Question

Difficulty: MediumGelir Tablosu Kalemlerinin (Kârlılığın) Yorumlanması

Bir işletmenin birbirini izleyen iki faaliyet dönemine ait gelir tablosu verileri üzerinden hesaplanan dikey (yüzde) analiz sonuçları aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Gelir Tablosu Kalemleri2024 Dikey Yüzde2025 Dikey Yüzde
Net Satışlar%100\%100%100\%100
Satışların Maliyeti%62\%62%62\%62
Faaliyet Giderleri%14\%14%26\%26
Faaliyet Kârı%24\%24%12\%12

Tablodaki veriler dikkate alındığında, işletmenin kârlılık yapısındaki bu değişime ilişkin yapılabilecek en doğru yorum aşağıdakilerden hangisidir?

  1. İşletmenin üretim maliyetleri kontrol altında olmasına rağmen, operasyonel giderlerdeki aşırı artış esas faaliyet kârlılığını ciddi oranda düşürmüştür.Answer
  2. B
    Satışların maliyeti dikey yüzdesindeki artış, brüt satış kâr marjının daralmasına ve dolayısıyla faaliyet kârının azalmasına yol açmıştır.
  3. C
    İşletmenin net satış tutarı bir önceki yıla göre azaldığı için faaliyet kârı dikey yüzdesinde düşüş yaşanmıştır.
  4. D
    Faaliyet kârı dikey yüzdesindeki azalış, işletmenin üretim safhasındaki verimsizliklerinden kaynaklanmaktadır.
  5. E
    Brüt satış kâr marjındaki iyileşme, faaliyet giderlerindeki artışı kompanse ederek kârlılığı dengelemiştir.

Answer

İşletmenin üretim maliyetleri (satışların maliyeti) dikey yüzdesi her iki dönemde de sabit kalmışken, faaliyet giderlerinin dikey yüzdesindeki belirgin artış (operasyonel verimsizlik), faaliyet kâr marjının %50 oranında azalmasına neden olmuştur.
Doğru seçenek, tablodaki verileri analitik bir sırayla yorumlamaktadır. Satışların maliyetinin dikey yüzdesinin (%62) değişmemesi, birim üretim maliyetlerinin veya ticari mal maliyetlerinin net satışlara oranla sabit kaldığını gösterir. Ancak faaliyet kârındaki sert düşüşün (%24'ten %12'ye) temel kaynağı, faaliyet giderleri kaleminin dikey yüzdesindeki ciddi artıştır (%14'ten %26'ya). Bu durum operasyonel giderlerin kontrol edilemediğini kanıtlar.

Step-by-Step Solution

1
Dikey yüzdelerdeki sabit ve değişken kalemleri belirleyin.
Satışların Maliyeti dikey yüzdesi 20242024 ve 20252025 yıllarında %62\%62 olarak sabit kalmıştır. Faaliyet Giderleri ise %14\%14'ten %26\%26'ya yükselmiştir.
Dikey analizde kalemlerin Net Satışlara oranındaki değişim, kârlılığın hangi aşamada bozulduğunu gösterir.
2
Brüt satış kâr marjını hesaplayın.
Her iki yıl için de Brüt Satış Kârı yüzdesi: %100%62=%38\%100 - \%62 = \%38.
Üretim maliyetlerinin kâr üzerindeki etkisini izole etmek için brüt kârın kontrol edilmesi gerekir.
3
Faaliyet kârındaki değişimin kaynağını yorumlayın.
Brüt kâr marjı değişmediği halde faaliyet kâr marjı %24\%24'ten %12\%12'ye düşmüştür. Bu durumun tek nedeni faaliyet giderlerinin dikey yüzdesindeki %12\%12'lik (%26%14\%26 - \%14) artıştır.
Faaliyet kârı; brüt kârdan pazarlama, genel yönetim ve AR-GE giderlerinin düşülmesiyle elde edildiği için bu kalemlerdeki artış kârlılığı doğrudan etkiler.

Key Concept

Gelir Tablosu dikey analizinde baz kalem Net Satışlar'dır. Brüt kârın sabit kalmasına rağmen faaliyet kârının düşmesi, işletmenin yönetimsel veya pazarlama tabanlı operasyonel maliyet kontrolünde zayıfladığını (verimsizlik) gösterir.

Hints

1
Gelir tablosu dikey analizinde her kalemin Net Satışlar'a oranlandığını unutmayın; Net Satışlar daima %100 kabul edilir.
2
2024 ve 2025 yıllarındaki satışların maliyeti oranlarını karşılaştırın; bir değişim var mı? Ardından aynı işlemi faaliyet giderleri için yapın.
3
Brüt kâr marjı (100 - Satışların Maliyeti) sabitken faaliyet kârının düşmesi, kârlılığın üretim aşamasında değil, operasyonel giderler aşamasında bozulduğunu gösterir.

Practice More

İşletmenin faaliyet giderlerindeki bu artışın nedenlerini (pazarlama giderleri, genel yönetim giderleri vb.) detaylandıran kalem bazlı dikey analiz sorularını inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Matematiksel bir sağlamayla; 2024'te her 100 TL'lik satışın 14 TL'si faaliyet giderlerine giderken, 2025'te bu tutarın 26 TL'ye çıktığını, buna karşın üretim maliyetinin 62 TL'de sabit kaldığını fark ederek sonuca gidebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question