İktisadi Yaklaşımlar ve Maliye Politikası

Küresel finansal piyasalardaki dalgalanmaları değerlendiren bir politika metninde, "Piyasa ekonomileri doğası gereği istikrarsızdır ve yatırım kararları riskten ziyade sayısal olarak hesaplanamayan mutlak belirsizlik (fundamental uncertainty) altında alınmaktadır. Bu ortamda nakit akışlarının bozulması, sistemik krizlere yol açabilir. Dolayısıyla, maliye politikasının salt kaynak tahsisi aracı olmaktan öte, makroekonomik istikrarı sağlayıcı kurumsal bir çıpa olması zorunludur." ifadelerine yer verilmiştir.

Post-Keynesyen iktisat okulunun temel argümanları dikkate alındığında, bu metinde vurgulanan çerçeveye göre bütçe açıklarının kriz dönemlerindeki temel işlevi aşağıdakilerden hangisidir?

Klasik iktisadi düşünce, ekonomideki herhangi bir dengesizliğin fiyat, ücret ve faiz oranlarındaki esneklik sayesinde hızla giderileceğini ve sistemin daima tam istihdam dengesinde kalacağını öne sürer. Buna karşılık John Maynard Keynes, 1936 yılında yayımladığı eserde ekonominin kendi haline bırakıldığında uzun süre krizde kalabileceğini savunmuş ve aktif (iradi) maliye politikasının önemini vurgulamıştır.

Buna göre, Keynesyen yaklaşıma göre ekonominin 'eksik istihdam dengesi'nde (gayri iradi işsizlik durumunda) kalmasına yol açan ve devletin maliye politikası aracılığıyla müdahalesini zorunlu kılan temel makroekonomik gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?

Makroekonomik politikalara yön veren Arz Yönlü İktisat yaklaşımı, vergi sisteminin ekonomik büyüme ve istihdam üzerindeki etkilerini analiz ederken ortalama vergi oranlarından ziyade marjinal vergi oranlarına ağırlık vermektedir.

Buna göre, Arz Yönlü İktisat teorisinde vergi indirimlerinin merkezine marjinal vergi oranlarının yerleştirilmesinin temel teorik gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Klasik iktisadi düşünce okulunun maliye alanındaki temel felsefesi, piyasa mekanizmasının kendiliğinden tam istihdam dengesini sağlayacağı ve her arzın kendi talebini yaratacağı varsayımına dayanır. Bu yaklaşımı benimseyen bir düşünürün, dönemin maliye bakanına yazdığı tavsiye mektubunda şu ifadelere yer verilmiştir:

'Sayın Bakan, piyasa mekanizması kusursuz işleyen bir saattir. Sizin vergi ve harcama kararlarınız, bu saatin çarkları arasına kum tanesi kaçırmaktan başka bir işe yaramayacaktır. Devletin altın kuralı, ekonominin doğal düzenine gölge düşürmemektir.'

Bu mektuptaki görüşlerden hareketle, Klasik Yaklaşımın maliye politikası vizyonu hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Geçmiş verilere dayalı ekonometrik modeller kullanan bir araştırma enstitüsü, yakın zamanda meclisten geçen ve kamuoyuna önceden duyurulan kapsamlı bir kurumlar vergisi indiriminin yatırımları ve istihdamı ne kadar artıracağını tahmin etmiştir. Enstitünün bu tahmini yaparken, geçmiş yıllardaki vergi değişikliklerine karşı özel kesimin gösterdiği tepki katsayılarının gelecekte de sabit kalacağını varsaydığı görülmüştür.

Yeni Klasik İktisat okulunun öne sürdüğü Lucas Eleştirisi çerçevesinde değerlendirildiğinde, bu enstitünün tahmin modelinin geçersiz sayılmasının temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Maliye politikası literatüründe Arz Yönlü İktisat yaklaşımı, uygulanan politikaların bireylerin ve firmaların ekonomik kararları üzerindeki nispi fiyat (ikame) etkilerine odaklanır.

Bu yaklaşıma göre, ekonomik büyümeyi hızlandırmak ve faktör arzını (emek ve sermaye) maksimize etmek amacıyla uygulanması gereken en uygun vergi politikası tasarımı aşağıdakilerden hangisidir?