemini seç.
Uzun dönemli üretim kapasitesini (potansiyel GSYH) yatırım harcamaları belirler. Yatırımların kesilmesi gelecekte arzı düşürerek yapısal enflasyon yaratır. Bu yüzden kesintiler cari harcamalar ve transfer harcamalarından yapılmalıdır.
Transfer harcamaları doğrudan yüksek marjinal tüketim eğilimine sahip kesimlerin talebini oluşturur. Bu kalemlerin kısılması, üretim kapasitesine dokunmadan talebi hızlıca soğutur.

Key Concept

Denk Bütçe Çoğaltanı ve Kamu Harcamalarının Ekonomik Sınıflandırması

Alternative Method

Denk bütçe çarpanını formülle ispatlamak: ΔY=11−cΔG+−c1−cΔT\Delta Y = \frac{1}{1-c} \Delta G + \frac{-c}{1-c} \Delta T. Soruda ΔG=ΔT=−X\Delta G = \Delta T = -X verilmiştir. ΔY=−X(1−c1−c)=−X\Delta Y = -X \left( \frac{1-c}{1-c} \right) = -X. Yani gelir, kesinti miktarı kadar azalmıştır.
Estimated Time:3m 0s
Question 49Question →

Enflasyonla mücadelede toplam talebi daraltmak amacıyla uygulanan vergi politikalarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Gelir vergisi oranlarının artırılması harcanabilir geliri azaltarak toplam talebi düşürür.

Answer

Gelir vergisi oranlarının artırılması harcanabilir geliri azaltarak toplam talebi düşürür.
Doğru olan ifade, gelir vergisi oranlarının artırılmasının harcanabilir geliri azaltarak toplam talebi düşüreceğidir. Gelir vergisi doğrudan bir vergi olup, mükelleflerin harcama kapasitesini doğrudan kısıtlar. Bu durum, ekonomideki aşırı talebi dengelemek için kullanılan temel daraltıcı maliye politikası araçlarından biridir.

Step-by-Step Solution

1
Enflasyonla mücadele stratejisinin belirlenmesi
Daraltıcı maliye politikası uygulanmalıdır.
Enflasyon, toplam talebin toplam arzdan fazla olması durumudur; bu nedenle talebin kısılması gerekir.
2
Vergi araçlarının etkisinin analiz edilmesi
Vergi oranlarındaki artışın harcanabilir geliri (Yd=Y−TY_d = Y - T) azalttığının görülmesi.
Bireylerin eline geçen net gelir azaldığında tüketim harcamaları düşer ve talep enflasyonu baskılanır.

Key Concept

Daraltıcı Vergi Politikası

Hints

1
Enflasyonla mücadele için ekonominin 'soğutulması' gerektiğini hatırlayın.
2
Hangi vergi hamlesi halkın harcayabileceği parayı azaltır?
3
Harcanabilir geliri (YdY_d) azaltan araçlar enflasyonu düşürür.

Practice More

Enflasyonla mücadelede kamu harcamaları ve borçlanma politikalarının etkilerini gözden geçirebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 50Question →

Slumpflasyon (enflasyon içinde ekonomik küçülme) yaşayan bir ekonomide, toplam talep yönetimine dayalı geleneksel maliye politikası araçlarının kullanımıyla ilgili karşılaşılan en temel güçlük aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Enflasyonla mücadele için uygulanan daraltıcı önlemlerin ekonomik küçülmeyi; küçülmeyi önlemek için uygulanan genişletici önlemlerin ise enflasyonu derinleştirmesi

Answer

Daraltıcı önlemlerin üretimi daha da azaltması, genişletici önlemlerin ise fiyat artışlarını körükleyerek amaçlar arası çatışma yaratmasıdır.
Slumpflasyon hem enflasyonun hem de reel üretimin azaldığı (negatif büyüme) bir durumdur. Toplam talep yönetimine dayalı geleneksel maliye politikasında, daraltıcı politikalar enflasyonu dizginleyebilirken üretimin daha da düşmesine (işsizliğin artmasına) neden olur. Genişletici politikalar ise üretimi canlandırabilirken fiyatlar genel düzeyini daha da yükseltir. Bu durum, politikacıların aynı anda iki zıt hedefi gerçekleştirememesine neden olan bir ikilem yaratır.

Step-by-Step Solution

1
Slumpflasyon kavramını bileşenlerine ayırın.
Slumpflasyon = Enflasyon (Fiyat artışı) + Slump (Ekonomik küçülme/negatif büyüme).
Sorunun doğasını anlamak için hangi iki ekonomik istikrarsızlığın bir arada olduğunu bilmek gerekir.
2
Geleneksel maliye politikası araçlarının (talep yönetimi) etkilerini değerlendirin.
Genişletici politika talebi artırır (büyüme için iyi, enflasyon için kötü); daraltıcı politika talebi kısar (enflasyon için iyi, büyüme için kötü).
Talep yönlü araçların slumpflasyondaki ikilemini tespit etmek gerekir.
3
Politika ikilemini (trade-off) sentezleyin.
Bir hedefi iyileştiren aracın diğer hedefi bozması en temel güçlüktür.
Slumpflasyonda geleneksel politikaların neden tek başına başarılı olamadığını açıklar.

Key Concept

Amaçlar Arası Çatışma (Policy Dilemma)
Question 51Question →

Yüksek oranlı talep enflasyonunun yaşandığı bir ekonomide, fiyatlar genel düzeyindeki devamlı artışlar nedeniyle çalışanların nominal gelirleri yükselmiş ve herhangi bir yasal mevzuat değişikliği olmaksızın, artan oranlı vergi tarifesi yüzünden daha üst vergi dilimlerine tabi hâle gelmişlerdir. Eş anlı olarak karar alıcı otorite, piyasadaki aşırı ısınmayı ve harcama eğilimini hızlıca kırmak amacıyla, meclis kararıyla tüketim üzerinden alınan dolaylı vergi oranlarında (KDV, ÖTV vb.) keskin bir artışa gitmiştir.

Maliye politikası teorisi kapsamında, bu ekonomide gerçekleşen süreçler ve uygulanan vergi politikası tercihleri hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Nominal gelir artışlarının kişileri üst vergi dilimine taşıması mali sürüklenme adı verilen bir otomatik istikrar sağlayıcıdır; ancak dolaylı vergilerin iradi olarak artırılması, fiyatlar genel düzeyini doğrudan yukarı çekeceği için anti-enflasyonist hedefle çelişir.

Answer

Enflasyon nedeniyle kişilerin üst vergi dilimine girmesi 'mali sürüklenme' olarak adlandırılan bir otomatik istikrar sağlayıcıdır. Ancak, enflasyonla mücadele amacıyla dolaylı vergilerin (KDV, ÖTV) iradi olarak artırılması, mal fiyatlarını doğrudan yükselterek maliyet enflasyonuna sebep olacağından yanlış bir vergi politikası tercihidir.
Doğru ifadede, enflasyonist süreçte sistemin kendiliğinden vergi yükünü artırması durumu 'mali sürüklenme' ve 'otomatik istikrar sağlayıcı' kavramlarıyla kusursuz eşleştirilmiştir. Aynı zamanda, enflasyonla mücadelede dolaylı vergilerin (tüketim vergileri) iradi olarak artırılmasının, bu vergilerin malın fiyatına doğrudan eklenmesi sebebiyle maliyet (fiyat) artışlarına neden olacağı ve enflasyonist süreci körükleyeceği gerçeği isabetli bir şekilde tespit edilmiştir. Literatürde enflasyonla vergi yoluyla mücadele edilecekse, fiyatlara doğrudan yansımayan dolaysız (gelir ve kurumlar) vergilerin artırılması tavsiye edilir.

Step-by-Step Solution

1
Senaryodaki birinci durumu (nominal gelir artışıyla üst vergi dilimine geçiş) analiz et.
Bu durum, mevzuat değişikliği gerektirmeyen, sistemin kendi iç işleyişiyle vergi hasılatını artıran ve toplam talebi daraltan 'mali sürüklenme' (otomatik istikrar sağlayıcı) olgusudur.
Maliye politikasında iradi araçlar ile otomatik istikrar sağlayıcıları birbirinden ayırt etmek gerekir.
2
Senaryodaki ikinci durumu (dolaylı vergi oranlarının meclis kararıyla artırılması) analiz et.
Meclis kararı içerdiği için bu 'iradi' bir politikadır. Tüketim vergilerindeki artış toplam talebi kısmayı hedeflese de, fiyatlara doğrudan eklendiği için maliyet enflasyonu yaratma riskine sahiptir.
Enflasyonla mücadelede dolaysız vergiler ile dolaylı vergilerin fiyatlar genel düzeyi üzerindeki asimetrik etkilerini değerlendirmek zorunludur.
3
Seçenekleri analiz edilen iki temel bulgu ışığında değerlendir.
Mali sürüklenmenin otomatik istikrar sağlayıcı olduğunu ve dolaylı vergi artışlarının fiyat istikrarı hedefiyle çeliştiğini (maliyet enflasyonu yarattığını) birleştiren ifade doğru seçenektir.
Soru, hem kavramsal sınıflandırma (iradi vs otomatik) hem de politikanın iktisadi etkisinin (fiyatlara yansıma) eşzamanlı olarak doğru değerlendirilmesini beklemektedir.

Key Concept

Enflasyonla Mücadelede Vergi Türlerinin Etkisi ve Mali Sürüklenme
Question 52Question →

Bir açık ekonomide, yetersiz efektif talep kaynaklı yüksek işsizlik (iç dengesizlik) ile birlikte sürdürülemez boyutlara ulaşmış cari işlemler açığı (dış dengesizlik) eş anlı olarak yaşanmaktadır. Karar alıcılar, bu ikili dengesizliği sadece maliye politikası araçlarını kullanarak çözmeyi hedeflemektedir.

Mundell-Fleming ve Swan modelleri çerçevesinde, salt 'harcama değiştirici' (expenditure-changing) makroekonomik politikaların hedefler arası çatışma (trade-off) yaratacağı dikkate alındığında; hem iç dengeyi (tam istihdam) hem de dış dengeyi (ödemeler dengesi) eş anlı olarak iyileştirecek 'harcama kaydırıcı' (expenditure-switching) odaklı en uygun maliye politikası stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Yurt içi talebi ithal mallardan yerli mallara yönlendirecek şekilde ithalata uygulanan spesifik vergilerin artırılması ve eş zamanlı olarak döviz kazandırıcı endüstrilere yönelik vergi harcaması uygulamalarının genişletilmesi.

Answer

Yurt içi talebi ithal mallardan yerli mallara yönlendirecek şekilde ithalata uygulanan spesifik vergilerin artırılması ve eş zamanlı olarak döviz kazandırıcı endüstrilere yönelik vergi harcaması uygulamalarının genişletilmesi.
İşsizlik (eksik istihdam) ve cari açığın eş anlı yaşandığı durumlarda salt daraltıcı veya genişletici (harcama değiştirici) politikalar hedeflerden birini iyileştirirken diğerini kaçınılmaz olarak kötüleştirir. Bu çıkmazı aşmanın yolu, yurt içi talebi yabancı mallardan yerli mallara kaydıran 'harcama kaydırıcı' maliye politikalarıdır. İthalattan alınan gümrük ve spesifik vergilerin artırılması ithalatı kısarak dış açığı azaltırken, iç talebi yerli üretime yönlendirerek istihdamı artırır. Benzer şekilde, ihracatçılara yönelik vergi harcamaları (istisna, muafiyet ve sübvansiyonlar) döviz gelirlerini artırarak dış dengeyi iyileştirir ve yerli üretim kapasitesini destekler.

Step-by-Step Solution

1
İç ve dış dengesizlik durumunun analizi
Ekonomide işsizlik (iç dengesizlik) ve cari açık (dış dengesizlik) aynı anda yaşanmaktadır.
Uygulanacak politikanın hedeflerini belirlemek için mevcut makroekonomik görünümün netleştirilmesi gerekir.
2
Harcama değiştirici (expenditure-changing) politikaların kısıtlarının belirlenmesi
Genişletici maliye politikası işsizliği çözerken cari açığı büyütür; daraltıcı politika ise cari açığı kapatırken işsizliği artırır.
Hedefler arası çatışma (trade-off) durumunda salt talep seviyesini değiştiren politikaların yetersiz kalacağının anlaşılması.
3
Harcama kaydırıcı (expenditure-switching) maliye araçlarının seçimi
İthalata yönelik vergilerin artırılması ve ihracatın sübvanse edilmesi stratejisi belirlenir.
Toplam talebin hacmini değiştirmeden kompozisyonunu ithalattan yerli üretime kaydırarak hem istihdamı artırmak hem de dış açığı daraltmak zorunludur.

Key Concept

Ödemeler Dengesi Dengesizliklerinde Harcama Kaydırıcı Maliye Politikaları
Question 53Question →

Bir ülkede yaşanan küresel enerji arz şoku sonucunda maliyet enflasyonu hızla yükselirken, sanayi üretimi daralmış ve işsizlik oranları artış eğilimine girmiştir (stagflasyon). Yapılan makroekonomik analizlerde, ülkedeki mevcut gelir ve kurumlar vergisi oranlarının Laffer eğrisinin negatif eğimli (yasak) bölgesinde yer aldığı ve emek piyasasındaki 'vergi takozu'nu (tax wedge) aşırı büyüterek üretim maliyetlerini artırdığı tespit edilmiştir.

Arz Yönlü İktisat yaklaşımına göre, bu ülkenin içinde bulunduğu istikrarsızlık sarmalından çıkabilmesi için aşağıdaki maliye politikası uygulamalarından hangisi en uygundur?

Show answer & explanation

Answer: Marjinal vergi oranlarını düşürerek vergi takozunu daraltmak ve üretim faktörleri arzını teşvik edip toplam arz eğrisini sağa kaydırmak

Answer

Marjinal vergi oranlarını düşürerek vergi takozunu daraltmak ve üretim faktörleri arzını teşvik edip toplam arz eğrisini sağa kaydırmak
Arz Yönlü İktisat politikalarının temel odak noktası, üretim maliyetlerini düşürerek Toplam Arz (AS) eğrisini sağa kaydırmaktır. Ekonomide mevcut vergi oranları Laffer eğrisinin yasak bölgesindeyse, bu oranlar üretimi caydıracak kadar yüksek demektir. İşçi ve işveren arasındaki vergi yükünü ifade eden 'vergi takozu'nun marjinal oran indirimleriyle daraltılması; işçinin net ücretini artırarak emek arzını, işverenin maliyetini düşürerek emek talebini ve üretim hacmini canlandırır. Toplam arz eğrisinin sağa kayması, stagflasyonun her iki ayağını (yüksek fiyatlar ve düşük üretim/istihdam) aynı anda tedavi eder.

Step-by-Step Solution

1
Ekonomik sorunu ve kök nedenini tanımlama
Sorun stagflasyondur (enflasyon + durgunluk). Kök nedeni ise enerji arz şoku ve yüksek vergi takozu kaynaklı maliyet enflasyonudur.
Teşhisi doğru yapmak, uygulanacak politikanın yönünü belirlemek için gereklidir.
2
Uygulanması istenen teorik yaklaşımı analiz etme
Soruda 'Arz Yönlü İktisat' (Supply-Side Economics) yaklaşımının çözüm önerisi istenmektedir.
Farklı iktisadi okulların stagflasyona getirdiği çözümler (örneğin Keynesyen, Monetarist) birbirinden farklıdır.
3
Laffer eğrisi ve vergi takozu ilişkisini değerlendirme
Laffer eğrisinin yasak bölgesinde (negatif eğim) marjinal vergi oranlarının düşürülmesi, vergi gelirlerini artırırken aynı zamanda vergi takozunu küçülterek işgücü arzını ve yatırımları teşvik eder.
Arz yönlü iktisadın temel aracı, faktör piyasalarındaki maliyetleri (özellikle vergi yükünü) azaltmaktır.
4
Politikanın makroekonomik etkisini belirleme
Vergi takozunun daralmasıyla Toplam Arz (AS) eğrisi sağa kayar. Bu hareket, fiyatlar genel düzeyini düşürürken (enflasyonla mücadele), milli geliri ve istihdamı artırır (durgunlukla mücadele).
Stagflasyonu her iki yönden (enflasyon ve işsizlik) aynı anda çözen tek mekanizma toplam arzın artırılmasıdır.

Key Concept

Arz Yönlü İktisat, Vergi Takozu (Tax Wedge) ve Laffer Eğrisi
Question 54Question →

Ödemeler dengesi açığı veren bir ekonomide, toplam harcama düzeyini daraltmak yerine harcamaların kompozisyonunu değiştirerek talebi ithal mallardan yerli mallara yönlendirmeyi amaçlayan 'harcama kaydırıcı' (expenditure switching) maliye politikası aracı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: İthalattan alınan gümrük vergilerinin artırılması

Answer

İthalattan alınan gümrük vergilerinin artırılması, ödemeler dengesi açığını gidermek amacıyla kullanılan temel bir 'harcama kaydırıcı' maliye politikası aracıdır.
İthalattan alınan gümrük vergilerinin artırılması, ithal edilen malların maliyetini ve satış fiyatını artırarak bu mallara olan talebi azaltır. Tüketicilerin bu durumda daha ucuz hale gelen yerli mallara yönelmesi, toplam harcama düzeyini değiştirmeden harcamaların kompozisyonunu yerli üretim lehine değiştirir. Bu durum literatürde 'harcama kaydırıcı' (expenditure switching) politika olarak tanımlanır.

Step-by-Step Solution

1
Politika ayrımını yapınız.
Ödemeler dengesi açıklarını gidermede kullanılan maliye politikası araçları 'harcama kısıcı' ve 'harcama kaydırıcı' olarak ikiye ayrılır.
Soruda spesifik olarak harcama kaydırıcı araç sorulmaktadır.
2
Harcama kaydırıcı politikanın işleyişini belirleyiniz.
Bu politikalar toplam harcama hacmini azaltmak yerine, harcamaların yönünü ithal mallardan yerli mallara çevirmeyi hedefler.
İthalatın caydırılması ve yerli üretimin teşvik edilmesi amaçlanır.
3
Verilen araçlar içinde uygun olanı seçiniz.
Gümrük vergileri artırıldığında ithal mallar pahalılaşır, bu da tüketicinin talebini yerli alternatiflere kaydırır.
Gümrük vergileri doğrudan fiyat mekanizması üzerinden harcama kayması yaratır.

Key Concept

Harcama Kaydırıcı Maliye Politikası (Expenditure Switching Policy)

Hints

1
Harcama kaydırıcı politikalar, tüketicinin 'ne alacağına' (yerli mi ithal mi) karar vermesini etkiler.
2
İthal malları yerli mallara göre daha pahalı hale getiren bir maliye aracı düşünün.

Practice More

Harcama kısıcı ve harcama kaydırıcı politikaların milli gelir (GSYH) üzerindeki farklı etkilerini inceleyiniz.
Estimated Time:45s
Question 55Question →

Çağdaş maliye politikası uygulamalarında işsizlikle mücadele ve ekonomik istikrarın sağlanması amacıyla çeşitli araçlar kullanılmaktadır. Bu araçlar arasında yer alan işsizlik sigortası sisteminin makroekonomik istikrar üzerindeki temel işlevi ve etki mekanizması aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak açıklanmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Ekonomik daralma dönemlerinde işsiz kalan bireylerin harcanabilir gelirlerindeki keskin düşüşü sınırlandırarak toplam talebi desteklemesi ve bu sürecin yeni bir yasal düzenlemeye ihtiyaç duyulmadan kendiliğinden işlemesi.

Answer

İşsizlik sigortası sisteminin temel makroekonomik işlevi, ekonomik daralma dönemlerinde herhangi bir yasal düzenlemeye gerek kalmadan otomatik olarak devreye girerek bireylerin harcanabilir gelirlerini desteklemek ve toplam talepteki düşüşü sınırlandırmaktır.
İşsizlik sigortası sistemi, çağdaş maliye politikasında en etkili otomatik istikrar sağlayıcılardan biridir. Ekonominin daraldığı ve konjonktürel işsizliğin arttığı dönemlerde, işsiz kalan kişilere yapılan ödemeler sayesinde bu kişilerin harcanabilir gelirleri korunur. Bu durum, ekonomideki toplam tüketim harcamalarının ve dolayısıyla toplam talebin aniden çökmesini engeller. Sistemin en kritik makroekonomik özelliği ise, bu sürecin parlamentonun veya hükümetin yeni bir yasa çıkarmasına (iradi/ihtiyari bir müdahaleye) gerek kalmadan, önceden belirlenmiş kurallar çerçevesinde kendiliğinden işlemesidir.

Step-by-Step Solution

1
İşsizlik sigortasının maliye politikası araçları içindeki sınıflandırmasını belirle.
İşsizlik sigortası sisteminin bir 'otomatik istikrar sağlayıcı' olduğu tespit edilir.
Sistemin etkilerini doğru analiz edebilmek için hangi politika kategorisine ait olduğunu bilmek gerekir.
2
Otomatik istikrar sağlayıcıların temel çalışma prensibini analiz et.
Bu araçların işleyebilmesi için meclis kararı veya hükümetin iradi bir yasa çıkarmasına gerek olmadığı, mevcut yasal çerçevede konjonktüre bağlı olarak kendiliğinden çalıştıkları belirlenir.
Otomatik araçları iradi (ihtiyari) politikalardan ayıran en temel özellik budur.
3
İşsizlik sigortasının ekonomik daralma (resesyon) dönemindeki net etkisini değerlendir.
İşsiz kalan bireylere yapılan ödemeler, harcanabilir gelirin sıfırlanmasını engeller. Bu da tüketim harcamalarının korunmasını sağlayarak makroekonomik düzeyde toplam talepteki sert düşüşleri (konjonktürel dalgalanmayı) yumuşatır.
Politika aracının işsizlikle mücadele ve istikrar sağlama mekanizması bu nedensellik bağı üzerinden çalışır.

Key Concept

Otomatik İstikrar Sağlayıcılar ve İşsizlik Sigortası
Question 56Question →

Ekonomik daralma ve işsizlik oranlarının arttığı bir dönemde, toplam talebi canlandırarak istihdam düzeyini yükseltmek amacıyla başvurulması gereken temel maliye politikası aracı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Kamu harcamalarının artırılması

Answer

Ekonomik durgunluk ve işsizlikle mücadelede genişletici bir araç olan kamu harcamalarının artırılması tercih edilmelidir.
İşsizlikle mücadelede temel amaç toplam talebi canlandırmaktır. Kamu harcamalarının artırılması, otonom harcamaları artırarak gelir ve istihdam düzeyini yukarı çeken en doğrudan genişletici maliye politikası aracıdır.

Step-by-Step Solution

1
Ekonomik durumun teşhis edilmesi
İşsizliğin arttığı ve toplam talebin yetersiz olduğu bir durgunluk (resesyon) aşaması.
Maliye politikasının yönünü belirlemek için önce konjonktürel durumun anlaşılması gerekir.
2
Politika yönünün belirlenmesi
Genişletici (ekspansiyonist) maliye politikası uygulanmalıdır.
Toplam talebi artırmak için bütçenin piyasaya daha fazla likidite ve harcama gücü vermesi gerekir.
3
Uygun aracın seçilmesi
Kamu harcamalarının (G) artırılması veya vergilerin (T) düşürülmesi.
Kamu harcamaları doğrudan toplam talebin bir bileşenidir ve çarpan mekanizmasıyla istihdamı artırır.

Key Concept

Genişletici Maliye Politikası
Estimated Time:45s
Question 57Question →

Slumpflasyon (enflasyon içinde ekonomik küçülme) sürecinde olan bir ekonomide, toplam talep yönetimine dayalı geleneksel maliye politikası araçlarının kullanımında karşılaşılan temel ikilem (çatışma) aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Enflasyonu düşürmeye yönelik daraltıcı politikaların, ekonomik küçülmeyi ve işsizliği daha da derinleştirmesi

Answer

Enflasyonu düşürmeye yönelik daraltıcı politikaların, ekonomik küçülmeyi ve işsizliği daha da derinleştirmesi
Doğru yanıt olan seçenek, slumpflasyonun en karakteristik özelliğini yansıtmaktadır. Slumpflasyon durumunda ekonomi daralırken (negatif büyüme) aynı zamanda fiyatlar artmaktadır. Bu noktada enflasyonu düşürmek amacıyla uygulanacak daraltıcı bir maliye politikası, talebi kısıtlayarak fiyat artışlarını frenleyebilir ancak zaten daralmakta olan üretimi ve istihdamı daha da kötüleştirerek ekonomik küçülmenin derinleşmesine neden olur. Bu durum maliye politikasının karşılaştığı temel ikilemi oluşturur.

Step-by-Step Solution

1
Ekonomik durumun teşhis edilmesi
Ekonomide hem yüksek enflasyon hem de negatif büyüme (küçülme) olduğu saptanır.
Slumpflasyonun temel tanımı budur.
2
Politika araçlarının etkisinin analiz edilmesi
Daraltıcı politika enflasyonu düşürür ama küçülmeyi artırır; genişletici politika küçülmeyi önler ama enflasyonu artırır.
Geleneksel talep yönetimi araçları zıt yönlü iki sorunla aynı anda mücadele edemez.
3
Temel ikilemin (trade-off) belirlenmesi
Bir hedefi (fiyat istikrarı) iyileştiren müdahalenin diğer hedefi (tam istihdam/büyüme) bozduğu görülür.
Bu durum, geleneksel maliye politikalarının slumpflasyon karşısındaki çaresizliğini açıklar.

Key Concept

Politika İkilemi (Trade-off)
Question 58Question →

Keynesyen maliye politikası anlayışına göre, ekonomideki işsizliğin temel nedeni olan toplam talep yetersizliğini gidermek amacıyla bütçe dengesi üzerinde aşağıdakilerden hangisinin yapılması önerilir?

Show answer & explanation

Answer: Bütçe açığı oluşturulması

Answer

Keynesyen iktisadi düşünceye göre işsizlikle mücadelede bütçe açığı oluşturulması önerilir.
Keynesyen iktisatçılar, ekonominin kendi kendine tam istihdama dönemediği durumlarda devletin bütçe açığı vererek (borçlanarak veya harcamaları artırarak) toplam talebi desteklemesi gerektiğini savunurlar. Bu sayede üretim ve istihdam seviyesi artar.

Step-by-Step Solution

1
Sorunun ekonomik bağlamını tanımlayın.
Ekonomide işsizlik ve toplam talep yetersizliği mevcuttur.
Keynesyen analizde işsizliğin ana kaynağı efektif talep eksikliğidir.
2
Uygulanması gereken maliye politikası türünü belirleyin.
Genişletici (ekspansiyonist) maliye politikası uygulanmalıdır.
Toplam talebi artırmak için kamu harcamaları artırılmalı veya vergiler azaltılmalıdır.
3
Seçilen politikanın bütçe dengesi üzerindeki etkisini analiz edin.
G>TG > T durumu, yani bütçe açığı ortaya çıkar.
Harcamaların (GG) vergilerden (TT) fazla olması bütçe açığına yol açar ancak piyasaya net bir talep enjeksiyonu sağlar.

Key Concept

Genişletici Maliye Politikası ve Bütçe Açığı
Estimated Time:45s
Question 59Question →

Enflasyonla mücadele eden bir ekonomide, piyasadaki aşırı likiditeyi çekmek ve toplam talebi kısıtlamak amacıyla başvurulması gereken en etkin borçlanma yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Banka dışı özel kesimden (halktan) uzun vadeli borçlanılması

Answer

Banka dışı özel kesimden (halktan) uzun vadeli borçlanılması
Enflasyonla mücadelede temel amaç piyasadaki likiditeyi azaltarak toplam talebi kısıtlamaktır. Banka dışı özel kesimden (halktan) yapılan borçlanma, kişilerin ve firmaların harcayabileceği fonları devletin kullanımına sunduğu için harcanabilir geliri doğrudan azaltır. Bu durum, ekonomideki toplam talebi düşürerek enflasyon üzerinde daraltıcı (antienflasyonist) bir etki yaratır.

Step-by-Step Solution

1
Ekonomik konjonktürün belirlenmesi
Ekonomide enflasyon (aşırı talep ve likidite) mevcuttur.
Soruda enflasyonla mücadele edildiği belirtilmiştir.
2
Borçlanma kaynaklarının daraltıcı etkilerinin karşılaştırılması
En daraltıcı kaynak, harcanabilir geliri doğrudan azaltan halktan (banka dışı kesim) borçlanmadır.
Halkın tüketim harcamalarında kullanabileceği fonların devlete aktarılması toplam talebi düşürür.
3
Vade yapısının değerlendirilmesi
Uzun vadeli borçlanma, likiditeyi daha uzun süre piyasadan uzak tutar.
Enflasyonla mücadelede harcama gücünün ileri bir tarihe ertelenmesi hedeflenir.

Key Concept

Enflasyonla mücadelede borçlanmanın kaynağı ve daraltıcı etkisi

Practice More

Borçlanmanın gelir dağılımı üzerindeki etkilerini de inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 60Question →

Ödemeler dengesi açığı (cari açık) veren bir ekonomide, toplam yurt içi harcamaları (absorpsiyonu) kısıtlayarak ithalat talebinin düşürülmesini amaçlayan 'harcama daraltıcı' (expenditure reducing) maliye politikası uygulaması aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Kamu harcamalarının azaltılması

Answer

Kamu harcamalarının azaltılması, toplam talebi daraltarak ithalatı düşürdüğü için harcama daraltıcı bir maliye politikasıdır.
Harcama daraltıcı (expenditure reducing) politikalar, ekonomideki toplam talebi ve harcanabilir geliri azaltarak ithalata giden fonları kısıtlamayı amaçlar. Kamu harcamalarının kısıtlanması (azaltılması), bütçe disiplini yoluyla toplam talebi daraltan doğrudan bir maliye politikası aracıdır ve ödemeler dengesi açığını azaltmada kullanılır.

Step-by-Step Solution

1
Ödemeler dengesi açığını giderme yöntemlerini sınıflandırın.
Politikalar 'harcama daraltıcı' ve 'harcama kaydırıcı' olarak ikiye ayrılır.
Soruda istenen 'harcama daraltıcı' politikanın mekanizmasını anlamak için bu ayrım gereklidir.
2
Harcama daraltıcı (expenditure reducing) politikanın amacını belirleyin.
Toplam yurt içi talebin (C+I+G) düşürülmesi.
Harcama daraltıcı politikalar, gelir ve harcama düzeyini kısıtlayarak dolaylı yoldan ithalatı azaltır.
3
Seçeneklerdeki mali araçları bu amaca göre değerlendirin.
Kamu harcamalarının kısıtlanması veya vergilerin artırılması toplam talebi azaltan (daraltıcı) işlemlerdir.
Diğer seçenekler ya genişletici (açığı artırıcı) ya da harcama kaydırıcı (fiyat mekanizmasıyla etkileyen) niteliktedir.

Key Concept

Ödemeler Dengesi ve Harcama Daraltıcı Politikalar

Practice More

Harcama kaydırıcı politikaların (gümrük vergileri, devalüasyon) harcama daraltıcı politikalarla hangi durumlarda birlikte uygulanması gerektiğini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
PreviousPage 3 / 8Next
Ekonomik İstikrarsızlıklar ve Maliye Politikası Practice Questions — KPSS Maliye — Page 3 | Examkin