Diğer Alacaklar

36 questions

Question 21Question

İşletmenin deposunda meydana gelen bir su baskını sonucunda zarar gören ve kayıtlı maliyeti 120.000120.000 TL, birikmiş amortismanı 50.00050.000 TL olan bir makinesi için ilgili sigorta şirketi 85.00085.000 TL tazminat ödemeyi yazılı olarak kabul etmiştir. Söz konusu tazminat tutarının kesinleştiği (tahakkuk ettiği) tarihte yapılacak muhasebe kaydında borçlandırılması gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 136 Diğer Çeşitli Alacaklar

Answer

İşletmenin ana faaliyeti dışındaki bir işlemden doğan ve ticari nitelik taşımayan sigorta tazminatı alacağı '136 Diğer Çeşitli Alacaklar' hesabının borcuna kaydedilir.
Doğru cevap olan hesap, işletmenin ana faaliyeti dışında kalan ve ticari nitelik taşımayan, üçüncü kişilerden (bu durumda sigorta şirketinden) olan senetsiz alacakların kaydedildiği hesaptır. Tahakkuk eden sigorta tazminatları THP gereği bu hesapta izlenir.

Step-by-Step Solution

1
İşlemin niteliğini ve ilgili hesapları belirlemek
Zarar gören varlık makine (253253), birikmiş amortismanı (257257) ve doğan alacak ticari olmayan bir alacaktır (136136).
Maddi duran varlıklarda meydana gelen hasarların sigorta tazminatları, ana faaliyet dışı bir işlem olduğu için Diğer Alacaklar grubunda takip edilmelidir.
2
Varlığın net defter değerini hesaplamak
Net Değer = 120.00050.000=70.000120.000 - 50.000 = 70.000 TL.
Varlığın çıkış kaydı yapılırken birikmiş amortismanları kapatılmalı ve net değer tazminat tutarı ile karşılaştırılmalıdır.
3
Kar/Zarar durumunu tespit etmek ve kaydı tamamlamak
Tazminat (85.00085.000) > Net Değer (70.00070.000) olduğu için 15.00015.000 TL tutarında '679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar' doğar.
Tazminat tutarı kesinleştiğinde alacak hesabı (136) borçlandırılır, amortisman hesabı (257) kapatılır, varlık hesabı (253) alacaklandırılır ve fark gelire (679) yazılır.

Key Concept

Diğer Alacaklar grubunda yer alan 136 Diğer Çeşitli Alacaklar hesabı, ticari niteliği olmayan ve herhangi bir ticari alacak hesabına girmeyen alacakların (tazminat, vergi iadesi vb.) takibinde kullanılır.

Hints

1
İşlemin bir mal satışı mı yoksa ana faaliyet dışı bir tazminat alacağı mı olduğuna dikkat edin.
2
Ticari Alacaklar (12 grubu) ile Diğer Alacaklar (13 grubu) arasındaki farkı hatırlayın.
3
Sigorta şirketlerinden olan tazminat alacakları THP'de 136 kodlu hesapta takip edilir.

Practice More

Benzer şekilde, personelin işletmeye verdiği zararların personelden tahsil edileceği kesinleştiğinde hangi hesabın borçlandırılacağını araştırın.
Estimated Time:1m 30s
Question 22Question

İşletme, 01.11.202501.11.2025 tarihinde aktifinde kayıtlı bir binanın satışı karşılığında iştirakinden aldığı 360.000360.000 TL nominal değerli, 66 ay vadeli senet için dönem sonunda %24\%24 oranında reeskont hesaplamıştır. 20262026 yılının Mart ayında söz konusu iştirak aleyhine iflas davası açıldığı öğrenilmiş ve alacağın tamamı için %60\%60 oranında karşılık ayrılması kararlaştırılmıştır. Buna göre, 20262026 yılında alacağın şüpheli hale gelmesi ve karşılık ayrılmasına ilişkin yapılacak muhasebe kayıtları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Alacağın nominal tutarı olan 360.000360.000 TL "138 Diğer Şüpheli Alacaklar" hesabının borcuna kaydedilerek şüpheli hale getirilir.

Answer

Alacağın nominal tutarı olan 360.000360.000 TL "138 Diğer Şüpheli Alacaklar" hesabının borcuna kaydedilerek şüpheli hale getirilir.
İşletmenin ana faaliyeti dışındaki gayrimenkul satışı gibi işlemlerden doğan alacaklar "Diğer Alacaklar" grubunda (13) yer alır. Bu alacaklar için dava veya icra süreci başladığında, alacak ilgili aktif hesaptan (132 İştiraklerden Alacaklar) çıkarılarak "138 Diğer Şüpheli Alacaklar" hesabının borcuna nominal tutarı ile kaydedilir. Doğru seçenekte belirtilen uygulama bu yasal ve teknik zorunluluğu tam olarak yansıtmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Alacağın niteliğinin belirlenmesi
Gayrimenkul satışı ana faaliyet dışı bir işlemdir ve iştirakten olan bu alacak "132 İştiraklerden Alacaklar" hesabında izlenir.
Ticari mal satışı dışındaki işlemler "Diğer Alacaklar" (13 grubu) kapsamında değerlendirilir.
2
Dönem başı reeskont iptal kaydının düşünülmesi
2025 sonunda ayrılan "137 Diğer Alacaklar Reeskontu", 01.01.2026 tarihinde "647 Reeskont Faiz Gelirleri" hesabına aktarılarak kapatılmıştır.
Reeskontlar izleyen dönem başında gelire dönüştürülerek kapatılmak zorundadır.
3
Alacağın şüpheli hale getirilmesi
İştirak aleyhine dava açılmasıyla alacak "138 Diğer Şüpheli Alacaklar" hesabına nominal bedeli (360.000360.000 TL) ile aktarılır.
Dava veya icra safhasına gelen diğer alacaklar 138 numaralı hesapta takip edilir.
4
Karşılık ayrılması
Nominal bedel olan 360.000360.000 TL üzerinden %60\%60 oranında (216.000216.000 TL) karşılık gideri yazılarak "139 Şüpheli Diğer Alacaklar Karşılığı" hesabına kaydedilir.
İhtiyatlılık kavramı gereği, şüpheli hale gelen tutarın beklenen zarar kısmı için karşılık ayrılır.

Key Concept

Ticari olmayan alacakların (Diğer Alacaklar) şüpheli hale gelmesi ve karşılık ayrılması süreçleri ticari alacaklardan farklı hesap gruplarında (13 grubu) izlenir.
Question 23Question

İşletme, personeli adına 1.2001.200 TL tutarındaki bir trafik cezasını banka hesabı aracılığıyla ödemiş ve bu tutarın personelin takip eden ayki maaşından kesilmesine karar vermiştir. Yapılacak muhasebe kaydında borçlandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 135 Personelden Alacaklar

Answer

İşletmenin personelden olan ticari olmayan alacağı için '135 Personelden Alacaklar' hesabı borçlandırılmalıdır.
İşletmenin ana faaliyet konusu dışında kalan ve personelden tahsil edilecek olan alacaklar '135 Personelden Alacaklar' hesabında izlenir. Soruda belirtilen trafik cezasının personel adına ödenmesi ve maaştan kesilecek olması, işletme için bir alacak doğurur. Bu alacak ticari bir işlemden kaynaklanmadığı için 'Diğer Alacaklar' grubundaki ilgili hesap borçlandırılır.

Step-by-Step Solution

1
Alacağın niteliğini analiz etme
Alacak, mal/hizmet satışından (ticari) değil, bir personelin borcunun üstlenilmesinden (diğer) kaynaklanmaktadır.
Ticari olan ve olmayan alacakların farklı hesap gruplarında izlenmesi gerekir.
2
İlgili hesap grubunu ve hesabı belirleme
13 Diğer Alacaklar grubu altındaki '135 Personelden Alacaklar' hesabı seçilir.
Personelden olan senetli veya senetsiz her türlü ticari olmayan alacak bu hesapta takip edilir.
3
Muhasebe kaydının yönünü belirleme
Aktif karakterli bir hesap olan 135 Personelden Alacaklar hesabına borç kaydı yapılır.
Alacağın doğması işletmenin varlıklarında bir artış anlamına gelir ve aktif hesaplardaki artışlar borca yazılır.

Key Concept

Ticari Olmayan Alacakların Sınıflandırılması

Hints

1
İşlemin bir mal satışı mı yoksa ana faaliyet dışı bir durum mu olduğunu düşünün.
2
Personelden olan alacaklar için Tekdüzen Hesap Planı'nda özel bir hesap tanımlanmıştır.

Practice More

Bu alacak senede bağlanmış olsaydı hangi hesap kullanılırdı? (Cevap: Yine 135 Personelden Alacaklar kullanılır, çünkü 13 grubundaki hesaplar senetli/senetsiz ayrımı yapmadan alacağın niteliğine göre kullanılır.)
Estimated Time:45s
Question 24Question

İşletme, ana faaliyeti konusu olmayan bir maddi duran varlık satışı sonucunda 60.00060.000 TL tutarında senetli bir alacak elde etmiştir. Söz konusu senedin vadesi dönem sonunu aştığı için işletme tarafından reeskont hesaplanmasına karar verilmiştir.

Buna göre, dönem sonunda yapılacak reeskont kaydında alacaklandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 137 Diğer Alacaklar Reeskontu (-)

Answer

Dönem sonunda yapılacak reeskont kaydında alacaklandırılacak hesap 137 Diğer Alacaklar Reeskontu (-) hesabıdır.
İşletmenin ana faaliyeti dışında (örneğin duran varlık satışı, ortağa borç verme vb.) elde ettiği senetli alacaklar 13 grubunda izlenir. Bu senetlerin dönem sonunda reeskonta tabi tutulması durumunda, Tekdüzen Hesap Planı gereği '137 Diğer Alacaklar Reeskontu (-)' hesabı alacaklandırılır. Borç tarafında ise reeskont giderini temsilen '657 Reeskont Faiz Giderleri' hesabı yer alır.

Step-by-Step Solution

1
Alacağın niteliğini belirle
Alacak, ana faaliyet dışı bir duran varlık satışından doğduğu için 'Ticari Alacak' değil, 'Diğer Alacak' (Grup 13) niteliğindedir.
Tekdüzen Hesap Planı'nda ticari işlemlerden doğanlar 12, ticari olmayanlar 13 grubunda izlenir.
2
Reeskont hesabını seç
Grup 13'teki alacaklar için düzenleyici hesap olarak '137 Diğer Alacaklar Reeskontu (-)' hesabı kullanılır.
Her grup kendi içindeki düzenleyici hesaplarla (122 vs 137) takip edilmelidir.
3
Muhasebe kaydını oluştur
Borç: 657 Reeskont Faiz Giderleri, Alacak: 137 Diğer Alacaklar Reeskontu (-)
Vadesi gelmemiş senetli alacakların bugünkü değerine indirgenmesi bir gider unsuru olup, düzenleyici hesap alacak bakiyesi vererek aktifi azaltır.

Key Concept

Ticari Olmayan Alacaklarda Reeskont İşlemi

Practice More

Şüpheli hale gelen ticari olmayan alacaklar için hangi karşılık hesabının (139) kullanılacağını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 25Question

İşletmenin, ana faaliyeti (ticari mal satışı) dışındaki bir nedenle ortağına nakit olarak verdiği 20.00020.000 TL borçtan doğan senetsiz alacağı, Tekdüzen Hesap Planı'na göre aşağıdaki hesaplardan hangisinde izlenmelidir?

Show answer & explanation

Answer: 131 Ortaklardan Alacaklar

Answer

İşletmenin ortağından olan ticari olmayan alacağı 131 Ortaklardan Alacaklar hesabında izlenmelidir.
İşletmenin ana faaliyeti dışında (mal veya hizmet satışı haricinde) ortaklarından olan senetsiz alacakları 131 Ortaklardan Alacaklar hesabında izlenir. Soruda belirtilen nakit borç verme işlemi ticari bir işlem olmadığı için 13 grubunda yer almalıdır.

Step-by-Step Solution

1
İşlemin niteliğini belirle
İşlem bir mal satışı değil, nakit borç verme işlemidir (ticari olmayan alacak).
Muhasebede ticari alacaklar (12 grubu) ile diğer alacaklar (13 grubu) ayrımı işlemin kaynağına dayanır.
2
Alacaklı olunan tarafı belirle
Alacak ortağa karşıdır.
13 grubunda alacağın kime karşı olduğu hesabın ismini belirler (Ortak, Personel, İştirak vb.).
3
Uygun hesabı seç
131 Ortaklardan Alacaklar hesabı borçlandırılır.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre ortaklardan olan ticari olmayan alacaklar bu hesapta takip edilir.

Key Concept

Ticari Alacaklar ve Diğer Alacaklar Ayrımı

Practice More

Eğer bu alacak bir senede bağlanmış olsaydı hangi hesapta izlenirdi?
Estimated Time:45s
Question 26Question

İşletme, 01.11.202501.11 .2025 tarihinde nakit fazlasını değerlendirmek amacıyla ana ortağına yıllık %36\%36 basit faiz oranıyla 200.000200.000 TL borç vermiştir. Vadesi 66 ay olan bu borcun anapara ve faizinin vade sonunda tek seferde tahsil edileceği kararlaştırılmıştır. İşletme, dönemsellik kavramı gereği 31.12.202531.12 .2025 tarihinde yapması gereken faiz tahakkuk kaydında, faiz geliri üzerinden %20\%20 KDV hesaplamıştır.

Buna göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken yevmiye kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: 131 Ortaklardan Alacaklar hesabı 14.40014.400 TL borçlandırılır.

Answer

131 Ortaklardan Alacaklar hesabının 14.40014.400 TL tutarında borçlandırılması ifadesi doğrudur.
Dönemsellik kavramı gereği, yıl sonu itibarıyla hak edilen 22 aylık faiz geliri (12.00012.000 TL) kaydedilmelidir. Ortaklara verilen borçlarda faiz üzerinden hesaplanan KDV (2.4002.400 TL) de işletmenin toplam alacağını artırdığı için, 131 Ortaklardan Alacaklar hesabı her iki tutarın toplamı olan 14.40014.400 TL kadar borçlandırılır.

Step-by-Step Solution

1
Döneme ait faiz tutarını hesaplayınız.
200.000×0,36×(2/12)=12.000200.000 \times 0,36 \times (2 / 12) = 12.000 TL
01.11.202501.11.2025 ile 31.12.202531.12 .2025 tarihleri arasında 22 aylık süre geçmiş olup, dönemsellik kavramı gereği bu sürenin faizi hesaplanmalıdır.
2
Faiz geliri üzerinden KDV tutarını hesaplayınız.
12.000×0,20=2.40012.000 \times 0,20 = 2.400 TL
Ortaklara verilen borç paralar finansman hizmeti sayıldığından, tahakkuk eden faiz üzerinden KDV hesaplanması yasal zorunluluktur.
3
Toplam tahakkuk tutarını belirleyiniz.
12.000+2.400=14.40012.000 + 2.400 = 14.400 TL
İşletmenin ortaktan alacağı, hem ana faiz gelirini hem de devlet adına tahsil edeceği KDV'yi kapsar.
4
Yevmiye kaydını oluşturunuz.
131 ORTAKLARDAN ALACAKLAR (B) 14.40014.400 / 642 FAİZ GELİRLERİ (A) 12.00012.000 ve 391 HESAPLANAN KDV (A) 2.4002.400
Gelir ve vergi borcu alacaklı tarafta, artan alacak tutarı borçlu tarafta yer almalıdır.

Key Concept

Diğer Alacaklar (Grup 13) kapsamında ortaklardan olan alacakların faiz ve vergi tahakkuku.
Estimated Time:2m 30s
Question 27Question

İşletmenin, sermayesine %30\%30 oranında iştirak ettiği ABC Anonim Şirketi'nin 2025 yılı kâr dağıtım kararı neticesinde, işletme payına düşen 15.00015.000 TL tutarındaki temettü (kâr payı) bedeli tahakkuk etmiştir. Tahsilatın gelecek ay içerisinde banka kanalıyla yapılması planlanmaktadır.

Bu bilgilere göre, kâr payı alacağının tahakkuk kaydında borçlandırılması gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 132 İştiraklerden Alacaklar

Answer

Doğru cevap, işletmenin iştiraki olan şirketten doğan kâr payı alacağını temsil eden 132 İştiraklerden Alacaklar hesabıdır.
İşletmenin bir başka şirketteki pay oranı %10\%10 ile %50\%50 arasında olduğunda bu yatırım 'İştirak' olarak adlandırılır. Bu iştirakten doğan ve ticari nitelik taşımayan (kâr payı gibi) alacaklar, Tekdüzen Hesap Planı'na göre 132 İştiraklerden Alacaklar hesabının borcuna kaydedilerek izlenir.

Step-by-Step Solution

1
İşlemin niteliğini ve pay oranını belirleyiniz.
Pay oranı %30\%30 olduğu için yatırım yapılan şirket bir 'İştirak' olarak sınıflandırılır (10%5010-\%50 arası).
Alacağın hangi hesap grubunda ve hangi yardımcı hesapta izleneceğini belirlemek için sahiplik oranı kritiktir.
2
Alacağın ticari olup olmadığını kontrol ediniz.
Kâr payı (temettü) alacağı, mal veya hizmet satışından doğmadığı için 'Diğer Alacaklar' (13) grubuna dahildir.
12 Ticari Alacaklar ile 13 Diğer Alacaklar arasındaki ayrımı yapmak muhasebe standartları gereğidir.
3
Tahakkuk kaydını oluşturunuz.
Alacak artışı için '132 İştiraklerden Alacaklar' hesabı borçlandırılırken, gelir artışı için '640 İştiraklerden Temettü Gelirleri' hesabı alacaklandırılır.
Tahakkuk esası gereği gelir gerçekleştiğinde, tahsilat beklenmeksizin kayıt altına alınmalıdır.

Key Concept

İştiraklerden doğan ticari olmayan alacakların sınıflandırılması

Practice More

İşletmenin pay oranının %60 olduğu bir senaryoda aynı işlemin nasıl kaydedileceğini düşünerek 'İştirak' ve 'Bağlı Ortaklık' ayrımını pekiştiriniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 28Question

İşletme, sermaye payı %60\%60 olan bağlı ortaklığına, ana faaliyet konusu dışında kalan ve aktifinde kayıtlı olan bir demirbaşı 50.00050.000 TL + %20\%20 KDV bedelle veresiye (senetsiz) olarak satmıştır. Yapılacak yevmiye kaydında, ortaya çıkan toplam alacak tutarının kaydedileceği borçlu hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 133 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar

Answer

İşletmenin ana faaliyeti dışındaki bir varlık satışından doğan ve sermayesinin %60\%60'ına sahip olduğu (bağlı ortaklık) işletmeden olan senetsiz alacağı, 133 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar hesabında izlenmelidir.
Satış işlemi işletmenin ana faaliyeti olan ticari mal satışı dışında (demirbaş satışı) gerçekleştiği için alacak 'Diğer Alacaklar' grubunda yer almalıdır. Alacaklı olunan işletmedeki sermaye payı %60\%60 ( %50\%50'den fazla) olduğu için bu kurum 'Bağlı Ortaklık' niteliğindedir. Bu nedenle toplam tutar 133 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar hesabının borcuna kaydedilir.

Step-by-Step Solution

1
İşlemin niteliğini analiz etme
Satılan varlık 'Demirbaş' olduğu için bu bir ticari mal satışı değildir. Dolayısıyla 'Ticari Alacaklar' (12 grubu) yerine 'Diğer Alacaklar' (13 grubu) kullanılmalıdır.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre ana faaliyet dışı alacaklar 'Diğer Alacaklar' grubunda sınıflandırılır.
2
Karşı taraf ile olan ilişkiyi belirleme
Sermaye payı %60\%60 olduğu için bu işletme bir 'Bağlı Ortaklık' statüsündedir.
Sermaye payı %50\%50 'yi aşan ortaklıklar bağlı ortaklık olarak tanımlanır.
3
Alacak tutarını hesaplama
50.000×1,20=60.00050.000 \times 1,20 = 60.000 TL toplam alacak.
KDV dahil toplam tutar alacak hesabına borç kaydedilir.
4
Doğru hesaba kayıt yapma
133 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar hesabı 60.00060.000 TL borçlandırılır.
Bağlı ortaklıklardan doğan ticari olmayan kısa vadeli alacaklar bu hesapta izlenir.

Key Concept

Bağlı ortaklıklardan doğan ticari olmayan alacakların sınıflandırılması

Hints

1
Satılan varlığın bir 'ticari mal' mı yoksa 'demirbaş' mı olduğuna dikkat ediniz.
2
Sermaye payı %50\%50'den fazla olan ortaklıkların muhasebe terminolojisindeki karşılığını hatırlayınız.
3
Kısa vadeli ve ticari olmayan bağlı ortaklık alacakları 13 grubunda hangi kodla takip edilir?

Practice More

İştirak ve bağlı ortaklık ayrımını pekiştirmek için sermaye payı %25 olan bir senaryoyu çözebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 29Question

İşletme, 01.09.202501.09.2025 tarihinde bir personeline konut alımı amacıyla 480.000480.000 TL nakit borç vermiştir. Yapılan anlaşmaya göre söz konusu borç, 01.01.202601.01 .2026 tarihinden itibaren her ay eşit taksitlerle 44 yıl boyunca personelin maaşından kesilerek tahsil edilecektir. Bu bilgilere göre, işletmenin 31.12.202531.12 .2025 tarihinde yapması gereken dönem sonu muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 135 PERSONELDEN ALACAKLAR Hesabı Borçlu 120.000120.000 TL, 235 PERSONELDEN ALACAKLAR Hesabı Alacaklı 120.000120.000 TL

Answer

Dönem sonunda, uzun vadeli alacağın bir yıl içinde tahsil edilecek 120.000120.000 TL tutarındaki kısmı 135 Personelden Alacaklar hesabına aktarılmalıdır.
Doğru cevap, uzun vadeli alacağın bir yıl içinde tahsil edilecek kısmının kısa vadeli hesaba aktarıldığı kaydı ifade etmektedir. Muhasebenin 'Dönemsellik' ve 'Özün Önceliği' kavramları gereği, bilanço tarihinde vadesi bir yılın altına düşen varlıklar dönen varlıklar grubuna aktarılmalıdır. Bu durumda 2026 yılında tahsil edilecek olan 12 aylık taksit tutarı olan 120.000120.000 TL (12×10.00012 \times 10.000), 235 numaralı hesaptan 135 numaralı hesaba aktarılır.

Step-by-Step Solution

1
Aylık taksit tutarını hesapla
480.000/48 ay=10.000480.000 / 48 \text{ ay} = 10.000 TL
Borç 4 yılda (48 ay) eşit taksitlerle ödeneceği için aylık yükümlülük bulunur.
2
Bilanço tarihinden itibaren bir yıl içinde tahsil edilecek tutarı belirle
12×10.000=120.00012 \times 10.000 = 120.000 TL
31.12.2025 itibarıyla 2026 yılı boyunca yapılacak 12 taksit ödemesi 'Kısa Vadeli' sınıfına girer.
3
Vade aktarım kaydını gerçekleştir
135 (Borç) / 235 (Alacak)
Uzun vadeli alacak hesabı (235) azaltılarak kısa vadeli alacak hesabına (135) devredilir.

Key Concept

Vade Ayrımı ve Dönemsellik Kavramı

Hints

1
Bilanço tarihinde vadesi 1 yılın altına düşen alacakların hangi hesap grubuna aktarılması gerektiğini hatırlayın.
2
Önce aylık taksit tutarını, ardından 2026 yılı boyunca yapılacak toplam tahsilat tutarını hesaplayın.
3
480.000 TL'lik borcun 48 aya bölünmesiyle bulunan 10.000 TL'yi, bir yıllık süreyi temsil eden 12 ile çarpın.

Practice More

Vadesi dolan alacakların şüpheli hale gelmesi durumunda 138 Şüpheli Diğer Alacaklar hesabına aktarılması işlemini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 30Question

Bir işletmede yapılan dönem içi kasa sayımı sonucunda 3.0003.000 TL tutarında noksanlık tespit edilmiştir. Yapılan inceleme neticesinde bu noksanlığın kasa sorumlusu personelin hatasından kaynaklandığı ve personelin bu tutarı işletmeye ödemesi gerektiği kesinleşmiştir.

Buna göre, söz konusu noksanlık tutarının sorumlu personelin borcuna kaydedilmesi aşamasında yapılacak yevmiye kaydında borçlandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 135 Personelden Alacaklar

Answer

İşletmenin personeline rücu ettiği noksanlık tutarları '135 Personelden Alacaklar' hesabının borcuna kaydedilir.
Doğru cevap olan hesap, işletmenin personeline borç vermesi, personelin işletmeye zarar vermesi veya kasa/stok noksanlıklarından personelin sorumlu tutulması gibi ticari olmayan durumlarda kullanılan hesaptır. Personel ile işletme arasındaki bu tür mali ilişkiler '135 Personelden Alacaklar' hesabında takip edilir.

Step-by-Step Solution

1
Alacağın kaynağını ve muhatabını belirle.
Alacak, işletme dışı bir ticari işlemden değil, personel hatasından kaynaklanmaktadır.
Ticari alacaklar (12 grubu) ile ticari olmayan alacakların (13 grubu) ayrılması gerekir.
2
Tekdüzen Hesap Planı'na göre uygun hesabı seç.
İşletme personeli ile ilgili olduğu için 135 numaralı hesap seçilir.
Personelden olan diğer alacaklar için spesifik olarak bu hesap tanımlanmıştır.
3
Hesabın işleyiş kuralına göre kaydı gerçekleştir.
Aktif karakterli olan bu hesap, alacak doğduğu için borçlandırılır.
Varlık hesaplarındaki artışlar borç tarafına kaydedilir.

Key Concept

Ticari Olmayan Alacakların Muhasebeleştirilmesi

Hints

1
Alacağın kime karşı (ortak mı, personel mi, müşteri mi) oluştuğuna dikkat edin.
2
Bu bir ticari alacak mıdır yoksa işletme içindeki bir noksanlıktan mı doğmuştur?
3
Personelden olan ticari olmayan alacaklar için Tekdüzen Hesap Planı'ndaki 135 kodlu hesabı düşünün.

Practice More

Kasa noksanlığının personelden değil de ortaklardan kaynaklandığı bir senaryodaki kayıt farkını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 31Question

İşletme, 01.12.202501.12.2025 tarihinde ana faaliyeti dışında sermaye payı %90\%90 olan bağlı ortaklığından 424.000424.000 TL nominal değerli ve 01.03.202601.03.2026 vadeli bir alacak senedi almıştır. İşletme, dönem sonunda tüm senetli alacakları için tasarruf değeri ölçüsüyle değerleme yapmaktadır.

31.12.202531.12 .2025 tarihi itibarıyla vadesine 6060 gün kalan senetler için T.C. Merkez Bankası reeskont faiz oranı %36\%36 olduğuna göre, işletmenin yapması gereken dönem sonu muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir? (İç iskonto yöntemi kullanılacaktır.)

Show answer & explanation

Answer: 657 REESKONT FAİZ GİDERLERİ hesabı 24.00024.000 TL borçlu, 137 DİĞER ALACAKLAR REESKONTU hesabı 24.00024.000 TL alacaklı

Answer

İşletmenin yapması gereken kayıt; 657 Reeskont Faiz Giderleri hesabının 24.00024.000 TL borçlandırılması ve 137 Diğer Alacaklar Reeskontu hesabının 24.00024.000 TL alacaklandırılmasıdır.
İşletmenin bağlı ortaklığından olan ve ana faaliyet konusu dışındaki senetli alacağı '133 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar' hesabında takip edilir. Bu tür alacaklar için dönem sonunda hesaplanan reeskont tutarı, '137 Diğer Alacaklar Reeskontu' hesabına alacak, '657 Reeskont Faiz Giderleri' hesabına borç kaydedilir. Hesaplama iç iskonto yöntemiyle yapıldığında sonuç 24.00024.000 TL olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Alacağın niteliğini belirle
Bağlı ortaklıktan ana faaliyet dışı alacak olduğu için '133 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar' hesabında izlenir.
Ticari olmayan ve grup şirketlerinden olan alacaklar 'Diğer Alacaklar' grubunda yer alır.
2
Kullanılacak reeskont hesabını seç
137 Diğer Alacaklar Reeskontu (-)
13 grubundaki senetli alacakların tasarruf değeriyle değerlemesinde 137 nolu hesap kullanılır; 122 nolu hesap sadece ticari alacaklar içindir.
3
İç iskonto formülü ile reeskont tutarını hesapla
R=424.000×60×3636.000+(60×36)=915.840.00038.160=24.000R = \frac{424.000 \times 60 \times 36}{36.000 + (60 \times 36)} = \frac{915.840.000}{38.160} = 24.000 TL
Vergi Usul Kanunu uyarınca senet reeskontu hesaplamalarında iç iskonto metodu zorunludur.
4
Yevmiye kaydını oluştur
657 (Borç) / 137 (Alacak)
Reeskont tutarı dönem sonunda gider olarak kaydedilir ve düzenleyici hesap alacaklandırılarak aktif toplamı azaltılır.

Key Concept

Diğer Alacaklarda Reeskont Uygulaması

Hints

1
Alacağın kime karşı olduğunu ve işletmenin ana faaliyetiyle ilgili olup olmadığını kontrol edin.
2
Bağlı ortaklıktan kaynaklanan borç verme gibi işlemler 'Diğer Alacaklar' (13) grubunda izlenir. Reeskont hesabı da bu gruba uygun seçilmelidir.
3
İç iskonto formülünü kullanın: R=Nominal Deg˘er×Gu¨n×Faiz36.000+(Gu¨n×Faiz)R = \frac{\text{Nominal Değer} \times \text{Gün} \times \text{Faiz}}{\text{36.000} + (\text{Gün} \times \text{Faiz})}

Practice More

Bağlı ortaklıklardan olan alacakların dönem sonunda vadesi 1 yılın altına düştüğünde yapılacak sınıflandırma kayıtlarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 30s
Question 32Question

İşletme, aktifinde 300.000300.000 TL maliyet ve 120.000120.000 TL birikmiş amortisman ile kayıtlı olan bir makineyi, ana faaliyeti dışında bir alıcıya 200.000200.000 TL + %20\%20 KDV bedelle veresiye satmıştır. Alıcı, vadesinde borcunu ödememiş ve hakkında icra takibi başlatılmıştır. İşletme, alacağın tamamı için karşılık ayırmıştır.

Bu işlemler sonucunda işletmenin finansal tablolarında meydana gelen değişimlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Dönem karı veya zararı 220.000220.000 TL azalmıştır.

Answer

Dönem karı veya zararı 220.000220.000 TL azalmıştır.
Yapılan işlemler sonucunda, işletme önce makine satışından 20.00020.000 TL tutarında bir gelir (679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar) elde etmiştir. Ardından, vadesinde tahsil edilemeyen 240.000240.000 TL'lik (KDV dahil) alacağın tamamı şüpheli hale gelmiş ve bu tutarın tamamı için '654 Karşılık Giderleri' hesabına borç kaydı yapılmıştır. Gelir tablosu üzerindeki net etki, 20.00020.000 TL gelir ile 240.000240.000 TL giderin farkı olan 220.000220.000 TL azalış yönündedir.

Step-by-Step Solution

1
Makinenin net defter değerini ve satış karını hesaplayınız.
Net Defter Değeri: 300.000120.000=180.000300.000 - 120.000 = 180.000 TL. Satış Karı: 200.000180.000=20.000200.000 - 180.000 = 20.000 TL.
Duran varlık satış karı, satış bedeli ile net defter değeri arasındaki farktır.
2
Oluşan alacağın türünü ve tutarını belirleyiniz.
Alacak Tutarı: 200.000×1,20=240.000200.000 \times 1,20 = 240.000 TL. Hesap: 136 Diğer Çeşitli Alacaklar.
Ana faaliyet dışı veresiye satışlar 'Diğer Alacaklar' grubunda izlenir.
3
Alacağın şüpheli hale gelmesi ve karşılık ayrılması kayıtlarını değerlendiriniz.
138 Şüpheli Diğer Alacaklar: 240.000240.000 TL (Borç). 654 Karşılık Giderleri: 240.000240.000 TL (Borç).
Alacak dava konusu olduğunda şüpheli hesaba alınır ve karşılık gideri yazılarak ihtiyatlılık gereği dönem karından düşülür.
4
Gelir tablosu hesaplarının net etkisini hesaplayınız.
Net Etki: 20.00020.000 (Kar) - 240.000240.000 (Gider) = -220.000220.000 TL.
Dönem sonu kar veya zararı, tüm gelir ve gider kalemlerinin net toplamıdır.

Key Concept

Ticari Olmayan Alacakların Şüpheli Hale Gelmesi ve Karşılık Ayrılması
Question 33Question

İşletme, ana faaliyeti dışındaki bir işlem nedeniyle ortağından olan 150.000150.000 TL tutarındaki vadesi geçmiş alacağı için yapılan tüm girişimlere rağmen tahsilat sağlayamamıştır. Alacağın %20\%20’si için ortağın taşınmazı üzerinde ipotek tesis edilmiş durumdadır. İşletme, dönem sonunda söz konusu alacağı "Şüpheli Diğer Alacaklar" hesabına aktarmış ve ardından ihtiyatlılık kavramı gereği bu alacak için karşılık ayırmaya karar vermiştir.

Buna göre, işletmenin karşılık ayırma işlemine ilişkin yapacağı yevmiye kaydında borçlandırılacak hesap ve tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 654 Karşılık Giderleri, 120.000120.000 TL

Answer

İşletmenin borçlandıracağı hesap 654 Karşılık Giderleri, tutarı ise 120.000120.000 TL olmalıdır.
Doğru yanıtta, alacağın toplam tutarından (150.000150.000 TL) ipotekli olan kısım (30.00030.000 TL) düşülerek kalan 120.000120.000 TL üzerinden ihtiyatlılık gereği 654 Karşılık Giderleri hesabına borç kaydı yapılmıştır. Bu işlem, hem teminatlı alacaklara karşılık ayrılamayacağı kuralına hem de ticari olmayan alacaklar için doğru gider hesabı kullanımına uygundur.

Step-by-Step Solution

1
Alacağın teminatlı ve teminatsız kısımlarını belirleyin.
Teminatlı Kısım (İpotek): 150.000×%20=30.000150.000 \times \%20 = 30.000 TL. Teminatsız Kısım: 150.00030.000=120.000150.000 - 30.000 = 120.000 TL.
VUK ve muhasebe standartlarına göre, şüpheli alacakların sadece teminatsız kalan kısmı için karşılık ayrılabilir.
2
Alacağın niteliğine göre ilgili karşılık hesabını belirleyin.
Alacak ticari olmayan bir işlemden (ortak borcu) kaynaklandığı için "13 Diğer Alacaklar" grubu kapsamındaki 139 Şüpheli Diğer Alacaklar Karşılığı hesabı kullanılmalıdır.
Ticari alacaklar (12 grubu) ile diğer alacaklar (13 grubu) hesap planında net bir şekilde ayrılmıştır.
3
Karşılık ayırma yevmiye kaydını oluşturun.
Borç: 654 Karşılık Giderleri (120.000120.000 TL); Alacak: 139 Şüpheli Diğer Alacaklar Karşılığı (120.000120.000 TL).
İhtiyatlılık kavramı gereği muhtemel giderler gerçekleştiği anda gider hesaplarına borç, düzenleyici hesaplara alacak kaydedilir.

Key Concept

Şüpheli Diğer Alacaklarda Karşılık Ayırma Sınırı
Estimated Time:1m 30s
Question 34Question

İşletmenin stoklarında yer alan ve maliyet bedeli 120.000120.000 TL olan ticari mallar, çıkan bir yangın sonucunda tamamen kullanılamaz hale gelmiştir. İlgili sigorta şirketi, yapılan incelemeler neticesinde işletmenin zararının 100.000100.000 TL'lik kısmını tazminat olarak ödemeyi yazılı olarak kabul etmiştir. Bu bilgilere göre, sigorta şirketinin tazminat talebini kabul ettiği tarihte yapılacak muhasebe kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: 100.000100.000 TL tutarında "136 Diğer Çeşitli Alacaklar" hesabı borçlandırılır.

Answer

Sigorta şirketinin tazminatı kabul ettiği tarihte, kabul edilen 100.000100.000 TL tutarı için '136 Diğer Çeşitli Alacaklar' hesabı borçlandırılmalıdır.
İşletmenin esas faaliyeti (mal satışı vb.) dışındaki işlemlerden kaynaklanan ve başka bir alacak hesabına girmeyen üçüncü kişilerden olan alacakları '136 Diğer Çeşitli Alacaklar' hesabında izlenir. Sigorta şirketinin tazminatı kabul etmesiyle işletme lehine bir alacak hakkı doğmuştur ve bu tutar tahakkuk esası gereği ilgili hesaba borç kaydedilir.

Step-by-Step Solution

1
Olayın niteliğini belirle
Yangın sonucu stok kaybı ve sigorta tazminat hakkı doğumu.
Muhasebeleştirilecek işlemin ticari mi yoksa diğer bir alacak mı olduğunu belirlemek gerekir.
2
İlgili hesapları tespit et
Tazminat alacağı için 136, zarar için 689, stok çıkışı için 153.
Ana faaliyet dışı bir tazminat söz konusu olduğu için 13 grubundaki uygun hesap seçilmelidir.
3
Tahakkuk kaydını yap
136 Diğer Çeşitli Alacaklar (100.000100.000 B), 689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar (20.00020.000 B) / 153 Ticari Mallar (120.000120.000 A).
Sigorta şirketi tazminatı yazılı kabul ettiği an alacak kesinleşmiş olur.

Key Concept

Diğer Çeşitli Alacaklar ve Tahakkuk Esası

Hints

1
Sigorta tazminatı işletmenin ticari bir satışı mıdır, yoksa diğer bir işlem midir?
2
Nakit tahsilat gerçekleşmeden önce doğan haklar hangi muhasebe temel kavramı gereği kaydedilmelidir?

Practice More

Tazminat alacağının vadesinin bir yılı aşması durumunda hangi hesap grubuna aktarılması gerektiğini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 35Question

İşletme, 01.07.202401.07.2024 tarihinde sermaye payı %25\%25 olan iştirakine ana faaliyeti dışında 1.800.0001.800.000 TL nakit borç vermiştir. Yapılan sözleşmeye göre borç, 01.07.202501.07 .2025 tarihinden başlamak üzere her yıl 600.000600.000 TL anapara taksitleri ve kalan borç üzerinden hesaplanan yıllık %24\%24 basit faizi ile birlikte 3 yılda tahsil edilecektir. Borcun her bir taksiti (anapara + ilgili dönemin faizi) için ayrı ayrı senetler düzenlenmiştir. 01.07.202501.07.2025 tarihindeki ilk taksit ve faizi sorunsuz tahsil edilmiştir. İşletme, dönem sonunda ticari olmayan senetli alacaklarını da iç iskonto yöntemiyle reeskonta tabi tutmaktadır.

31.12.202531.12.2025 tarihinde TCMB avans faiz oranı %40\%40 olduğuna göre, işletmenin 31.12.202531.12 .2025 tarihli bilançosunda "İştiraklerden Alacaklar" (132132) ve "Diğer Alacaklar Reeskontu" (137137) hesaplarının birlikte yaratacağı net bilanço değeri kaç TL'dir? (Vadeye kalan gün sayısını 180180 gün, yılı 360360 gün kabul ediniz.)

Show answer & explanation

Answer: 740.000740.000

Answer

İştiraklerden olan kısa vadeli senetli alacağın reeskont sonrası net bilanço değeri 740.000740.000 TL'dir.
31.12.202531.12.2025 tarihinde kısa vadeli grupta (132132) yer alan alacak senedi, 01.07.202601.07.2026 tarihinde tahsil edilecek olan 600.000600.000 TL anapara ve 1.200.0001.200 .000 TL bakiye üzerinden hesaplanan %24\%24 faiz tutarı olan 288.000288.000 TL'nin toplamından (888.000888.000 TL) oluşur. Bu tutar nominal değerdir. Dönem sonunda bu senedin tasarruf değerine indirgenmesi için %40\%40 piyasa faiz oranı ve 180180 günlük süre kullanılarak iç iskonto hesaplandığında (V=A×360/(360+m×t)V = A \times 360 / (360 + m \times t)), ulaşılan 740.000740.000 TL tutarı bilançodaki net değeri temsil eder.

Step-by-Step Solution

1
Kalan anapara tutarının belirlenmesi
1.800.000600.000=1.200.0001.800 .000 - 600.000 = 1.200 .000 TL
01.07.202501.07 .2025 tarihinde ilk taksit ödendiği için kalan borç üzerinden faiz hesaplanmalıdır.
2
01.07.202601.07 .2026 vadeli senedin nominal değerinin (A) hesaplanması
A=600.000+(1.200.000×0,24×1)=888.000A = 600.000 + (1.200 .000 \times 0,24 \times 1) = 888.000 TL
Sözleşmeye göre her taksit, anapara (600.000600.000) ve o dönemki kalan borç üzerinden işletilen yıllık faizden oluşmaktadır.
3
31.12.202531.12 .2025 tarihi itibarıyla senedin reeskont (tasarruf) değerinin (V) iç iskonto ile hesaplanması
V=888.000×360360+(0,40×180)=319.680.000432=740.000V = \frac{888.000 \times 360}{360 + (0,40 \times 180)} = \frac{319.680 .000}{432} = 740.000 TL
VUK uyarınca senetli alacaklar dönem sonunda piyasa faiz oranı (%40) kullanılarak iç iskonto yöntemiyle değerlenir.
4
Net bilanço değerinin tespiti
132132 Hesabı (888.000888.000) - 137137 Hesabı (148.000148.000) = 740.000740.000 TL
Net değer, senedin nominal tutarından hesaplanan reeskont faiz tutarının düşülmesiyle elde edilir.

Key Concept

Ticari olmayan senetli alacaklarda reeskont uygulaması ve dönem sonu değerleme mantığı

Hints

1
Borç azalan bakiye üzerinden faizlendirildiği için önce 31.12.202531.12.2025 itibarıyla kısa vadeli olan senedin toplam (nominal) değerini bulun.
2
Reeskont hesaplamasında kullanılacak olan 'vadeye kalan gün' sayısının 31.12.202531.12.2025 ile 01.07.202601.07.2026 arasındaki 180180 gün olduğunu unutmayın.
3
İç iskonto formülünde (V=A×360/(360+m×t)V = A \times 360 / (360 + m \times t)) faiz oranı (mm) olarak sözleşme oranını değil, TCMB'nin ilan ettiği %40\%40 oranını kullanmalısınız.

Practice More

Farklı vade ve faiz oranlarıyla reeskontun dönem net kârı üzerindeki etkisini analiz eden benzer soruları çözebilirsiniz.
Estimated Time:3m 30s
Question 36Question

Tekdüzen Hesap Planı çerçevesinde, işletmenin ana faaliyeti dışındaki işlemlerinden kaynaklanan alacaklarının izlendiği "1313 Diğer Alacaklar" hesap grubu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: "138138 Şüpheli Diğer Alacaklar" hesabı; işletmenin ticari bir nedene dayanmayan alacaklarının vadesinde tahsil edilememesi ve dava veya icra safhasına intikal etmesi durumunda kullanılır.

Answer

Doğru ifade; "138 Şüpheli Diğer Alacaklar" hesabının, ticari bir nedene dayanmayan alacakların vadesinde tahsil edilememesi ve dava veya icra safhasına intikal etmesi durumunda kullanılacağını belirten seçenektir.
Doğru olan seçenek, işletmenin ticari nitelik taşımayan (ana faaliyeti dışındaki) bir alacağının dava veya icra aşamasına gelmesi durumunda kullanılacak hesabın "138 Şüpheli Diğer Alacaklar" olduğunu belirtmektedir. Bu hesap, grubun genel mantığı olan 'ticari olmayan' niteliğiyle tam uyumludur.

Step-by-Step Solution

1
Hesap grubunun niteliğini analiz et
"13 Diğer Alacaklar" grubu, işletmenin ana faaliyeti (mal ve hizmet satışı) dışındaki işlemlerden doğan alacakları kapsar.
Ticari olan ve olmayan alacakların ayrımı, doğru hesap grubunun seçilmesi için temel kuraldır.
2
Şüpheli alacak ayrımını kontrol et
Ticari alacaklar şüpheli hale gelirse "128 Şüpheli Ticari Alacaklar", diğer (ticari olmayan) alacaklar şüpheli hale gelirse "138 Şüpheli Diğer Alacaklar" hesabı kullanılır.
Tekdüzen Hesap Planı'nda alacakların niteliğine göre şüpheli alacak takibi farklı hesaplarda yapılır.
3
Düzenleyici hesapların işleyişini doğrula
"139 Şüpheli Diğer Alacaklar Karşılığı (-)" ve "137 Diğer Alacak Senetleri Reeskontu (-)" hesapları aktifi düzenleyici olup alacak bakiyesi vererek artarlar.
Aktifi düzenleyici hesaplar, ilgili varlık kaleminin net değerini göstermek için kullanılır.

Key Concept

Ticari ve Ticari Olmayan Alacak Ayrımı
Estimated Time:1m 15s
PreviousPage 2 / 2
Diğer Alacaklar Practice Questions — KPSS Muhasebe — Page 2 | Examkin