Question

Difficulty: HardKonsorsiyum ve İş Ortaklıkları Muhasebesi

Bir kamu kurumu tarafından ihale edilen 'Şehir Hastanesi Akıllı Bina Otomasyonu ve Altyapı İnşaatı' projesini üstlenmek üzere XX Teknoloji Anonim Şirketi ve YY İnşaat Limited Şirketi bir araya gelmiştir. Yapılan sözleşmede; XX şirketinin sadece otomasyon ve yazılım sistemlerinin kurulmasından, YY şirketinin ise sadece fiziksel altyapı ve inşaat işlerinden sorumlu olacağı, hakedişlerin her ortağın tamamladığı iş kısmına göre ayrı ayrı ödeneceği kararlaştırılmıştır. Ortaklar bu faaliyet için ayrı bir tüzel kişilik oluşturmamış ve kurumlar vergisi mükellefiyeti tesis ettirmemişlerdir.

Buna göre, söz konusu iş birliğinin niteliği ve muhasebe uygulamalarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Yapılan iş birliği bir konsorsiyumdur; ortaklar projenin tamamı yerine sadece kendi uzmanlık alanlarındaki kısımdan sorumlu olup, maliyet ve hakedişlerini kendi yasal defterlerinde (170 ve 350 nolu hesaplarda) izlerler.Answer
  2. B
    Bu yapılanma bir iş ortaklığıdır (joint venture); ortaklar projenin her aşamasından müteselsilen sorumlu oldukları için ortaklık adına ayrı bir kurumlar vergisi mükellefiyeti tesis edilmesi zorunludur.
  3. C
    İşin yıllara yaygın olması nedeniyle, her yıl sonunda 740 Hizmet Üretim Maliyeti hesabında toplanan tutarlar doğrudan 622 Satılan Hizmet Maliyeti hesabına devredilerek o dönemin kâr veya zararı tespit edilir.
  4. D
    Ortaklar kurumlar vergisi mükellefiyeti tesis ettirmeseler dahi, konsorsiyum adına düzenlenen hakediş bedelleri üzerinden %25 oranında kurumlar vergisi stopajı yapılması yasal bir zorunluluktur.
  5. E
    Konsorsiyum yapısı gereği, işin bitimi beklenmeksizin her geçici vergi döneminde 350 nolu hakediş hesabı ile 170 nolu maliyet hesabı karşılaştırılarak aradaki fark 690 Dönem Kârı veya Zararı hesabına aktarılır.

Answer

İş birliğinin niteliği 'Konsorsiyum' olup, ortaklar sadece kendi sorumlu oldukları kısımların maliyet ve hakedişlerini kendi bünyelerinde (170 ve 350 nolu hesaplar aracılığıyla) takip ederler.
Verilen senaryoda ortakların sorumluluklarının net bir şekilde bölüşüldüğü (biri yazılım, diğeri inşaat) ve hakedişlerin bu bölümlere göre ödendiği belirtilmiştir. Bu durum yapının bir 'Konsorsiyum' olduğunu gösterir. Konsorsiyumlarda ortaklar ayrı bir tüzel kişilik oluşturmadıkları sürece her biri kendi payına düşen maliyetleri (170) ve hakedişleri (350) kendi defterlerinde takip ederler ve kâr/zarar hesabı işin bittiği yıl gerçekleştirilir.

Step-by-Step Solution

1
İş birliğinin hukuki niteliğinin belirlenmesi
Konsorsiyum
Ortakların işin tamamından değil, sadece kendi uzmanlık alanlarındaki (yazılım vs. inşaat) kısımdan sorumlu olması ve ödemelerin buna göre ayrılması konsorsiyumun temel özelliğidir.
2
Yıllara yaygın inşaat muhasebesi kurallarının analizi
170 ve 350 nolu hesapların kullanımı
İş yıllara yaygın olduğu için maliyetler 170 (Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri), alınan hakedişler ise 350 (Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri) hesaplarında iş bitimine kadar izlenir.
3
Vergi ve kâr/zarar tespiti esaslarının kontrolü
İş bitiminde sonuç hesaplarına aktarım
Konsorsiyumlarda her ortak kendi payına düşen kârı iş bittiğinde beyan eder. İş bitimi geçici kabulün onaylandığı tarihtir.

Key Concept

Konsorsiyum ve İş Ortaklığı Ayrımı

Practice More

İş ortaklıklarının adi ortaklıktan farklarını ve kurumlar vergisi mükellefiyeti seçildiğinde muhasebe kayıtlarının nasıl değiştiğini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question