Question

Difficulty: HardVesaik Mukabili ve Akreditifli İhracat İşlemleri

İşletme, 10.05.202610.05.2026 tarihinde yurt dışındaki bir alıcı lehine bankası aracılığıyla açılan 80.00080.000 USD tutarındaki "Teyitli Akreditif" mektubunu tebellüğ etmiştir. İhracata konu olan mallar 25.05.202625.05.2026 tarihinde sevk edilmiş ve Gümrük Beyannamesi aynı gün kapanmıştır. İhracat bedeli, 10.06.202610.06.2026 tarihinde bankanın kestiği 500500 USD komisyon düşüldükten sonra işletmenin döviz hesabına intikal etmiştir.

Uygulanan döviz kurları aşağıdaki gibidir:
- 10.05.202610.05.2026 (Akreditif İhbar Tarihi): 11 USD = 32,1032,10 TL
- 25.05.202625.05.2026 (Fiili İhraç Tarihi): 11 USD = 32,5032,50 TL
- 10.06.202610.06.2026 (Bedelin Tahsil Tarihi): 11 USD = 32,8032,80 TL

Buna göre, işletmenin 10.06.202610.06.2026 tarihinde yapması gereken tahsilat kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. 102 BANKALAR 2.607.6002.607.600 (B) / 760 PAZ. SAT. DAĞ. GİD. 16.40016.400 (B) / 120 ALICILAR 2.600.0002.600.000 (A) / 646 KAMBİYO KARLARI 24.00024.000 (A)Answer
  2. B
    102 BANKALAR 2.607.6002.607.600 (B) / 760 PAZ. SAT. DAĞ. GİD. 16.40016.400 (B) / 120 ALICILAR 2.568.0002.568.000 (A) / 646 KAMBİYO KARLARI 56.00056.000 (A)
  3. C
    102 BANKALAR 2.624.0002.624.000 (B) / 120 ALICILAR 2.600.0002.600.000 (A) / 646 KAMBİYO KARLARI 24.00024.000 (A)
  4. D
    102 BANKALAR 2.607.6002.607.600 (B) / 120 ALICILAR 2.600.0002.600.000 (A) / 646 KAMBİYO KARLARI 7.6007.600 (A)
  5. E
    102 BANKALAR 2.607.6002.607.600 (B) / 653 KOMİSYON GİDERLERİ 16.40016.400 (B) / 120 ALICILAR 2.624.0002.624.000 (A)

Answer

Tahsilat kaydı; 102 Bankalar hesabına net tutar (2.607.6002.607.600 TL), 760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri hesabına komisyon (16.40016.400 TL) borç; 120 Alıcılar hesabına eski kurdan alacak (2.600.0002.600.000 TL) ve 646 Kambiyo Karları hesabına kur farkı (24.00024.000 TL) alacak kaydedilerek yapılır.
Tahsilat işleminde, 120 Alıcılar hesabı fiili ihraç tarihindeki kur olan 32,5032,50 üzerinden (2.600.0002.600.000 TL) kapatılmalıdır. Tahsilat tarihindeki kur 32,8032,80 olduğundan, 80.00080.000 USD karşılığında brüt 2.624.0002.624.000 TL hak elde edilmiş olur; bu da 24.00024.000 TL tutarında bir kambiyo kârı (646) doğurur. Bankanın kestiği 500500 USD (16.40016.400 TL) komisyon, ihracatla ilgili bir pazarlama maliyeti olduğu için 760 hesabına borç yazılırken, banka hesabına net giren 2.607.6002.607.600 TL kaydedilir.

Step-by-Step Solution

1
İhracatın gerçekleşme (fiili ihraç) tarihindeki alacak tutarının hesaplanması
80.000 USD×32,50 TL/USD=2.600.000 TL80.000 \text{ USD} \times 32,50 \text{ TL/USD} = 2.600.000 \text{ TL}
VUK ve TMS gereği ihracat geliri, gümrük beyannamesinin kapandığı tarihteki kur üzerinden 120 Alıcılar hesabına borç kaydedilir.
2
Tahsilat tarihindeki brüt döviz tutarının ve banka komisyonunun TL karşılığının bulunması
Brüt: 80.000×32,80=2.624.000 TL80.000 \times 32,80 = 2.624.000 \text{ TL}; Komisyon: 500×32,80=16.400 TL500 \times 32,80 = 16.400 \text{ TL}
Tahsilat günündeki Merkez Bankası döviz alış kuru üzerinden işletmeye giren brüt değer ve yapılan masraf hesaplanır.
3
Kambiyo kârının belirlenmesi
2.624.000 TL (Tahsilat)2.600.000 TL (Kayıtlı Deg˘er)=24.000 TL2.624.000 \text{ TL (Tahsilat)} - 2.600.000 \text{ TL (Kayıtlı Değer)} = 24.000 \text{ TL}
Alacağın doğduğu tarih ile tahsil edildiği tarih arasındaki olumlu kur farkı 646 hesabına aktarılır.
4
Banka hesabına giren net tutarın tespiti ve yevmiye maddesinin oluşturulması
2.624.000 TL16.400 TL=2.607.600 TL2.624.000 \text{ TL} - 16.400 \text{ TL} = 2.607.600 \text{ TL}
Bankalar hesabına gerçekte giren net miktar borç kaydedilirken, alacak hesabı ilk kayıt değerinden kapatılır.

Key Concept

İhracat İşlemlerinde Değerleme ve Brüt İşlem Esası

Practice More

İhracatın peşin ödeme yöntemiyle yapılması durumunda, tahsilatın ihracattan önce gerçekleşmesi nedeniyle doğacak '340 Alınan Sipariş Avansları' kaydını inceleyiniz.

Alternative Method

Akreditifli işlemlerde, akreditif ihbarı geldiğinde '911 Borçlu Nazım Hesaplar / 912 Alacaklı Nazım Hesaplar' kaydı yapılır. İhracat gerçekleştiğinde ise bu nazım hesaplar ters kayıtla kapatılır. Tahsilat aşamasında ise sadece bilanço içi hesaplar (Bankalar, Alıcılar, Kambiyo Karları) kullanılır.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question