Question

Difficulty: Very hardYıllara Yaygın İnşaat İşlerinin Kapsamı ve Özellikleri

Gelir Vergisi Kanunu'nun 4242. maddesine göre; yıllara yaygın inşaat ve onarım işlerinde kâr veya zarar işin bittiği yıl tespit edilir ve bu işler nedeniyle yapılan hakediş ödemeleri üzerinden vergi kesintisi (stopaj) yapılır. Bir işin bu özel vergilendirme rejimine tabi olması için işin inşaat ve onarım işi olması, bir taahhüde (başkası hesabına yapılmasına) dayanması ve süre olarak birden fazla takvim yılına sirayet etmesi (başlangıç ve bitiş tarihlerinin farklı yıllarda olması) şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekir.

Aşağıdaki tabloda (X) İnşaat A.Ş.'nin 20252025 ve 20262026 yıllarında yürüttüğü bazı faaliyetlere ilişkin bilgiler verilmiştir:

Faaliyet NoSözleşme TarihiYer Teslimi / Fiili BaşlangıçGeçici Kabul / Fiili Bitişİşin Niteliği
I15.10.202515.10.202501.11.202501.11.202515.06.202615.06.2026Kendi ticari faaliyetlerinde kullanacağı depo inşaatı
II10.12.202510.12.202505.01.202605.01.202620.12.202620.12.2026Bir kamu hastanesinin ek bina inşaatı taahhüdü
III20.08.202520.08 .202501.09.202501.09 .202530.04.202630.04 .2026Bir metro projesinin tünel aydınlatma işleri (taşeron olarak)
IV01.11.202501.11 .202515.11.202515.11 .202510.05.202610.05 .2026Arsa sahibi olduğu 'yap-sat' amaçlı konut projesi
V05.10.202505.10 .202515.10.202515.10 .202528.02.202628.02 .2026Bir baraj inşaatı projesinin teknik müşavirlik hizmeti

Buna göre, yukarıdaki tabloda yer alan faaliyetlerden hangisi Gelir Vergisi Kanunu'nun 4242. maddesi kapsamında 'Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım İşi' olarak değerlendirilmelidir?

  1. A
    Faaliyet I
  2. B
    Faaliyet II
  3. Faaliyet IIIAnswer
  4. D
    Faaliyet IV
  5. E
    Faaliyet V

Answer

Metro projesinin tünel aydınlatma işlerini (taşeron olarak) kapsayan Faaliyet III, yıllara yaygın inşaat ve onarım işi kriterlerini tam olarak karşılamaktadır.
Metro projesinde yürütülen tünel aydınlatma işleri, bir inşaatın mütemmim cüzü (ayrılmaz parçası) niteliğindeki teknik tesisat işi olması sebebiyle 'inşaat işi' kapsamındadır. Başka bir yüklenici adına (taşeron olarak) yapılması 'taahhüt' şartını, 20252025 Eylül'ünde başlayıp 20262026 Nisan'ında bitmesi ise 'birden fazla takvim yılına sirayet' şartını karşılar. Dolayısıyla bu faaliyet GVK 4242. maddeye tabidir.

Step-by-Step Solution

1
GVK 4242 kapsamındaki 'Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım İşi' kriterlerini analiz etme.
Kriterler: 11. Başkası hesabına yapılması (Taahhüt), 22. İnşaat ve onarım işi olması, 33. Birden fazla takvim yılına sirayet etmesi.
Bir işin özel vergilendirme rejimine girmesi için bu üç şartın kümülatif olarak sağlanması gerekir.
2
Faaliyet I'in değerlendirilmesi.
Kendi deposunu inşa eden işletme, işi kendi hesabına yapmaktadır.
Taahhüt unsuru eksik olduğu için bu faaliyet kapsam dışıdır.
3
Faaliyet II'nin başlangıç ve bitiş tarihlerinin takvim yılı açısından incelenmesi.
Yer teslimi (fiili başlangıç) 05.01.202605.01.2026, bitiş 20.12.202620.12.2026.
İşin süresi sadece 20262026 takvim yılını kapsadığı için 'yıllara yaygın' sayılmaz; sözleşme tarihinin 20252025 olması bu durumu değiştirmez.
4
Faaliyet III'ün (Taşeron işi) nitelik ve süre açısından incelenmesi.
Taşeronluk bir taahhüttür, aydınlatma işleri inşaat işidir ve süreç 20252025 ile 20262026 yıllarına yayılmıştır.
Tüm şartlar sağlandığı için GVK 4242 kapsamında değerlendirilir.
5
Faaliyet IV ve V'in niteliklerinin kontrolü.
IV: Özel inşaat (yap-sat), V: Hizmet (müşavirlik).
Yap-sat işleri stok üretimi sayılır, müşavirlik ise inşaat değil serbest meslek/hizmet niteliğindedir.

Key Concept

GVK 4242 Kapsam Belirleme (Taahhüt, İnşaat/Onarım ve Sirayet Şartları)

Hints

1
Bir işin yıllara yaygın olması için mutlaka 3131 Aralık tarihini 'çalışarak' geçmesi değil, başlangıç ve bitiş yıllarının sayısal olarak farklı olması yeterlidir.
2
İşin başlangıç tarihini belirlerken sözleşme imza tarihine değil, yer teslim tutanağına veya fiili işe başlama tarihine odaklanın.

Practice More

Geçici kabulün onaylandığı tarih ile fiili kullanım tarihinin farklı olduğu durumlarda işin bitim tarihinin nasıl belirleneceğini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:3m 0s
Rate this question