Dönen Varlıklar Practice Questions — KPSS Muhasebe — Page 6

Question 101Question →

İşletme, 2025 yılı dönem sonu envanter işlemlerinde vadesi geçmiş $150.000$ TL tutarındaki bir ticari alacağı için $\%100$ oranında karşılık ayırarak gider kaydetmiştir. Ancak 2026 yılı başında yapılan incelemelerde, söz konusu alacağın $60.000$ TL'lik kısmının müşteriden daha önce alınan bir banka teminat mektubu ile güvence altında olduğu fark edilmiştir.

Bu hatanın 2026 yılında düzeltilmesi amacıyla yapılacak muhasebe kaydında, aşağıdaki hesaplardan hangisi alacaklandırılmalıdır?

644 Konusu Kalmayan Karşılıklar

654 Karşılık Giderleri

129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-)

128 Şüpheli Ticari Alacaklar

679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar

Show answer & explanation

Answer: 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar

Answer

Dönem sonu işlemlerinde teminatlı alacak kısmı için hatalı olarak ayrılan karşılığın bir sonraki yılda iptal edilmesi için '644 Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabı alacaklandırılmalıdır.

Vergi Usul Kanunu'nun 323. maddesi gereği, teminatlı alacaklar için karşılık ayrılamaz. İşletme 2025 yılında teminatlı olan

60.000

TL için de karşılık ayırarak hata yapmıştır. Bu hata 2026 yılında fark edildiği için, 2025 yılında kapatılan gider hesabının (654) yerine, ayrılan fazla karşılığı iptal etmek amacıyla '644 Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabı alacaklandırılmalıdır.

Step-by-Step Solution

1

VUK'a göre karşılık ayrılabilecek tutarı belirleyin.

150.000

TL (Toplam) -

60.000

TL (Teminat) =

90.000

TL

Vergi Usul Kanunu uyarınca, alacağın teminatlı kısmı için karşılık ayrılamaz.

2

Hatalı ayrılan ve iptal edilmesi gereken karşılık tutarını hesaplayın.

150.000

TL (Ayrılan) -

90.000

TL (Ayrılması Gereken) =

60.000

TL

İşletme tüm tutar için karşılık ayırdığı için aradaki fark olan teminatlı kısım iptal edilmelidir.

3

Dönem farkını dikkate alarak düzeltme kaydını yapın.

129 (Borç) / 644 (Alacak) kaydı yapılır.

Karşılık ayırma işlemi önceki yılda (2025) yapıldığı için, cari yıldaki (2026) düzeltme kaydında gider hesabı (654) yerine gelir hesabı (644) alacaklandırılır.

Key Concept

Teminatlı alacaklar için karşılık ayrılamaması kuralı ve önceki dönem hatalarının düzeltilmesi.

Question 102Question →

İşletme, geçici yatırım amacıyla tanesi $40$ TL'den $2.000$ adet hisse senedini banka aracılığıyla satın almıştır. Bu işlem için bankaya $\%2$ oranında komisyon ödenmiştir. Dönem sonunda yapılan değerlemede, söz konusu hisse senetlerinin borsa değerinin tanesinin $36$ TL olduğu tespit edilmiştir.

Buna göre, dönem sonunda yapılması gereken değer düşüklüğü kaydında borçlandırılacak hesap ve tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

654 Karşılık Giderleri Hesabı:

8.000

TL

654 Karşılık Giderleri Hesabı:

9.600

TL

655 Menkul Kıymet Satış Zararları Hesabı:

8.000

TL

110 Hisse Senetleri Hesabı:

8.000

TL

653 Komisyon Giderleri Hesabı:

1.600

TL

Show answer & explanation

Answer: 654 Karşılık Giderleri Hesabı: $8.000$ TL

Answer

Dönem sonunda yapılması gereken değer düşüklüğü kaydında 654 Karşılık Giderleri Hesabı 8.000 TL borçlandırılmalıdır.

İşletmenin elindeki hisse senetlerinin maliyet bedeli

80.000

TL'dir. Alış sırasında ödenen

\%2

komisyon (

1.600

TL) maliyete eklenmeyip 653 Komisyon Giderleri hesabına kaydedildiği için maliyet bedeli değişmez. Dönem sonunda hisse senetlerinin borsa değeri

72.000

TL'ye düştüğü için

8.000

TL tutarında değer düşüklüğü oluşmuştur. Bu düşüş için 654 Karşılık Giderleri hesabı borçlandırılırken, 119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabı alacaklandırılır.

Step-by-Step Solution

1

Hisse senetlerinin toplam alış bedelini hesaplayın.

2.000 \times 40 = 80.000

TL

Hisse senetleri muhasebe kayıtlarına alış bedeli üzerinden 110 Hisse Senetleri hesabına borç yazılarak kaydedilir.

2

Alış komisyonunu hesaplayın ve muhasebe mantığını belirleyin.

80.000 \times \%2 = 1.600

TL

Menkul kıymet alımında ödenen komisyonlar maliyete eklenmez, 653 Komisyon Giderleri hesabında izlenir.

3

Hisse senetlerinin dönem sonu toplam borsa değerini hesaplayın.

2.000 \times 36 = 72.000

TL

Değerleme günündeki borsa rayici, karşılık ayrılacak tutarın tespitinde esas alınır.

4

Gerekli karşılık tutarını hesaplayın.

80.000 - 72.000 = 8.000

TL

Alış bedeli ile borsa değeri arasındaki olumsuz fark, ihtiyatlılık kavramı gereği karşılık ayrılmasını gerektirir.

5

Yevmiye kaydını oluşturun.

654 Karşılık Giderleri (Borç):

8.000

, 119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı (Alacak):

8.000

Karşılık giderleri gelir tablosu hesabı olarak borçlandırılırken, düzenleyici hesap olan karşılık hesabı alacaklandırılır.

Key Concept

Menkul kıymetlerde değerleme ve komisyonların muhasebeleştirilmesi

Question 103Question →

İşletme, geçici yatırım amacıyla tanesi $40$ TL'den $500$ adet hisse senedini banka aracılığıyla satın almıştır. Alış işlemi sırasında bankaya $400$ TL komisyon ödenmiştir.

Bu bilgilere göre, hisse senetlerinin satın alınmasına ilişkin yapılacak yevmiye kaydında "110 Hisse Senetleri" hesabının borç tarafına kaydedilecek tutar kaç TL'dir?

20.000

20.400

19.600

400

20.040

Show answer & explanation

Answer: $20.000$

Answer

20.000

TL tutarı doğrudur, çünkü hisse senetleri alış bedeli üzerinden kaydedilir ve komisyonlar bu maliyete dahil edilmez.

Doğru yanıt olan

20.000

TL, hisse senetlerinin adet bazında alış bedelini temsil eder (

500 \times 40

). Muhasebe standartlarına göre menkul kıymet satın alınırken ödenen komisyonlar varlığın maliyetine dahil edilmeyerek doğrudan gider hesabına (653 Komisyon Giderleri) kaydedildiğinden, aktif hesaba sadece alış bedeli yazılır.

Step-by-Step Solution

1

Hisse senedi alış tutarının hesaplanması

40 \text{ TL} \times 500 \text{ adet} = 20.000 \text{ TL}

Varlık hesabına kaydedilecek ana bedeli belirlemek için birim fiyat ile adet çarpılır.

2

Alış komisyonunun muhasebe ilkeleri açısından değerlendirilmesi

400 \text{ TL}

komisyonun "653 Komisyon Giderleri" hesabına kaydedilmesi

Tekdüzen Hesap Planı ve Maliyet Bedeli esasına göre menkul kıymet alım komisyonları varlığın maliyetine eklenmez, doğrudan gider kaydedilir.

3

Yevmiye kaydında ilgili hesabın borçlandırılması

"110 Hisse Senetleri" hesabına

20.000 \text{ TL}

borç kaydı

Varlık hesabına sadece hisse senetlerinin kendi alış bedeli yansıtılmalıdır.

Key Concept

Menkul kıymet alışlarında komisyonlar maliyete eklenmez, doğrudan gider kaydedilir.

Hints

1

Hisse senetlerinin toplam alış bedelini hesaplayarak işe başlayın.

2

Ödenen komisyonun maliyete eklenip eklenmeyeceğini hatırlayın; menkul kıymetlerde kural ticari mallardan farklıdır.

3

Komisyonlar 653 Komisyon Giderleri hesabında izlenir, bu yüzden 110 hesabına sadece alış bedeli yazılır.

Practice More

Eğer bu işlem bir duran varlık (demirbaş) alımı olsaydı, komisyon veya nakliye maliyete eklenir miydi? (Cevap: Evet, duran varlıklarda eklenir.)

Alternative Method

Yevmiye kaydını zihninizde oluşturun: Borç tarafında 110 (

20.000

) ve 653 (

400

), alacak tarafında ise 102 (

20.400

) yer almalıdır.

Estimated Time:45s

Question 104Question →

İşletme, elinde bulunan $40.000$ TL nominal değerli bir alacak senedini vadesinde ödeyemeyen müşterisi ile senedin yenilenmesi konusunda anlaşmıştır. Eski senet iptal edilerek yerine $3$ ay vadeli yeni bir senet alınmıştır. Erteleme nedeniyle aylık $\%2$ oranında vade farkı ve bu tutar üzerinden $\%20$ KDV hesaplanarak yeni senedin tutarına eklenmiştir. Bu işleme ilişkin yapılması gereken muhasebe kaydında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

"121 Alacak Senetleri" hesabı

42.880

TL borçlandırılır.

"120 Alıcılar" hesabı

42.880

TL borçlandırılır.

"121 Alacak Senetleri" hesabı

42.400

TL borçlandırılır.

"600 Yurtiçi Satışlar" hesabı

2.400

TL alacaklandırılır.

"121 Alacak Senetleri" hesabı

42.880

TL alacaklandırılır.

Show answer & explanation

Answer: "121 Alacak Senetleri" hesabı $42.880$ TL borçlandırılır.

Answer

"121 Alacak Senetleri" hesabının

42.880

TL borçlandırılması gerekir.

Senedin yenilenmesi durumunda eski senet nominal değeri üzerinden alacaklandırılarak kapatılır. Yeni senet ise eski senedin bedeli (

40.000

TL), hesaplanan vade farkı (

2.400

TL) ve bu farkın KDV'si (

480

TL) toplamı olan

42.880

TL üzerinden Alacak Senetleri hesabının borcuna kaydedilir. Bu nedenle Alacak Senetleri hesabının bu tutarla borçlandırılması doğru işlemdir.

Step-by-Step Solution

1

Vade farkının (faiz geliri) hesaplanması

40.000 \times 0,02 \times 3 = 2.400

TL

Erteleme süresi olan 3 ay için anapara üzerinden aylık faiz hesaplanır.

2

Vade farkı üzerinden KDV hesaplanması

2.400 \times 0,20 = 480

TL

Finansman hizmeti niteliğindeki vade farkı KDV'ye tabidir.

3

Yeni senedin toplam nominal değerinin belirlenmesi

40.000 + 2.400 + 480 = 42.880

TL

Müşteriden alınan yeni senet, eski borcun tamamını ve ferilerini kapsamalıdır.

4

Yevmiye kaydının yapılması

121 Alacak Senetleri (Borç):

42.880

/ 121 Alacak Senetleri (Alacak):

40.000

, 642 Faiz Gelirleri (Alacak):

2.400

, 391 Hesaplanan KDV (Alacak):

480

Eski senet kapatılırken yeni senet varlık artışı olarak kaydedilir.

Key Concept

Senedin Yenilenmesi (Vade Uzatımı)

Hints

1

Önce senedin yenilenmesi nedeniyle müşteriye yansıtılacak toplam faiz (vade farkı) tutarını hesaplayın.

2

Vade farkı tutarı üzerinden hesaplanacak KDV'yi bulup anapara ve faiz ile toplayarak yeni senedin değerine ulaşın.

3

Yeni senedin tutarı

42.880

TL olmalıdır; bu artış varlık hesabının borç tarafında gösterilmelidir.

Practice More

Ciro edilen bir senedin ödenmemesi (protesto edilmesi) durumunda yapılacak kayıtları inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Önce sadece vade farkı ve KDV'si için bir tahakkuk kaydı yapıp (Alıcılar Borç / Faiz Gelirleri ve KDV Alacak), ardından senedin anaparasını ve bu yeni borcu birleştirerek tek bir senet kaydı yapmak da mümkündür; ancak genellikle tek bir yevmiye maddesinde birleştirilerek kaydedilir.

Estimated Time:1m 30s

Question 105Question →

İşletme dönem sonu envanter işlemleri sırasında, Ticari Mallar hesabının borç kalanının $80.000$ TL olduğunu, ancak yapılan fiziki sayım sonucunda depoda $83.500$ TL değerinde mal bulunduğunu tespit etmiştir. Yapılan ilk incelemelerde bu farkın nedeni belirlenememiştir. Bu duruma ilişkin yapılması gereken yevmiye kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

153 Ticari Mallar hesabı

3.500

TL borçlandırılır, 397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları hesabı

3.500

TL alacaklandırılır.

197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabı

3.500

TL borçlandırılır, 153 Ticari Mallar hesabı

3.500

TL alacaklandırılır.

153 Ticari Mallar hesabı

3.500

TL borçlandırılır, 649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar hesabı

3.500

TL alacaklandırılır.

397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları hesabı

3.500

TL borçlandırılır, 153 Ticari Mallar hesabı

3.500

TL alacaklandırılır.

153 Ticari Mallar hesabı

3.500

TL borçlandırılır, 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar hesabı

3.500

TL alacaklandırılır.

Show answer & explanation

Answer: 153 Ticari Mallar hesabı $3.500$ TL borçlandırılır, 397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları hesabı $3.500$ TL alacaklandırılır.

Answer

Ticari Mallar hesabının borçlandırılması ve Sayım ve Tesellüm Fazlaları hesabının alacaklandırılması gerekir.

İşletmenin defter kayıtlarındaki stok tutarı (

80.000

TL), depodaki gerçek stok tutarından (

83.500

TL) daha düşük olduğu için

3.500

TL tutarında bir sayım fazlası söz konusudur. Bu fazlalığın defterlere yansıtılması için aktif bir hesap olan 153 Ticari Mallar hesabı borçlandırılır. Nedeni henüz bilinmediği için bu tutar geçici olarak pasif karakterli 397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları hesabının alacağına kaydedilir.

Step-by-Step Solution

1

Kayıtlı değer ile fiili değer arasındaki farkı hesapla.

83.500 - 80.000 = 3.500

TL (Fazlalık)

Sayım sonucunun defter değerinden fazla olması, bir 'Sayım Fazlası' olduğunu gösterir.

2

Varlık artışını kaydet.

153 Ticari Mallar hesabına

3.500

TL borç kaydı.

Depodaki malın defterde de gözükmesi için stok hesabının artırılması gerekir.

3

Geçici fark hesabını belirle.

397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları hesabına

3.500

TL alacak kaydı.

Nedeni araştırılan fazlalıklar, geçici olarak bu hesapta izlenir.

Key Concept

Stok Sayım Fazlası ve Geçici Hesap Kullanımı

Hints

1

Depodaki mal kayıtlı olandan fazlaysa, bu bir 'fazlalık' durumudur.

2

Stoklardaki artış borç tarafına yazılırken, sebebi bilinmeyen fazlalıklar 397 kodlu hesapta izlenir.

Practice More

Eğer fazlalığın nedeninin bir müşteriden gelen fazla iadenin kaydedilmemesi olduğu anlaşılsaydı hangi düzeltme kaydı yapılırdı?

Estimated Time:1m 15s

Question 106Question →

Aralıksız envanter yöntemini uygulayan bir işletme, $\%20$ KDV hariç $100.000$ TL tutarında ticari malı veresiye satın almıştır. Satın alınan bu mallar için ayrıca $\%20$ KDV hariç $5.000$ TL nakliye gideri işletme tarafından nakit olarak ödenmiştir. İşletme, bu malların yarısını $\%20$ KDV hariç $80.000$ TL bedelle kredili olarak satmıştır. Daha sonra, satılan bu malların $\%10$ ’u, istenilen evsafta olmadığı gerekçesiyle işletmeye iade edilmiştir.

Buna göre, işletmenin yapacağı iade kaydında ticari malın stoklara giriş (maliyet) bedeli ve borçlandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

153 Ticari Mallar Hesabı,

5.250

TL

153 Ticari Mallar Hesabı,

5.000

TL

610 Satıştan İadeler Hesabı,

5.250

TL

153 Ticari Mallar Hesabı,

8.000

TL

153 Ticari Mallar Hesabı,

10.500

TL

Show answer & explanation

Answer: 153 Ticari Mallar Hesabı, $5.250$ TL

Answer

153 Ticari Mallar Hesabı,

5.250

TL

Doğru cevap, stok maliyetine nakliye giderinin eklenmesi ve aralıksız envanter yönteminin gereği olarak iade edilen kısmın maliyet bedeli üzerinden stoklara (153) geri alınmasını içerir. Toplam maliyet olan

105.000

TL'nin yarısı satılmış (

52.500

TL), bu satılan kısmın

\%10

'u (

5.250

TL) iade edilmiştir. Aralıksız envanterde bu tutar 153 Ticari Mallar hesabının borcuna kaydedilir.

Step-by-Step Solution

1

Toplam alış maliyetini hesapla

100.000

TL (Alış) +

5.000

TL (Nakliye) =

105.000

TL

TMS 2 ve VUK uyarınca stokların maliyetine alış bedeli ile birlikte nakliye, gümrük ve sigorta gibi giderler dahil edilir.

2

Satılan malların maliyetini hesapla

105.000

TL /

2 = 52.500

TL

Malların yarısı satıldığı için toplam maliyetin yarısı satışın maliyeti (621) olarak kaydedilmiştir.

3

İade edilen kısmın maliyet bedelini hesapla

52.500

TL

\times \%10 = 5.250

TL

Satılan kısmın içinden

\%10

iade geldiği için bu miktara isabet eden maliyet stoklara geri alınmalıdır.

4

Yevmiye kaydını belirle

153 Ticari Mallar Hesabı (Borç):

5.250

TL / 621 STMM Hesabı (Alacak):

5.250

TL

Aralıksız envanter yönteminde mal hareketleri anlık izlendiğinden, iade işleminde stoklar maliyet bedeliyle artırılırken maliyet hesabı azaltılır.

Key Concept

Aralıksız Envanterde Satıştan İade İşlemi ve Stok Maliyet Unsurları

Estimated Time:2m 30s

Question 107Question →

İşletme, $31.12.2025$ tarihinde envanter çalışmaları kapsamında elinde bulunan ve vadesine $73$ gün kalan bir alacak senedi için reeskont hesaplamaya karar vermiştir. Senede ilişkin bilgiler aşağıdaki gibidir:

Parametre	Değer
Senedin Nominal Değeri	$155.680$ TL
Vadeye Kalan Gün Sayısı	$73$ Gün
İskonto (Faiz) Oranı	$\%40$
Hesaplama Yöntemi	İç İskonto

Bu bilgilere göre, dönem sonunda yapılacak reeskont kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

"657 Reeskont Faiz Giderleri" hesabı

11.680

TL borçlandırılır.

"647 Reeskont Faiz Gelirleri" hesabı

11.680

TL borçlandırılır.

"122 Alacak Senetleri Reeskontu" hesabı

11.680

TL borçlandırılır.

"657 Reeskont Faiz Giderleri" hesabı

12.624

TL borçlandırılır.

"121 Alacak Senetleri" hesabı

11.680

TL alacaklandırılır.

Show answer & explanation

Answer: "657 Reeskont Faiz Giderleri" hesabı $11.680$ TL borçlandırılır.

Answer

Dönem sonundaki reeskont işlemi için "657 Reeskont Faiz Giderleri" hesabı

11.680

TL borçlandırılmalıdır.

Vergi Usul Kanunu'na göre reeskont tutarı iç iskonto formülü ile hesaplanır. Yapılan hesaplama sonucunda (

155.680 \times 2.920 / 38.920

) reeskont tutarı

11.680

TL olarak bulunur. Dönem sonu (31.12) itibarıyla bu tutar işletme için bir faiz gideri niteliği taşıdığından "657 Reeskont Faiz Giderleri" hesabı borçlandırılırken, bilançoda senedin net değerini göstermek üzere "122 Alacak Senetleri Reeskontu" hesabı alacaklandırılır.

Step-by-Step Solution

1

İç iskonto formülünün belirlenmesi

F = \frac{N \times t \times r}{36.000 + (t \times r)}

Vergi Usul Kanunu uyarınca senetli alacakların değerlemesinde iç iskonto yöntemi zorunludur.

2

Verilerin formüle yerleştirilmesi ve hesaplama

\frac{155.680 \times 73 \times 40}{36.000 + (73 \times 40)} = 11.680

TL

Nominal değer (

155.680

), gün (

73

) ve oran (

40

) kullanılarak peşin değer farkı bulunur.

3

Yevmiye kaydının mantıksal kurgusu

Borç: 657 (

11.680

), Alacak: 122 (

11.680

)

Dönem sonunda ayrılan reeskont tutarı bir giderleşme işlemidir; bu nedenle gider hesabı borçlanırken aktif düzenleyici hesap alacaklanır.

Key Concept

Alacak Senetleri Reeskontu ve İç İskonto Hesaplaması

Estimated Time:1m 40s

Question 108Question →

Ticari mal hareketlerini yardımcı defterler ve stok kartları üzerinden eş zamanlı (aralıksız) olarak izleyen bir işletme, daha önce $\%20$ KDV hariç $60.000$ TL bedelle kredili (veresiye) olarak satın aldığı ticari malların bir kısmının sözleşme şartlarına uygun olmaması nedeniyle satıcı işletme ile anlaşmış ve $6.000$ TL tutarında bir 'alış iskontosu' elde etmiştir. Söz konusu iskonto ve KDV tutarı işletmenin satıcıya olan borcundan düşülmüştür.

Buna göre, işletmenin bu işleme ilişkin yapması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Borç: 320 SATICILAR

7.200

/ Alacak: 153 TİCARİ MALLAR

6.000

, 191 İNDİRİLECEK KDV

1.200

Borç: 320 SATICILAR

6.000

/ Alacak: 649 DİĞER OLAĞAN GELİR VE KARLAR

6.000

Borç: 611 SATIŞ İSKONTOLARI

6.000

, 191 İNDİRİLECEK KDV

1.200

/ Alacak: 320 SATICILAR

7.200

Borç: 320 SATICILAR

7.200

/ Alacak: 602 DİĞER GELİRLER

6.000

, 391 HESAPLANAN KDV

1.200

Borç: 320 SATICILAR

6.000

/ Alacak: 153 TİCARİ MALLAR

6.000

Show answer & explanation

Answer: Borç: 320 SATICILAR $7.200$ / Alacak: 153 TİCARİ MALLAR $6.000$ , 191 İNDİRİLECEK KDV $1.200$

Answer

Doğru kayıt; 320 Satıcılar hesabının

7.200

TL borçlandırılmasına karşılık, 153 Ticari Mallar hesabının

6.000

TL ve 191 İndirilecek KDV hesabının

1.200

TL alacaklandırılmasıdır.

Ticari mal hareketlerini eş zamanlı (aralıksız) takip eden işletmelerde, malın maliyetini azaltan her türlü işlem (iskonto, iade vb.) doğrudan '153 Ticari Mallar' hesabının alacağına kaydedilir. Satıcıya olan borç (320) hem anapara hem KDV dahil tutar kadar azalacağı için borçlandırılır. Alış anında borç kaydedilen KDV (191) ise iskonto oranında alacaklandırılarak düzeltilir.

Step-by-Step Solution

1

İskonto tutarı üzerinden KDV hesaplanması

6.000 \times 0,20 = 1.200

TL KDV

Alış iskontosu malın maliyetini ve dolayısıyla daha önce ödenen/borçlanılan KDV tutarını da azaltır.

2

Satıcıya olan toplam borç azalmasının belirlenmesi

6.000 + 1.200 = 7.200

TL

Hem iskonto hem de KDV tutarı satıcıya olan yükümlülükten düşülmelidir.

3

Aralıksız envanter yöntemi gereği stok hesabının güncellenmesi

153 Ticari Mallar (Alacak)

6.000

TL

Aralıksız envanterde alış iadesi ve iskontoları doğrudan 153 nolu hesaba kaydedilir.

4

KDV düzeltme kaydının yapılması

191 İndirilecek KDV (Alacak)

1.200

TL

Alım anında borçlandırılan KDV, maliyet azalınca alacaklandırılarak düzeltilir.

Key Concept

Aralıksız Envanter Sisteminde Alış İskontosu Kaydı

Hints

1

İşletmenin 'aralıksız envanter' yöntemini kullandığını ve bunun stok hesaplarının işleyişini nasıl etkilediğini düşünün.

2

Alış iskontosu malın maliyetini azaltır. Stok kartlarında maliyeti azaltmak için 153 Ticari Mallar hesabı hangi tarafa kaydedilmelidir?

3

Satıcıya olan borç azalırken 320 hesabı borçlandırılır; mal maliyeti azalırken 153 hesabı alacaklandırılır. KDV'yi de bu azalışa dahil etmeyi unutmayın.

Practice More

Aralıksız envanterde satış iadelerinin hem satış bedeli hem de maliyet bedeli üzerinden iki ayrı kayıtla yapıldığını hatırlatan soruları çözebilirsiniz.

Alternative Method

Aralıklı envanter yöntemi kullanılsaydı, alış iskontoları dönem içinde yine 153 hesabının alacağına kaydedilebileceği gibi bazı uygulamalarda doğrudan maliyet düzeltmesi olarak görülür; ancak aralıksız envanterde 153 kullanımı zorunluluktur.

Estimated Time:1m 30s

Question 109Question →

İşletmenin $31.12.2025$ tarihli mizanında bazı hesapların kalanları ve dönem sonu envanter bilgileri aşağıda verilmiştir:

Hesap Kodu ve Adı	Borç Kalanı (TL)
$100$ Kasa	$310.000$
$101$ Alınan Çekler	$20.000$
$102$ Bankalar	$450.000$

Dönem Sonu Envanter Bilgileri:
* $100$ Kasa hesabındaki tutarın tamamı $10.000$ ABD Doları karşılığıdır. Yapılan sayımda kasada $9.900$ ABD Doları olduğu tespit edilmiş, noksanlığın nedeni o an belirlenememiştir.
* $102$ Bankalar hesabı incelendiğinde, bir satıcıya borca karşılık verilen $50.000$ TL tutarlı çekin yanlışlıkla doğrudan banka hesabından düşüldüğü (alacak kaydedildiği) saptanmıştır.
* $101$ Alınan Çekler hesabında yer alan $20.000$ TL'lik müşteri çekinin vadesinin $20.02.2026$ olduğu görülmüştür.
* $31.12 .2025$ tarihinde efektif döviz alış kuru $1$ ABD Doları = $34$ TL'dir.

Buna göre, işletmenin $31.12 .2025$ tarihli bilançosunda yer alacak "Hazır Değerler" grubu toplamı kaç TL'dir?

736.600

760.000

786.600

806.600

836.600

Show answer & explanation

Answer: $786.600$

Answer

İşletmenin Hazır Değerler grubu toplamı

786.600

TL'dir.

Hazır değerler grubu toplamı hesaplanırken; kasadaki fiili döviz mevcudu dönem sonu kuruyla değerlenmiş (

336.600

TL), banka hesabı hatalı kaydın düzeltilmesiyle gerçek tutarına (

500.000

TL) yükseltilmiş, işletmenin verdiği çekler ise grupta bir indirim kalemi (

-50.000

TL) olarak dikkate alınmıştır. Ayrıca ileri vadeli çek özü itibarıyla alacak senedi kabul edildiği için grup toplamına dahil edilmemiştir.

Step-by-Step Solution

1

Kasa noksanlığının kaydı ve fiili mevcudun belirlenmesi

Fiili mevcudun

9.900

ABD Doları olduğu saptanmıştır.

100

USD noksanlık (100 x 31 =

3.100

TL) kasa hesabından düşülerek geçici hesaba aktarılır.

Envanterde kasa hesabı fiili duruma getirilmelidir.

2

Yabancı paralı kasanın dönem sonu değerlemesi

9.900

USD

\times 34

TL =

336.600

TL.

Yabancı paralar dönem sonunda efektif alış kuru ile değerlenerek bilançoda güncel değerleriyle gösterilmelidir.

3

Banka ve Verilen Çekler hatasının düzeltilmesi

Bankadan hatalı düşülen

50.000

TL iade edilir (

102

Bakiyesi:

450.000 + 50.000 = 500.000

TL). Tutar ilgili hesaba aktarılır (

103

Bakiyesi:

-50.000

TL).

İşletmenin kestiği çekler doğrudan banka hesabından değil, "103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)" hesabından takip edilmelidir.

4

İleri vadeli çeklerin reeskont/sınıflandırma işlemi

20.000

TL tutarlı vadeli çek

101

hesabından çıkarılarak

121

Alacak Senetleri hesabına aktarılır.

Özün Önceliği kavramı gereği, vadeli çekler özü itibarıyla senetli alacak niteliğindedir ve Hazır Değerler grubunda yer alamaz.

5

Hazır Değerler (10) grup toplamının hesaplanması

336.600

(Kasa) +

500.000

(Bankalar) -

50.000

(Verilen Çekler) =

786.600

TL.

Grubun tüm unsurları düzeltilmiş bakiyeleri üzerinden toplanarak bilanço değerine ulaşılır.

Key Concept

Hazır Değerler Grubu Envanter ve Değerleme İşlemleri

Hints

1

Yabancı para değerlemesinde 'fiili sayım tutarı' ile 'dönem sonu kuru' çarpılmalıdır.

2

Banka hesabından doğrudan düşülen çeklerin düzeltme kaydında banka hesabı borçlandırılırken, 103 nolu hesap alacaklandırılır.

3

İleri vadeli müşteri çekleri bilançoda 101 değil, 121 nolu hesapta izlenmelidir.

Practice More

Kasa noksanlığının nedeninin bulunması veya bulunamaması durumunda yapılacak gider/zarar kayıtlarını inceleyiniz.

Estimated Time:2m 30s

Question 110Question →

Bir işletmenin $31.12.2025$ tarihli mizanında yer alan bazı hesapların kalanları şu şekildedir:

Hesap Kodu ve Adı	Tutar
$100$ Kasa	$40.000$ TL
$101$ Alınan Çekler	$20.000$ TL
$102$ Bankalar	$35.000$ TL
$103$ Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri	$15.000$ TL
$108$ Diğer Hazır Değerler	$5.000$ TL
$110$ Hisse Senetleri	$12.000$ TL

Bu verilere göre, işletmenin dönem sonu bilançosunda "Hazır Değerler" grubu toplamı kaç TL olarak raporlanmalıdır?

85.000

TL

100.000

TL

97.000

TL

80.000

TL

112.000

TL

Show answer & explanation

Answer: $85.000$ TL

Answer

İşletmenin bilançosunda raporlanacak Hazır Değerler grubu toplamı

85.000

TL'dir.

Doğru yanıt olan

85.000

TL tutarına;

100

Kasa (

40.000

),

101

Alınan Çekler (

20.000

),

102

Bankalar (

35.000

) ve

108

Diğer Hazır Değerler (

5.000

) hesaplarının toplanıp, bu toplamdan düzenleyici hesap olan

103

Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (

15.000

) hesabının çıkarılmasıyla ulaşılır.

110

Hisse Senetleri hesabı ise Menkul Kıymetler grubuna dahil olduğu için bu hesaplamada yer almaz.

Step-by-Step Solution

1

Hazır Değerler (10) grubuna ait hesapları belirle

100, 101, 102, 103, 108

numaralı hesaplar belirlendi.

Grup toplamını bulmak için önce ilgili hesap kodlarını doğru sınıflandırmak gerekir.

2

Aktif karakterli hazır değerleri topla

40.000 + 20.000 + 35.000 + 5.000 = 100.000

TL.

Kasa, Alınan Çekler, Bankalar ve Diğer Hazır Değerler hesapları grubun artışını temsil eder.

3

Düzenleyici hesabı (103) toplamdan çıkar

100.000 - 15.000 = 85.000

TL.

103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabı, pasif karakterli bir aktif düzenleyici hesap olduğu için grup toplamını azaltır.

4

Grup dışı hesapları (110) ayıkla

110

Hisse Senetleri (

12.000

TL) dahil edilmedi.

Hisse Senetleri, Hazır Değerler (10) grubunda değil, Menkul Kıymetler (11) grubunda yer alır.

Key Concept

Hazır Değerler Grubunda Düzenleyici Hesapların Etkisi

Hints

1

Hazır değerler grubunda yer alan ancak yanında eksi (-) işareti bulunan hesapların bilanço toplamını nasıl etkilediğini düşünün.

2

Hisse senetleri likit bir varlık olsa da Tekdüzen Hesap Planı'na göre 10 grubunda mı yoksa 11 grubunda mı yer alır?

3

Hesaplama: (Kasa + Alınan Çekler + Bankalar + Diğer Hazır Değerler) - Verilen Çekler.

Practice More

Hazır değerler grubunda yer alan yabancı paraların dönem sonu değerlemesinde hangi kurun (efektif/döviz) kullanıldığını tekrar edin.

Estimated Time:1m 30s

Question 111Question →

İşletme, $1$ Aralık $2025$ tarihinde bir müşterisi ile $3$ ay sürecek bir sistem bakım ve danışmanlık hizmeti için anlaşmıştır. Sözleşme bedeli olan $60.000$ TL'nin tamamı, hizmetin sona ereceği $1$ Mart $2026$ tarihinde tahsil edilecektir. Dönemsellik kavramı uyarınca işletmenin $31.12.2025$ tarihinde yapması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

181 Gelir Tahakkukları Hesabı

20.000

TL Borçlu, 600 Yurtiçi Satışlar Hesabı

20.000

TL Alacaklı

181 Gelir Tahakkukları Hesabı

60.000

TL Borçlu, 600 Yurtiçi Satışlar Hesabı

60.000

TL Alacaklı

120 Alıcılar Hesabı

60.000

TL Borçlu, 600 Yurtiçi Satışlar Hesabı

60.000

TL Alacaklı

380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı

20.000

TL Alacaklı, 600 Yurtiçi Satışlar Hesabı

20.000

TL Borçlu

180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabı

20.000

TL Borçlu, 600 Yurtiçi Satışlar Hesabı

20.000

TL Alacaklı

Show answer & explanation

Answer: 181 Gelir Tahakkukları Hesabı $20.000$ TL Borçlu, 600 Yurtiçi Satışlar Hesabı $20.000$ TL Alacaklı

Answer

İşletmenin yapması gereken kayıt, 181 Gelir Tahakkukları hesabına

20.000

TL borç ve 600 Yurtiçi Satışlar hesabına

20.000

TL alacak kaydedilmesidir.

Dönemsellik kavramı gereği, bir gelir hangi döneme aitse o dönemde muhasebeleştirilmelidir. İşletme hizmeti vermeye başlamış ve Aralık ayı itibarıyla

20.000

TL tutarında bir gelir kazanmıştır. Ancak bu tutar henüz tahsil edilmediği ve faturası kesilmediği için '181 Gelir Tahakkukları' hesabında aktifleştirilerek '600 Yurtiçi Satışlar' hesabına gelir kaydedilmelidir.

Step-by-Step Solution

1

Hizmet süresi ve toplam bedel üzerinden aylık gelir tutarını hesaplayın.

60.000 / 3 = 20.000

TL/ay

Dönemsellik kavramı gereği her dönemin geliri kendi döneminde kaydedilmelidir.

2

2025 yılına (Aralık ayı) ait olan gelir payını belirleyin.

1

ay

\times 20.000

TL

= 20.000

TL

Hizmet

1

Aralık'ta başladığı için yıl sonuna kadar

1

aylık süre geçmiştir.

3

Gerçekleşen ancak henüz belgesi düzenlenmemiş ve tahsil edilmemiş gelir için uygun hesabı seçin.

181 Gelir Tahakkukları Hesabı

Üçüncü kişilerden olan ve dönemi içinde kesinleşmiş bulunan gelirlerin izlendiği hesaptır.

4

Envanter kaydını (Yevmiye kaydını) oluşturun.

Hesap	Borç	Alacak
181 GELİR TAHAKKUKLARI	$20.000$
600 YURTİÇİ SATIŞLAR	$20.000$

Aktif hesap artışı borç, gelir hesabı artışı alacak tarafına kaydedilir.

Key Concept

Dönemsellik Kavramı ve Gelir Tahakkukları

Hints

1

Hizmetin ne kadarının 2025 yılı içinde verildiğini ve ne kadarının gelire dönüştüğünü hesaplayın.

2

Ödeme

2026

'da yapılacak olsa bile,

2025

yılında verilen hizmetin bedeli o yılın geliri sayılmalıdır.

3

Henüz tahsil edilmemiş ancak kazanılmış gelirler '181 Gelir Tahakkukları' hesabında izlenir.

Practice More

Bu soruya benzer olarak, aynı hizmetin bedelinin peşin tahsil edilmesi durumunda 380 ve 480 nolu hesapların nasıl kullanılacağını inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Öncelikle hizmetin toplam süresini bir zaman çizgisi üzerinde bölün. 2025'e düşen 1 ay için gelir kaydı, 2026'ya düşen 2 ay için ise o dönem geldiğinde kayıt yapılacağını hatırlayın.

Estimated Time:1m 30s

Question 112Question →

İşletmenin dönem sonu envanter çalışmaları sırasında "153 Ticari Mallar" hesabına ait bilgiler ve fiili sayım sonuçları şu şekildedir:

Bilgi Türü	Tutar (TL)
"153 Ticari Mallar" Hesabı Borç Bakiyesi	$140.000$
Depodaki Fiili Stok Mevcudu	$132.000$

Söz konusu noksanlığın nedeni araştırılmak üzere "197 Sayım ve Tesellüm Noksanları" hesabına kaydedilmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda, farkın $5.000$ TL'lik kısmının işletmeye teslim edilmeyen ancak faturası kayıtlara alınan mallardan, kalan kısmının ise depodan çalınan mallardan kaynaklandığı kesinleşmiştir.

Buna göre, noksanlığın nedeninin kesinleştiği tarihte yapılacak muhasebe kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

"689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar" hesabı

3.000

TL borçlandırılır.

"654 Karşılık Giderleri" hesabı

8.000

TL borçlandırılır.

"320 Satıcılar" hesabı

5.000

TL alacaklandırılır.

"197 Sayım ve Tesellüm Noksanları" hesabı

8.000

TL borçlandırılır.

"621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti" hesabı

3.000

TL borçlandırılır.

Show answer & explanation

Answer: "689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar" hesabı $3.000$ TL borçlandırılır.

Answer

Hırsızlık sonucu oluşan

3.000

TL tutarındaki zarar "689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar" hesabının borcuna kaydedilmelidir.

İşletmede meydana gelen hırsızlık olayları, faaliyetlerin normal akışından kaynaklanmayan bir durum olduğu için '689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar' hesabının borcuna kaydedilir. Soruda verilen

3.000

TL'lik çalınan miktar bu nedenle doğru cevaptır. Ayrıca bu zarar, vergi hukuku açısından 'Kanunen Kabul Edilmeyen Gider' (KKEG) olarak değerlendirilir.

Step-by-Step Solution

1

Toplam stok noksanlığını hesaplayın.

140.000 - 132.000 = 8.000

TL

Kayıtlı bakiye ile fiili mevcudun farkı toplam noksanı verir.

2

Noksanlığın nedenlerini analiz edin.

5.000

TL (Satıcı faturası),

3.000

TL (Hırsızlık)

Tespit edilen toplam

8.000

TL noksanın nedenlerine göre dağılımı yapılır.

3

Nedenlerin kesinleşmesi durumunda ilgili hesapları belirleyin.

Hırsızlık için 689 (Borç), Fatura hatası için 320 (Borç), 197'nin kapatılması (Alacak)

Hırsızlık işletme için zarardır; fatura hatası ise satıcıya olan borcu azaltır.

Key Concept

Sayım Noksanlarının Muhasebeleştirilmesi ve Nedenlerine Göre Çözümlenmesi

Hints

1

Öncelikle defterdeki stok tutarı ile gerçekte olanı karşılaştırıp aradaki toplam farkı (noksanı) bulun.

2

Noksanlığın nedenleri arasında hırsızlık varsa, bu işletme için 'olağandışı' bir durumdur ve ilgili zarar hesabına gider yazılır.

3

Geçici hesap olan 197 nolu hesap, noksanlığın nedeni bulunduğunda alacaklandırılarak kapatılmalıdır.

Practice More

Stoklardaki noksanlığın bir personel tarafından tazmin edilmesi durumunda kullanılacak olan '135 Personelden Alacaklar' hesabı konusunu inceleyin.

Estimated Time:1m 30s

Question 113Question →

Aralıklı envanter yöntemini uygulayan bir işletme, $\%20$ KDV hariç $200.000$ TL tutarında ticari malı veresiye satın almıştır. Söz konusu malların işletmeye getirilmesi için $\%20$ KDV hariç $5.000$ TL nakliye bedeli nakit olarak ödenmiştir. Bir hafta sonra, satın alınan bu malların $10.000$ TL'lik kısmı $\%20$ KDV hariç tutarıyla satıcıya iade edilmiştir.

Bu işlemlere göre, 153 Ticari Mallar hesabının borç kalanı kaç TL olur?

190.000

195.000

205.000

215.000

234.000

Show answer & explanation

Answer: $195.000$

Answer

İşletmenin 153 Ticari Mallar hesabının borç kalanı

195.000

TL'dir.

Doğru cevap olan

195.000

TL seçeneği, muhasebenin maliyet esası kavramı gereği nakliye giderinin stok maliyetine eklenmesi ve iade edilen kısmın bu maliyetten düşülmesiyle hesaplanır (

200.000 + 5.000 - 10.000 = 195.000

).

Step-by-Step Solution

1

Mal alışı kaydının yapılması

153 Ticari Mallar hesabı

200.000

TL borçlandırılır.

Ticari mallar, satın alındığında maliyet bedeli üzerinden aktif bir hesap olan 153 Ticari Mallar hesabının borcuna kaydedilir.

2

Nakliye giderinin kaydedilmesi

153 Ticari Mallar hesabı

5.000

TL borçlandırılır.

VUK ve Tekdüzen Hesap Planı gereği, malların işletmeye getirilmesi için yapılan nakliye, sigorta ve gümrük gibi giderler stok maliyetine dahil edilir.

3

Mal iadesinin kaydedilmesi

153 Ticari Mallar hesabı

10.000

TL alacaklandırılır.

Aralıklı envanter yönteminde, satın alınan malların iadesi veya yapılan iskontolar doğrudan 153 Ticari Mallar hesabının alacağına kaydedilerek hesap netleştirilir.

4

Hesap kalanının (bakiyesinin) hesaplanması

200.000 + 5.000 - 10.000 = 195.000

TL

Hesabın borç toplamından alacak toplamı çıkarılarak borç kalanı bulunur.

Key Concept

Ticari mal maliyet unsurları ve aralıklı envanterde iade kaydı

Question 114Question →

İşletme, önceki dönemde $50.000$ TL maliyet bedeli ile satın aldığı hisse senetlerinin borsa değerinin dönem sonunda $40.000$ TL'ye düşmesi üzerine ihtiyatlılık kavramı gereği gerekli karşılık ayırma işlemlerini tamamlamıştır. Cari dönem sonunda yapılan değerlemede, söz konusu hisse senetlerinin borsa değerinin $55.000$ TL'ye yükseldiği tespit edilmiştir.

Buna göre, cari dönem sonunda yapılması gereken değerleme kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

10.000

TL tutarında "644 Konusu Kalmayan Karşılıklar" hesabı alacaklandırılır.

15.000

TL tutarında "644 Konusu Kalmayan Karşılıklar" hesabı alacaklandırılır.

5.000

TL tutarında "649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar" hesabı alacaklandırılır.

10.000

TL tutarında "110 Hisse Senetleri" hesabı borçlandırılır.

Borsa değeri maliyetin üzerine çıktığı için herhangi bir muhasebe kaydı yapılmaz.

Show answer & explanation

Answer: $10.000$ TL tutarında "644 Konusu Kalmayan Karşılıklar" hesabı alacaklandırılır.

Answer

Cari dönem sonunda, önceki dönemde ayrılmış olan karşılık tutarı kadar (

10.000

TL) "644 Konusu Kalmayan Karşılıklar" hesabına alacak kaydı yapılır.

Doğru yanıt, daha önce ayrılmış olan karşılığın (

10.000

TL) tamamının iptal edilmesini ifade eden seçenektir. İşletme, maliyeti

50.000

TL olan hisse senedi için

10.000

TL karşılık ayırmıştır. Değer

55.000

TL'ye çıksa da, işletme sadece ayırdığı karşılık kadar (

10.000

TL) iptal işlemi yapabilir. Aradaki

5.000

TL'lik maliyet üstü fazlalık, satış yapılmadığı sürece finansal tablolara yansıtılmaz.

Step-by-Step Solution

1

Önceki dönemden devreden karşılık tutarını hesapla.

50.000

(Maliyet) -

40.000

(Dönem Sonu Değer) =

10.000

TL karşılık ayrılmıştır.

Değerleme kaydında ne kadar payın iptal edilebileceğini belirlemek için mevcut karşılık bakiyesi bilinmelidir.

2

Cari dönemdeki değer artışını ve ihtiyatlılık sınırını analiz et.

Değer

40.000

TL'den

55.000

TL'ye çıkmıştır (

15.000

TL artış), ancak maliyet

50.000

TL'dir.

İhtiyatlılık kavramı gereği, gerçekleşmemiş değer artışları maliyet bedelinin üzerinde kar olarak kaydedilemez.

3

İptal edilecek (gelir yazılacak) tutarı belirle.

Maksimum iptal tutarı = Ayrılan karşılık =

10.000

TL.

Ayrılan karşılık kadar tutar "119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı" hesabından çıkarılır ve "644 Konusu Kalmayan Karşılıklar" hesabına gelir kaydedilir.

Key Concept

İhtiyatlılık kavramı gereği menkul kıymet değer düşüklüğü karşılıklarının iptal sınırı.

Hints

1

Menkul kıymetlerde karşılık iptali yapılırken her zaman 'maliyet bedeli' bir tavan olarak düşünülmelidir.

2

Önceki dönemde ne kadar karşılık ayrıldığını bulun (

50.000 - 40.000

). Cari dönemdeki yükseliş bu tutarı karşılıyor mu?

3

Değer

55.000

TL olsa bile, muhasebede gerçekleşmemiş karların kaydedilmemesi (İhtiyatlılık) kuralını hatırlayın.

Practice More

Karşılık ayrılmış menkul kıymetlerin maliyetinin altında bir bedelle satılması durumunda yapılacak kaydı inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 115Question →

Ticari mal hareketlerini aralıksız envanter yöntemine göre izleyen bir işletmenin dönem içi stok hareketleri şu şekildedir:

- $05$ Ocak: Birim fiyatı $10$ TL'den $100$ adet ticari mal veresiye satın alınmıştır. Bu malların depoya getirilmesi için $200$ TL nakliye gideri nakit ödenmiştir.
- $15$ Ocak: Birim fiyatı $15$ TL'den $100$ adet ticari mal veresiye satın alınmıştır.
- $20$ Ocak: Mevcut stoklardan $150$ adedi satılmıştır.

İşletme stok değerleme yöntemi olarak "Ağırlıklı Ortalama Maliyet" yöntemini kullandığına göre, $20$ Ocak tarihinde yapılan satış işleminin maliyeti (Satılan Ticari Mallar Maliyeti) kaç TL'dir?

1.875

1.950

2.025

2.100

2.700

Show answer & explanation

Answer: $2.025$

Answer

Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM)

2.025

TL olarak hesaplanır.

Doğru cevap olan

2.025

TL, nakliye giderinin (

200

TL) ilk parti malın maliyetine eklenmesiyle oluşan

1.200

TL'lik ilk tutar ile ikinci partinin

1.500

TL'lik tutarının toplamı olan

2.700

TL'nin, toplam

200

adede bölünmesi (

13,5

TL) ve bu rakamın satılan

150

adetle çarpılması sonucu bulunur.

Step-by-Step Solution

1

İlk parti malın toplam maliyetini hesapla.

100 \times 10 = 1.000

TL (Alış bedeli) +

200

TL (Nakliye) =

1.200

TL.

TMS 2 Stoklar standardı ve Tekdüzen Hesap Planı uyarınca, stokların depoya getirilmesi için katlanılan nakliye, sigorta ve gümrük gibi giderler stok maliyetine eklenmelidir.

2

Toplam stok miktarını ve toplam maliyeti belirle.

Miktar:

100 + 100 = 200

adet. Toplam Maliyet:

1.200 + (100 \times 15) = 1.200 + 1.500 = 2.700

TL.

Ağırlıklı ortalama maliyet hesaplanabilmesi için satıştan önceki tüm stok mevcudu ve toplam bedeli bilinmelidir.

3

Ağırlıklı ortalama birim maliyeti hesapla.

2.700 \text{ TL} / 200 \text{ adet} = 13,5

TL/adet.

Birim maliyet, toplam stok maliyetinin toplam stok miktarına bölünmesiyle bulunur.

4

Satılan malların maliyetini (STMM) hesapla.

150 \text{ adet} \times 13,5 \text{ TL} = 2.025

TL.

Satılan miktar ile ortalama birim maliyet çarpılarak dönem içi satışın maliyeti kayda alınır.

Key Concept

Stok Maliyet Unsurları ve Ağırlıklı Ortalama Maliyet Yöntemi

Question 116Question →

İşletmenin $31.12.2025$ tarihli envanter çalışmaları ve mizan verilerine göre hazır değerler grubunda yer alan bazı unsurlar şu şekilde tespit edilmiştir:

- Kasadaki nakit mevcudu: $15.000$ TL
- Portföyde tahsil edilmeyi bekleyen çekler: $10.000$ TL
- Bankadaki vadesiz ticari mevduat hesabı: $25.000$ TL
- İşletme tarafından satıcılara verilen ancak henüz bankadan tahsil edilmemiş çekler: $6.000$ TL
- Vadesi gelmiş tahvil kuponları ve posta pulları: $4.000$ TL
- İşletmenin elinde bulunan vadesi gelmiş alacak senetleri: $9.000$ TL

Bu bilgilere göre, işletmenin hazırlayacağı dönem sonu bilançosunda "Hazır Değerler" grup toplamı kaç TL olarak yer almalıdır?

48.000

54.000

57.000

60.000

44.000

Show answer & explanation

Answer: $48.000$

Answer

İşletmenin dönem sonu bilançosundaki Hazır Değerler grup toplamı

48.000

TL'dir.

Hazır Değerler (10) grubu; Kasa (

15.000

), Alınan Çekler (

10.000

), Bankalar (

25.000

) ve Diğer Hazır Değerler (

4.000

) kalemlerinin toplamından, düzenleyici hesap olan Verilen Çeklerin (

6.000

) çıkarılmasıyla bulunur. Hesaplama sonucunda

48.000

TL tutarına ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1

Hazır değerler grubuna (10) dahil olan hesapların tespit edilmesi

100 Kasa (

15.000

TL), 101 Alınan Çekler (

10.000

TL), 102 Bankalar (

25.000

TL), 103 Verilen Çekler (-) (

6.000

TL) ve 108 Diğer Hazır Değerler (

4.000

TL) belirlendi.

Hazır değerler grubu, nakit para ile nakit olarak elden çıkarılması veya bankaya yatırılması beklenen varlıklardan oluşur.

2

Grup içinde yer almayan kalemlerin ayıklanması

9.000 TL tutarındaki alacak senetleri hariç tutuldu.

Alacak senetleri (121), Hazır Değerler (10) grubunda değil, Ticari Alacaklar (12) grubunda izlenir; vadesinin gelmiş olması bu sınıflandırmayı değiştirmez.

3

Grup toplamının hesaplanması

15.000 + 10.000 + 25.000 - 6.000 + 4.000 = 48.000

TL.

103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabı aktif düzenleyici bir hesap olduğu için grup toplamından düşülmelidir; diğer hesaplar ise borç kalanları ile toplama dahil edilir.

Key Concept

Hazır Değerler Grubu ve Aktif Düzenleyici Hesapların Bilançoda Gösterimi

Hints

1

Bilançodaki hesap kodlarının ilk iki hanesine dikkat edin; 10 ile başlayanlar hazır değerdir.

2

İsminin yanında (-) işareti bulunan hesapların bilanço grubunun toplamını azalttığını hatırlayın.

3

Vadesi gelmiş olsa dahi senetler ticari alacaktır, ancak vadesi gelmiş tahvil kuponları nakit hükmünde olup 108 hesabında izlenir.

Practice More

Verilen çeklerin banka ekstresi ile karşılaştırıldığı bir banka mutabakat sorusu çözerek 103 hesabının önemini pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 117Question →

İşletmenin dönem sonu envanter çalışmaları sırasında hazır değerler ve ilgili diğer hesaplara ilişkin aşağıdaki unsurlar tespit edilmiştir:

* Kasadaki nakit mevcudu: $15.000$ TL
* Bankadaki vadesiz mevduat hesabı: $30.000$ TL
* Vadesi gelmiş devlet tahvili kuponları: $2.000$ TL
* Satıcılara verilmiş olan çekler: $4.000$ TL
* Stokta bulunan posta pulları: $1.000$ TL
* İşletmenin elinde bulunan ileri tarihli (vadeli) alınan çekler: $5.000$ TL

Buna göre, işletmenin dönem sonu bilançosunda yer alacak "Hazır Değerler" grubu toplamı kaç TL'dir?

44.000

49.000

52.000

41.000

45.000

Show answer & explanation

Answer: $44.000$

Answer

İşletmenin bilançosunda yer alacak hazır değerler toplamı

44.000

TL'dir.

Doğru hesaplamada kasa mevcudu, vadesiz banka mevduatı ve 108 nolu hesapta izlenen kuponlar ile pullar toplanır (

15.000 + 30.000 + 2.000 + 1.000 = 48.000

). Bu toplamdan, aktif düzenleyici bir hesap olan verilen çekler (

4.000

) çıkarılarak

44.000

TL sonucuna ulaşılır. İleri tarihli alınan çekler ise hazır değer kapsamında değil, alacak senedi kapsamında değerlendirilir.

Step-by-Step Solution

1

Hazır değerler grubuna dahil edilecek aktif hesapların belirlenmesi

100 Kasa (

15.000

TL), 102 Bankalar (

30.000

TL) ve 108 Diğer Hazır Değerler (

2.000

TL kupon +

1.000

TL pul =

3.000

TL).

Bu kalemler işletmenin likiditesi en yüksek hazır değer unsurlarıdır.

2

Grubun düzenleyici (eksi) hesabının belirlenmesi

103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (

4.000

TL).

Bu hesap aktifte yer almasına rağmen alacak kalanlı çalışan ve grup toplamını azaltan bir hesaptır.

3

Grup dışı bırakılacak kalemlerin analizi

İleri tarihli alınan çekler (

5.000

TL) Alacak Senetleri hesabına aktarılır.

Muhasebenin Özün Önceliği Kavramı gereği, vadesi gelmemiş çekler özü itibarıyla senet hükmünde kabul edilerek Hazır Değerler grubundan çıkarılır.

4

Net grup toplamının hesaplanması

15.000 + 30.000 + 3.000 - 4.000 = 44.000

TL.

Aktif hesaplar toplanıp düzenleyici hesap çıkarılarak bilançoda raporlanacak net tutara ulaşılır.

Key Concept

Hazır Değerler Grubu ve Düzenleyici Hesap İlişkisi

Hints

1

Hazır değerler hesaplanırken aktif düzenleyici hesaplara (hesap adının yanındaki eksi işareti) dikkat etmelisiniz.

2

Dönem sonu işlemlerinde ileri tarihli (vadeli) çeklerin hangi hesaba aktarıldığını hatırlayın; bu çekler nakit benzeri kabul edilir mi?

3

Kasa, bankalar, kuponlar ve pulları toplayıp, işletmenin verdiği çekleri bu toplamdan çıkarmayı deneyin.

Practice More

Benzer bir soruyu, işletmenin verdiği vadeli çekleri 321 Borç Senetleri hesabına aktararak çözmeyi deneyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 118Question →

İşletmenin $31.12.2025$ tarihli mizanında bazı hesapların kalanları ve envanter bilgileri aşağıda sunulmuştur:

Hesap Kodu ve Adı	Kalan (TL)
$100$ Kasa	$12.000$ (Borç)
$102$ Bankalar (Dövizli)	$150.000$ (Borç)
$103$ Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)	$8.000$ (Alacak)
$108$ Diğer Hazır Değerler	$3.000$ (Borç)

Envanter Bilgileri:
- Kasa sayımında fiili mevcudun $11.400$ TL olduğu saptanmıştır.
- Bankadaki dövizlerin kayıtlı değeri $5.000$ USD olup, dönem sonu değerleme kuru $1 \text{ USD} = 32$ TL'dir.
- $108$ Diğer Hazır Değerler hesabının tamamı vadesi dolmuş tahvil kuponlarından oluşmaktadır.

Buna göre, işletmenin $31.12 .2025$ tarihli bilançosunda 'Hazır Değerler' grubu toplamı kaç TL olarak raporlanmalıdır?

156.400

166.400

167.000

174.400

182.400

Show answer & explanation

Answer: $166.400$

Answer

166.400

TL olan seçenek doğrudur. Grup toplamı hesaplanırken Kasa fiili mevcudu (

11.400

TL), Bankalar güncel kuru (

160.000

TL), Diğer Hazır Değerler (

3.000

TL) toplanır ve Verilen Çekler (

8.000

TL) bu toplamdan düşülür.

Bilançoda varlıklar envanter (sayım ve değerleme) sonuçlarına göre raporlanır. Kasa için fiili mevcut olan

11.400

TL, Bankalar için kur farkı eklenmiş güncel tutar olan

160.000

TL ve vadesi dolmuş kuponları içeren

3.000

TL'lik Diğer Hazır Değerler toplanır. Bu toplamdan aktif düzenleyici nitelikteki

8.000

TL'lik Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri çıkarıldığında net grup toplamı

166.400

TL olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1

Kasa hesabının bilanço değerini belirle

11.400

TL

Bilançoda kasa hesabı, mizan bakiyesi ile değil fiili sayım sonucu bulunan mevcut ile gösterilir. Aradaki

600

TL'lik noksanlık 'Sayım ve Tesellüm Noksanları' hesabına aktarılır.

2

Bankalar hesabının dönem sonu değerlemesini yap

5.000 \text{ USD} \times 32 \text{ TL/USD} = 160.000

TL

Yabancı paralı varlıklar dönem sonunda Merkez Bankası döviz alış kuru ile değerlenerek bilançoda güncel değerleri ile yer alırlar.

3

Hazır Değerler (10) grubu toplamını hesapla

11.400 + 160.000 + 3.000 - 8.000 = 166.400

TL

Grup toplamı: Kasa + Bankalar + Diğer Hazır Değerler - Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri formülü ile bulunur.

Key Concept

Hazır Değerler grubunda yer alan varlıkların envanter değerlemesi ve aktif düzenleyici hesapların bilanço sunumu.

Estimated Time:2m 0s

Question 119Question →

Bir işletme, üretim faaliyetlerinde hammadde olarak kullanmak üzere yurt dışından ticari mal ithal etmiştir. İthalat işlemiyle ilgili gerçekleşen harcamalar şu şekildedir:

Harcama Türü	Tutar
Fatura Bedeli	$200.000$ TL
Gümrük Vergisi	$15.000$ TL
Nakliye Gideri	$4.000$ TL
Nakliye Sigortası	$2.000$ TL
Hamaliye ve Tahmil-Tahliye	$1.000$ TL

(Not: Katma Değer Vergisi ihmal edilecektir.)

Bu bilgilere göre, Tekdüzen Hesap Planı ve muhasebe standartları uyarınca söz konusu stokların toplam maliyeti kaç TL olarak hesaplanmalıdır?

200.000

TL

215.000

TL

219.000

TL

221.000

TL

222.000

TL

Show answer & explanation

Answer: $222.000$ TL

Answer

Stokların toplam maliyeti, fatura bedeli ile birlikte tüm alış giderlerinin toplamı olan

222.000

TL'dir.

Doğru cevap olan

222.000

TL seçeneği, Tekdüzen Hesap Planı'ndaki 'Maliyet Esası' kavramına uygundur. Bir stok kaleminin maliyeti; satın alma bedeli, ithalat vergileri (gümrük), nakliye, yükleme-boşaltma (hamaliye) ve sigorta gibi doğrudan varlıkla ilişkilendirilebilen tüm harcamaları içermelidir.

Step-by-Step Solution

1

Alış maliyetine dahil edilecek unsurların belirlenmesi

Fatura bedeli (

200.000

), Gümrük vergisi (

15.000

), Nakliye (

4.000

), Sigorta (

2.000

) ve Hamaliye (

1.000

) unsurlarının tamamı maliyete eklenmelidir.

Muhasebe standartlarına göre bir varlığın maliyeti, o varlığın işletmeye getirilmesi ve kullanılabilir/satılabilir hale gelmesi için yapılan tüm zorunlu harcamaları kapsar.

2

Toplam tutarın hesaplanması

200.000 + 15.000 + 4.000 + 2.000 + 1.000 = 222.000

TL

Tüm maliyet bileşenleri toplanarak nihai stok giriş değeri bulunur.

Key Concept

Stok Maliyet Unsurları (Maliyet Esası Kavramı)

Hints

1

Maliyet esası kavramını hatırlayınız: Bir varlığın maliyeti sadece fatura bedelinden mi ibarettir?

2

Stokların işletme deposuna girene kadar yapılan gümrük, nakliye ve sigorta gibi harcamaların tamamı varlığın değerine eklenir.

3

Sorudaki tüm kalemleri (fatura, gümrük, nakliye, sigorta, hamaliye) toplayarak sonuca ulaşabilirsiniz.

Practice More

İthalat sırasında ödenen ve indirilebilir nitelikte olan KDV'nin neden maliyete eklenmediğini araştırınız.

Estimated Time:1m 30s

Question 120Question →

Aralıklı envanter yöntemini kullanan bir işletmenin dönem içi stok hareketlerine ilişkin veriler aşağıdadır:

İşlem Türü	Miktar (Adet)	Birim Fiyat / Tutar
Dönem Başı Stok	$200$	$50$ TL
Dönem İçi Alışlar	$800$	$50$ TL
Alış Nakliye Giderleri	-	$2.000$ TL
Alış İskontoları	-	$1.000$ TL

Dönem sonunda yapılan fiili sayımda işletme deposunda $250$ adet mal olduğu saptanmıştır. İşletme stok değerleme yöntemi olarak "Ağırlıklı Ortalama Maliyet" yöntemini uyguladığına göre, işletmenin dönem sonu "Satılan Ticari Malların Maliyeti" (STMM) kaç TL'dir?

38.250

36.750

39.000

38.500

39.750

Show answer & explanation

Answer: $38.250$

Answer

İşletmenin Satılan Ticari Malların Maliyeti (STMM)

38.250

TL'dir.

Doğru seçenek, işletmenin dönem başı mevcudu (

10.000

TL), dönem içi alışları (

40.000

TL), nakliye maliyeti (

2.000

TL) ve alış iskontosunun (

-1.000

TL) net etkisiyle oluşan

51.000

TL'lik toplam maliyetin, toplam

1.000

birime bölünmesiyle bulunan

51

TL'lik ortalama maliyet esas alınarak hesaplanmıştır. Kalan

250

birim stok

12.750

TL değerinde olduğundan, satılan malların maliyeti fark tutarı olan

38.250

TL olarak gerçekleşir.

Step-by-Step Solution

1

Satışa Hazır Malın Toplam Maliyetini (GDBM) hesaplayınız.

GDBM =

(200 \times 50) + (800 \times 50) + 2.000 - 1.000 = 51.000

TL

Stok maliyetine alış bedeli ve nakliye eklenir, iskontolar ise maliyetten indirilir.

2

Ağırlıklı ortalama birim maliyeti hesaplayınız.

Ortalama Birim Maliyet =

51.000 / (200 + 800) = 51

TL

Toplam maliyet, toplam stok miktarına bölünerek birim başına düşen ortalama değer bulunur.

3

Dönem sonu stok tutarını (DSMM) hesaplayınız.

DSMM =

250 \text{ adet} \times 51 \text{ TL} = 12.750

TL

Elde kalan stoklar, hesaplanan ortalama birim maliyet üzerinden değerlenir.

4

Satılan Ticari Malların Maliyetini (STMM) hesaplayınız.

STMM =

51.000 - 12.750 = 38.250

TL

Aralıklı envanter yönteminde satışa hazır malların toplam maliyetinden elde kalanların maliyeti çıkarılarak satılanların maliyetine ulaşılır.

Key Concept

Aralıklı envanter yönteminde mal maliyeti unsurları ve ağırlıklı ortalama maliyet hesaplama mantığı.

Practice More

Aynı verileri kullanarak FIFO (İlk Giren İlk Çıkar) yöntemine göre STMM tutarını hesaplamayı deneyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 45s

Dönen Varlıklar

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer