Question

Difficulty: Very hardKonsorsiyum ve İş Ortaklıkları Muhasebesi

Yıllara yaygın inşaat ve onarım işi kapsamında bir kamu ihalesini kazanan (A) İnşaat A.Ş. ve (B) Teknoloji Ltd. Şti., işin teknik uzmanlık gerektiren farklı kısımlarını (altyapı ve yazılım entegrasyonu) müstakillen üstlenmek üzere bir 'Konsorsiyum' kurmuşlardır. Proje devam ederken (A) şirketinin taahhüt ettiği altyapı işleri fiziki olarak tamamlanmış ve ilgili kamu idaresi tarafından bu kısma ilişkin 'geçici kabul' onaylanmıştır. (B) şirketinin sistem entegrasyonu ve test işlemleri ise bir sonraki takvim yılına sarkacak şekilde devam etmektedir.

Bu bilgilere göre, konsorsiyum ortaklarının muhasebe kayıtları ve vergi yükümlülüklerinin dönem sonu işlemleri açısından değerlendirilmesine dair aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. (A) şirketi, üstlendiği kısmın geçici kabulü yapıldığı için bu işe ait 170170 ve 350350 nolu hesaplarını kapatarak ilgili kâr veya zararı, kabulün yapıldığı yılın gelir tablosunda raporlamalıdır.Answer
  2. B
    Konsorsiyum sözleşmesi tek bir proje için düzenlendiğinden, (B) şirketinin işi bitmeden (A) şirketi kendi kısmına ait hesapları kapatamaz ve kâr/zarar tespiti yapamaz.
  3. C
    Konsorsiyumun ayrı bir tüzel kişiliği ve Kurumlar Vergisi mükellefiyeti olduğu için kâr dağıtımı yapılana kadar ortakların kendi mali tablolarında bir işlem yapmasına gerek yoktur.
  4. D
    (A) şirketi geçici kabulü yapılan işi için hakediş bedellerini doğrudan 600600 nolu hesaba kaydetmeli, (B) şirketi ise işi devam ettiği için 350350 nolu hesapta takip etmelidir.
  5. E
    Proje kapsamındaki tüm stopaj kesintileri konsorsiyum adına açılacak ortak bir vergi numarası üzerinden beyan edilmek zorundadır.

Answer

Konsorsiyumlarda her bir ortak işin belirli bir bölümünü kendi nam ve hesabına yapmayı taahhüt ettiğinden, bir ortağın taahhüt ettiği kısmın geçici kabulünün yapılması o ortak için işin bittiği anlamına gelir ve ilgili yılın kâr/zarar hesaplarına aktarılmasını gerektirir.
Konsorsiyum yapısında ortaklar işin belirli bir bölümünü diğerlerinden bağımsız olarak üstlenirler. Bu nedenle, bir ortağın üstlendiği kısmın idare tarafından geçici kabulünün yapılması, o ortak için inşaat işinin bittiği anlamına gelir. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 44. maddesi uyarınca, inşaat ve onarma işlerinde geçici kabul tutanağının onaylandığı tarih işin bitim tarihi olarak kabul edilir. Bu durumda (A) şirketi, biten işine ilişkin 170170 nolu maliyet ve 350350 nolu hakediş hesaplarını kapatarak o yılın kâr/zararını hesaplamak zorundadır.

Step-by-Step Solution

1
İş modelinin analiz edilmesi
İş modeli 'Konsorsiyum' olarak belirlenmiştir.
Konsorsiyum ve İş Ortaklığı (Joint Venture) arasındaki temel fark, muhasebe ve vergi uygulamasını doğrudan etkiler.
2
Vergi mükellefiyeti ve sorumluluğun belirlenmesi
Ayrı bir vergi mükellefiyeti yoktur, ortaklar müstakildir.
Konsorsiyumlarda ortaklar işin bir bütününden değil, sadece kendi uzmanlık alanlarındaki kısımdan sorumludur.
3
İşin bitim tarihinin (geçici kabul) değerlendirilmesi
(A) ortağı için iş bitmiştir, (B) ortağı için devam etmektedir.
Yıllara yaygın inşaat işlerinde kâr/zarar, geçici kabulün yapıldığı yılın sonunda tespit edilir. Konsorsiyumda kısımlar ayrılabilir olduğu için bitiş tarihleri farklılaşabilir.
4
Muhasebe hesaplarının kapatılması
170170 nolu maliyet hesabı 622622'ye, 350350 nolu hakediş hesabı 600600'e devredilir.
İşi biten ortak (A), projeye ait hesaplarını kapatarak o dönemin sonuç hesaplarına aktarmakla yükümlüdür.

Key Concept

Konsorsiyumlarda İşin Bitimi ve Münferit Muhasebeleştirme

Hints

1
Konsorsiyum ve İş Ortaklığı arasındaki en temel fark, işin paylaşılarak (müstakillen) mı yoksa beraber (ortaklaşa) mi yapıldığıdır.
2
Gelir Vergisi Kanunu'na göre inşaat işinin bitimi, 'geçici kabul tutanağının onaylandığı tarih'tir. Konsorsiyumda bu tarih ortaklar için farklı olabilir mi?
3
Konsorsiyumda her ortağın kendi vergi numarası ve kendi muhasebe defteri vardır. Bir ortağın işi biterken diğerininki devam ediyorsa, bitiren ortak kârını hemen o yıl beyan etmelidir.

Practice More

İş ortaklığı olarak kurulan bir yapının Kurumlar Vergisi mükellefiyeti tesis ettirip ettirmemesinin, dönem sonu kâr dağıtımındaki stopaj (temettü stopajı) üzerindeki etkilerini inceleyiniz.

Alternative Method

İş ortaklıklarında (Joint Venture) proje tek bir birim olarak ele alınır ve 170/350170/350 hesapları projenin tamamı bittiğinde kapatılır. Konsorsiyumda ise bu hesaplar her bir ortağın kendi uzmanlık alanındaki işin bitimine göre kapatılır.
Estimated Time:3m 0s
Rate this question