Envanter ve Değerleme İşlemleri

318 questions

Question 121Question

7/A7/A seçeneğine göre maliyet hesaplarını izleyen bir işletmenin dönem sonu geçici mizanında "770770 Genel Yönetim Giderleri" hesabının borç kalanı 150.000150.000 TL'dir. Yapılan envanter incelemesinde aşağıdaki hususlar saptanmıştır:

- Geçici mizandaki tutarın 30.00030.000 TL'lik kısmının gelecek yıla ait olduğu ve aktarılması gerektiği,
- Önceki dönemde "180180 Gelecek Aylara Ait Giderler" hesabına kaydedilen 20.00020.000 TL'lik tutarın bu dönemin gideri olduğu ve henüz kayda alınmadığı belirlenmiştir.

Bu bilgilere göre, dönem sonunda giderlerin sonuç hesaplarına devri aşamasında yapılacak yansıtma kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: "632632 Genel Yönetim Giderleri" hesabı 140.000140.000 TL borçlandırılır, "771771 Genel Yönetim Giderleri Yansıtma" hesabı 140.000140.000 TL alacaklandırılır.

Answer

Dönem gideri 140.000140.000 TL olarak hesaplanmalı ve "632632 Genel Yönetim Giderleri" hesabı borçlandırılırken "771771 Genel Yönetim Giderleri Yansıtma" hesabı alacaklandırılmalıdır.
Dönem sonu işlemleri yapılırken öncelikle mizandaki tutarların envanter sonuçlarına göre düzeltilmesi gerekir. İşletmenin 150.000150.000 TL'lik gider bakiyesinden gelecek yıla ait olan 30.00030.000 TL düşülür ve bu dönemin gideri olan 20.00020.000 TL eklenir. Böylece dönemin net genel yönetim gideri 140.000140.000 TL olarak kesinleşir. Bu tutar, sonuç hesaplarına devredilirken borç tarafında gelir tablosu hesabı olan "632632 Genel Yönetim Giderleri", alacak tarafında ise "771771 Genel Yönetim Giderleri Yansıtma" hesabı kullanılır.

Step-by-Step Solution

1
Döneme ait olmayan giderlerin ayıklanması
150.00030.000=120.000150.000 - 30.000 = 120.000 TL
Dönemsellik ilkesi gereği gelecek yıla ait olan 30.00030.000 TL, 770770 hesabından çıkarılıp 180180 hesabına aktarılmalıdır.
2
Önceki dönemden sarkan bu döneme ait giderlerin eklenmesi
120.000+20.000=140.000120.000 + 20.000 = 140.000 TL
Geçmişte ödenen ancak bu dönemi kapsayan 20.00020.000 TL, 180180 hesabından 770770 hesabına aktarılarak dönemin maliyetine dahil edilmelidir.
3
Yansıtma kaydının yapılması
632632 Borç 140.000140.000 / 771771 Alacak 140.000140.000
7/A7/A grubunda giderlerin gelir tablosuna aktarımı yansıtma hesapları üzerinden gerçekleştirilir.

Key Concept

Dönemsellik İlkesi ve Yansıtma Hesapları

Hints

1
Öncelikle 770770 hesabının dönem içindeki 'gerçek' gider tutarını bulmak için mizandaki bakiyeye envanter düzeltmelerini uygulayın.
2
Gelecek yıla ait olan 30.00030.000 TL'yi mizandaki tutardan çıkarın ve bu dönemin gideri olan 20.00020.000 TL'yi ekleyin.
3
Hesapladığınız 140.000140.000 TL'lik tutarı, yansıtma hesabı aracılığıyla Gelir Tablosu'ndaki ilgili gidere (632632) aktaran kaydı bulun.

Practice More

Bu işlemden sonra 771771 ve 770770 hesaplarının birbirini kapatma kaydını yaparak dönem sonu sürecini tamamlayın.

Alternative Method

T cetveli (Defter-i Kebir) çizerek 770770 hesabının borcuna 150.000150.000 yazıp, envanter kayıtlarındaki borç ve alacakları üzerine işleyerek en son kalan bakiyeyi bulmak, yapılacak yansıtma tutarını hata payı olmadan görmenizi sağlar.
Estimated Time:2m 0s
Question 122Question

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli genel geçici mizanında; 100100 Kasa hesabı 25.00025.000 TL borç kalanı, 102102 Bankalar hesabı 48.20048.200 TL borç kalanı ve 103103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabı 12.00012.000 TL alacak kalanı vermektedir. Dönem sonu envanter işlemlerinde şu hususlar tespit edilmiştir:

* Kasa sayımında fiili nakit mevcudunun 24.70024.700 TL olduğu belirlenmiş, noksanlığın nedeni o an bulunamamıştır.
* Bankadan gelen hesap özetinde, işletme lehine 4.0004.000 TL faiz tahakkuk ettirildiği ancak 200200 TL banka komisyonu kesildiği görülmüştür. Bu işlemler işletme kayıtlarına henüz alınmamıştır.

Gerekli envanter düzeltme kayıtları yapıldıktan sonra, işletmenin 31.12.202531.12 .2025 tarihli bilançosunda yer alacak "Hazır Değerler" grubu toplamı kaç TL olur?

Show answer & explanation

Answer: 64.700 TL

Answer

Hazır Değerler grubu toplamı 64.70064.700 TL olarak hesaplanmalıdır.
Bilanço düzenlenirken Hazır Değerler grubu içinde yer alan varlıkların (Kasa, Bankalar) fiili ve güncel değerleri esas alınır. 103103 Verilen Çekler hesabı ise pasif karakterli bir düzenleyici hesap olduğu için bu toplamdan düşülür. Yapılan hesaplamada; düzeltilmiş Kasa (24.70024.700 TL) ve düzeltilmiş Bankalar (52.00052.000 TL) toplamından Verilen Çekler (12.00012.000 TL) çıkarıldığında 64.70064.700 TL sonucuna ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1
Kasa hesabının düzeltilmesi
100 Kasa = 24.70024.700 TL
Kasa noksanlığı (300300 TL) tespit edildiğinde kasa hesabı alacaklandırılarak fiili mevcuda (24.70024.700 TL) eşitlenir. Noksanlık tutarı nedeni bulunana kadar '197 Sayım ve Tesellüm Noksanları' hesabına aktarılır.
2
Banka hesabının düzeltilmesi
102 Bankalar = 52.00052.000 TL
Mizan bakiyesine (48.20048.200 TL) faiz geliri (4.0004.000 TL) eklenir ve banka komisyonu (200200 TL) düşülür. İşlem: 48.200+4.000200=52.00048.200 + 4.000 - 200 = 52.000 TL.
3
Hazır Değerler grubu toplamının hesaplanması
Hazır Değerler = 64.70064.700 TL
Hazır Değerler = 100 Kasa + 102 Bankalar - 103 Verilen Çekler. Hesaplama: 24.700+52.00012.000=64.70024.700 + 52.000 - 12.000 = 64.700 TL.

Key Concept

Hazır değerler grubunda yer alan aktif düzenleyici hesapların (103) grup toplamı üzerindeki etkisi ve fiili envanter sonuçlarının bilanço değerlerine yansıtılması.

Hints

1
Hazır Değerler grubu toplamını hesaplarken, Verilen Çekler hesabının önündeki eksi işaretini unutmayın.
2
Önce mizan bakiyelerini bankadan gelen bilgilere göre güncelleyin; faiz geliri banka hesabını artırırken komisyon gideri azaltacaktır.

Practice More

Kasa noksanlığının dönem sonunda bulunamaması durumunda hangi gider hesabının borçlandırılacağını tekrar edin.
Estimated Time:1m 30s
Question 123Question

Bir işletmenin dönem sonu geçici mizanında yer alan maliyet hesaplarından birine ait bakiye bilgisi aşağıda verilmiştir:

Hesap KoduHesap AdıBorç Kalanı
750750Araştırma ve Geliştirme Giderleri25.00025.000 TL

Tekdüzen Hesap Planı (7/A7/A seçeneği) uygulayan bu işletmede, söz konusu giderin gelir tablosu (sonuç) hesaplarına devri için yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 630630 Araştırma ve Geliştirme Giderleri Hesabı Borçlu 25.00025.000 TL, 751751 Araştırma ve Geliştirme Giderleri Yansıtma Hesabı Alacaklı 25.00025.000 TL

Answer

Araştırma ve Geliştirme Giderleri hesabının borçlandırıldığı, Araştırma ve Geliştirme Giderleri Yansıtma hesabının ise alacaklandırıldığı yevmiye kaydı doğrudur.
Tekdüzen Hesap Planı'nın 7/A7/A seçeneğinde, dönem boyunca maliyet hesaplarında (750750, 760760, 770770 vb.) biriken giderler, dönem sonunda gelir tablosu hesaplarına (630630, 631631, 632632 vb.) aktarılırken doğrudan maliyet hesapları alacaklandırılmaz. Bunun yerine, her maliyet hesabının kendi yansıtma hesabı (751751, 761761, 771771 vb.) alacaklandırılır. Böylece gider, gelir tablosu hesabına (borç kaydı ile) geçerken maliyet hesabı mizan üzerinde borç bakiyesi vermeye devam eder. Bu süreç, maliyet kontrolü ve karşılaştırma imkanı sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Maliyet hesabının bakiyesini belirle
750750 Araştırma ve Geliştirme Giderleri hesabı 25.00025.000 TL borç bakiyesi vermektedir.
Dönem içinde yapılan tüm araştırma geliştirme harcamaları bu hesapta toplanmıştır.
2
İlgili yansıtma ve sonuç hesaplarını tespit et
751751 Araştırma ve Geliştirme Giderleri Yansıtma (maliyetten sonuç hesabına köprü) ve 630630 Araştırma ve Geliştirme Giderleri (gelir tablosu hesabı).
7/A seçeneğinde giderler sonuç hesaplarına yansıtma hesapları üzerinden aktarılır.
3
Sonuç hesaplarına aktarım kaydını gerçekleştir
630630 nolu hesap borçlandırılırken (25.00025.000 TL), 751751 nolu hesap alacaklandırılır (25.00025.000 TL).
Giderin gelir tablosunda yer alması sağlanır; yansıtma hesabı ise maliyet hesabı ile karşılaştırılmak üzere alacak tarafında bekletilir.

Key Concept

7/A Seçeneğinde Yansıtma Hesapları Aracılığıyla Gider Devri

Practice More

Bu aktarım kaydından sonra, maliyet hesabı ile yansıtma hesabının nasıl kapatıldığını incelemek konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.
Estimated Time:1m 15s
Question 124Question

Muhasebe sürecinde 'Genel Geçici Mizan' düzenlendikten sonra başlayan envanter işlemleri; muhasebe dışı (fiili) ve muhasebe içi (kaydi) olmak üzere iki ana aşamada yürütülür. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi muhasebe içi envanter işlemleri kapsamında gerçekleştirilen düzeltme, ayarlama veya dönem sonu aktarma kayıtlarından biri değildir?

Show answer & explanation

Answer: Değer düşüklüğüne uğrayan stokların emsal bedellerinin Takdir Komisyonu aracılığıyla saptanması

Answer

Stokların değer düşüklüğü nedeniyle emsal bedellerinin Takdir Komisyonu aracılığıyla saptanması işlemi muhasebe içi değil, muhasebe dışı envanter kapsamında yer alan bir değerleme (takdir) çalışmasıdır.
Muhasebe dışı envanter, işletmenin iktisadi kıymetlerinin fiili olarak tespiti (sayım, tartım, ölçüm) ve ardından bu kıymetlerin para ile ifade edilmesi (değerleme/takdir) aşamalarından oluşur. Stokların değer düşüklüğüne uğraması durumunda, VUKVUK hükümlerine göre emsal bedelin takdir komisyonunca saptanması işlemi, muhasebe kaydına temel oluşturacak veriyi elde etmeye yönelik bir 'tespit' işlemidir; dolayısıyla muhasebe dışı envanter çalışmasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Envanter aşamalarının ayrıştırılması
Envanter; muhasebe dışı (sayım, tartım, ölçüm ve değerleme) ve muhasebe içi (düzeltme kayıtları, amortisman, reeskont, karşılıklar ve kapanışlar) olarak ikiye ayrılır.
İşlemin hangi aşamada olduğunu belirlemek için temel ayrımı bilmek gerekir.
2
Seçeneklerdeki işlemlerin niteliğinin analiz edilmesi
Gelecek dönem giderlerinin aktarılması, kasa noksanının kapatılması, karşılık ayrılması ve amortisman kaydı yevmiye defterine yapılan 'kaydi' işlemlerdir.
Kaydi işlemler doğrudan muhasebe içi envanterin konusudur.
3
Emsal bedel takdirinin sınıflandırılması
Emsal bedelin saptanması (takdiri), muhasebe kaydına esas teşkil edecek 'değerin' belirlenmesidir.
VUKVUK madde 186186 uyarınca değerleme, muhasebe dışı envanterin bir parçasıdır.

Key Concept

Muhasebe Dışı vs. Muhasebe İçi Envanter Ayrımı

Alternative Method

İşlemleri 'Masa Başında Kayıt' ve 'Fiziki Alan/Değer Tespiti' olarak ikiye ayırabilirsiniz. Eğer işlem bir hesap makinesi ve yevmiye defteriyle çözülüyorsa 'İç', eğer depoda sayım veya komisyonla değer biçme gerektiriyorsa 'Dış' envanterdir.
Estimated Time:2m 0s
Question 125Question

İşletme, 20.11.202520.11.2025 tarihinde gerçekleştirdiği 30.00030.000 USD tutarındaki kredili ticari mal satışını, işlemin gerçekleştiği günkü 11 USD = 32,0032,00 TL kuru üzerinden muhasebeleştirmiştir. Söz konusu alacağın 12.00012.000 USD'lik kısmı müşteri tarafından sağlanan bir banka teminat mektubu ile güvence altına alınmış; kalan kısım ise teminatsızdır. Müşterinin mali durumunun bozulması ve vadesinde ödeme yapamaması nedeniyle, işletme 31.12.202531.12 .2025 tarihinde alacağın tamamı için yasal takip sürecini başlatmıştır. Dönem sonu envanter işlemlerinde kur 11 USD = 35,0035,00 TL olarak tespit edilmiştir.

Bu verilere göre, işletmenin ihtiyatlılık kavramı gereği dönem sonunda ayırabileceği maksimum "Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı" tutarı kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 630.000630.000 TL

Answer

İşletmenin ayırabileceği maksimum karşılık tutarı 630.000630.000 TL'dir.
Doğru yanıt olan tutar, 30.00030.000 USD toplam alacaktan 12.00012.000 USD teminatlı kısmın çıkarılmasıyla bulunan 18.00018.000 USD teminatsız bakiyenin, dönem sonu kuru olan 35,0035,00 TL ile çarpılması (18.000×35,00=630.00018.000 \times 35,00 = 630.000) sonucunda elde edilir. Bu işlem, hem kur değerlemesini hem de teminat kısıtını doğru bir şekilde yansıtmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Dönem sonu alacak tutarının TL cinsinden değerlenmesi
30.000 USD×35,00 TL=1.050.000 TL30.000 \text{ USD} \times 35,00 \text{ TL} = 1.050.000 \text{ TL}
Yabancı paralı alacaklar dönem sonunda güncel kur üzerinden değerlenerek bilançoda gösterilmelidir.
2
Teminatlı kısmın güncel TL değerinin belirlenmesi
12.000 USD×35,00 TL=420.000 TL12.000 \text{ USD} \times 35,00 \text{ TL} = 420.000 \text{ TL}
Karşılık ayrılacak tutar belirlenirken, alacağın teminatlı kısmının güncel değeri düşülmelidir.
3
Karşılık ayrılabilecek (teminatsız) tutarın hesaplanması
1.050.000 TL420.000 TL=630.000 TL1.050.000 \text{ TL} - 420.000 \text{ TL} = 630.000 \text{ TL}
Vergi Usul Kanunu ve muhasebe ilkeleri gereği şüpheli hale gelen alacakların sadece teminatsız kalan kısmı için karşılık ayrılabilir.
4
Alternatif (Kısa) Yol
Teminatsız USD tutarı: 18.00018.000 USD. Karşılık: 18.000×35,00=630.00018.000 \times 35,00 = 630.000 TL.
Teminatsız USD bakiyesi üzerinden doğrudan dönem sonu kuru uygulanarak da sonuca ulaşılabilir.

Key Concept

Yabancı paralı şüpheli alacaklarda kur değerlemesi ve teminatlı kısmın karşılıktan düşülmesi.

Hints

1
Yabancı paralı alacaklarda karşılık ayırmadan önce kur değerlemesi yapılması gerektiğini unutmayın.
2
Banka teminat mektubu ile güvence altına alınan kısım için karşılık gideri yazılamaz; sadece açıkta kalan (teminatsız) kısım şüpheli alacak olarak değerlendirilir.

Practice More

Kur azalışı (değer kaybı) durumunda karşılık tutarının nasıl etkileneceğini inceleyen bir soru çözerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:3m 0s
Question 126Question

İşletme, 20242024 yılı sonunda geçici yatırım amacıyla portföyünde bulundurduğu tanesi 100100 TL maliyetli 2.0002.000 adet AA işletmesi hisse senedi için toplam 20.00020.000 TL değer düşüklüğü karşılığı ayırmıştır. 20252025 yılı Haziran ayında bu hisse senetlerinin yarısını tanesi 9595 TL'den banka aracılığıyla satmıştır. 31.12.202531.12.2025 tarihinde kalan hisse senetlerinin borsa rayici tanesi 8585 TL olarak tespit edilmiştir. Buna göre, 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapılması gereken değerleme kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: 5.0005.000 TL tutarında "654 Karşılık Giderleri" hesabı borçlandırılır.

Answer

5.0005.000 TL tutarında "654 Karşılık Giderleri" hesabı borçlandırılır ifadesi doğrudur.
Doğru yanıt olan tutar, kalan 1.0001.000 adet hisse senedinin maliyet bedeli (100100 TL) ile borsa rayici (8585 TL) arasındaki birim başına 1515 TL'lik kaybın toplamda 15.00015.000 TL etmesi ve bu tutarın halihazırda hesapta bulunan 10.00010.000 TL'lik bakiyeyi 5.0005.000 TL aşması nedeniyle ortaya çıkmıştır. Bu fark, karşılık gideri olarak borç kaydedilmelidir.

Step-by-Step Solution

1
Satış sonrası kalan hisse senedi sayısını ve mevcut karşılık tutarını hesapla.
Kalan Hisse: 1.0001.000 adet (2.000/22.000 / 2). Kalan Karşılık: 10.00010.000 TL (20.000/220.000 / 2).
Satılan hisse senetlerine isabet eden karşılık tutarı satış anında iptal edildiği için hesapta sadece kalan hisselerin payı kalır.
2
Yıl sonu (31.12.202531.12.2025) itibarıyla olması gereken toplam karşılık tutarını hesapla.
Gerekli Karşılık: 1.0001.000 adet ×(10085)=15.000\times (100 - 85) = 15.000 TL.
Değerleme günündeki maliyet bedeli ile borsa rayici arasındaki fark, ayrılması gereken toplam karşılığı belirler.
3
Mevcut karşılık ile gerekli karşılık arasındaki farkı bularak muhasebe kaydını belirle.
15.00015.000 (Gerekli) - 10.00010.000 (Mevcut) = 5.0005.000 TL ilave karşılık gideri.
İhtiyatlılık kavramı gereği, mevcut karşılık yetersiz ise aradaki fark kadar ek karşılık ayrılmalıdır.

Key Concept

Hisse senetlerinde dönem sonu değerlemesi ve mevcut karşılığın ayarlanması.

Hints

1
Satılan hisse senetlerinin payına düşen karşılık tutarını toplamdan düşmeyi unutmayın.
2
Kalan 1.0001.000 hisse için maliyet ile borsa rayici arasındaki farkı (10085100 - 85) hesaplayıp toplam ihtiyacı bulun.
3
Bulduğunuz toplam ihtiyaç (15.00015.000 TL) ile hesapta kalan bakiye (10.00010.000 TL) arasındaki fark kadar ilave kayıt yapmalısınız.

Practice More

Karşılık ayrılmış bir menkul kıymetin değerinin maliyet bedelinin üzerine çıkması durumunda yapılacak işlemi inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Birim başına analiz yöntemi: Önceki karşılık birim başına 1010 TL idi. Yeni durumda borsa rayici 8585 TL olduğu için birim başına karşılık ihtiyacı 1515 TL olmuştur. Dolayısıyla kalan her bir hisse için 1510=515 - 10 = 5 TL ek karşılık ayrılmalıdır. 1.000×5=5.0001.000 \times 5 = 5.000 TL.
Estimated Time:2m 30s
Question 127Question

İşletme, 01.01.202501.01.2025 tarihinde üretim faaliyetlerinde kullanmak üzere 750.000750.000 TL + %20\%20 KDV bedelle bir sanayi tipi makine satın almıştır. Makinenin faydalı ömrü 55 yıl olarak belirlenmiş olup, işletme amortisman hesaplamasında 'Azalan Bakiyeler (Hızlandırılmış Amortisman)' yöntemini kullanmaktadır.

Buna göre, işletmenin sadece 20262026 yılı için hesaplaması gereken amortisman tutarı kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 180.000180.000

Answer

İşletmenin 2026 yılı için ayırması gereken amortisman tutarı 180.000180.000 TL'dir.
Azalan bakiyeler yönteminde amortisman oranı, normal amortisman oranının (1/5=%201/5 = \%20) iki katı olan %40\%40 olarak uygulanır. Birinci yıl (20252025) için amortisman 750.000×%40=300.000750.000 \times \%40 = 300.000 TL hesaplanır. İkinci yıl (20262026) amortismanı ise varlığın net defter değeri olan 450.000450.000 TL (750.000300.000750.000 - 300.000) üzerinden %40\%40 oranında hesaplanarak 180.000180.000 TL olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Amortisman oranını belirle
Normal oran: 1/5=%201/5 = \%20; Azalan bakiyeler oranı: %20×2=%40\%20 \times 2 = \%40
Azalan bakiyeler yönteminde oran, normal amortisman oranının iki katıdır.
2
2025 (1. Yıl) amortismanını hesapla
750.000×%40=300.000750.000 \times \%40 = 300.000 TL
İlk yıl amortismanı doğrudan maliyet bedeli üzerinden hesaplanır.
3
2026 (2. Yıl) amortisman matrahını (Net Defter Değeri) bul
750.000300.000=450.000750.000 - 300.000 = 450.000 TL
Azalan bakiyeler yönteminde sonraki yılların amortismanı, kalan net defter değeri üzerinden hesaplanır.
4
2026 (2. Yıl) amortisman tutarını hesapla
450.000×%40=180.000450.000 \times \%40 = 180.000 TL
İkinci yılın amortisman tutarına ulaşılır.

Key Concept

Azalan Bakiyeler Yöntemi
Estimated Time:1m 30s
Question 128Question

İşletme, 01.11.202501.11.2025 tarihinde geçici yatırım amacıyla 300.000300.000 TL nominal değerli, yıllık %40\%40 faiz getirili ve 11 yıl vadeli bir devlet tahvilini nominal değeri üzerinden satın almıştır. Tahvilin faizleri vade sonunda (01.11.202601.11 .2026) anapara ile birlikte tahsil edilecektir.

Buna göre, işletmenin 31.12.202531.12 .2025 tarihinde yapması gereken envanter kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: 20.00020.000 TL tutarında "642 Faiz Gelirleri" hesabı alacaklandırılır.

Answer

20.00020.000 TL tutarında "642 Faiz Gelirleri" hesabı alacaklandırılmalıdır.
Dönemsellik kavramı gereği, bir döneme ait gelirlerin o dönemin sonuç hesaplarına aktarılması zorunludur. Tahvilin satın alındığı tarihten dönem sonuna kadar geçen 22 aylık süre için hesaplanan 20.00020.000 TL faiz geliri, işletme için kesinleşmiş bir gelirdir. Bu gelir, '181 Gelir Tahakkukları' hesabı borçlandırılarak ve '642 Faiz Gelirleri' hesabı alacaklandırılarak muhasebeleştirilir.

Step-by-Step Solution

1
Kıst getiri (işlemiş faiz) süresini belirle
22 Ay (Kasım ve Aralık)
Tahvilin satın alındığı 01.11.202501.11.2025 tarihinden dönem sonu olan 31.12.202531.12.2025 tarihine kadar geçen süre hesaplanır.
2
Faiz tutarını hesapla
20.00020.000 TL
300.000×0,40×(2/12)=20.000300.000 \times 0,40 \times (2/12) = 20.000 TL formülü uygulanır.
3
Dönemsellik kavramı uyarınca tahakkuk kaydını yap
181 (Borç) / 642 (Alacak)
Henüz tahsil edilmeyen ancak doğmuş olan gelir, Gelir Tahakkukları karşılığında Faiz Gelirleri hesabına kaydedilir.

Key Concept

Kıst Getiri ve Dönemsellik Kavramı

Hints

1
Dönem sonu ile tahvilin alınış tarihi arasında kaç ay geçtiğini belirleyerek işe başlayın.
2
Yıllık faiz oranını kullanarak aylık faiz tutarını bulun ve bunu geçen ay sayısıyla çarpın.
3
Hesapladığınız bu 'işlemiş faiz' (kıst getiri) tutarını 'Gelir Tahakkukları' hesabı aracılığıyla gelir tablosuna aktarın.

Practice More

Vade sonunda tahsilat yapıldığında, önceki dönemde tahakkuk eden tutarın 181 hesabından nasıl kapatıldığını inceleyin.

Alternative Method

Yıllık faiz tutarını (120.000120.000 TL) bulup 360360 güne bölerek günlük faiz üzerinden (333,33333,33 TL) de hesaplama yapılabilir, ancak KPSS'de genellikle tam aylar üzerinden işlem yapılır.
Estimated Time:1m 30s
Question 129Question

İşletme, önceki dönemde şüpheli hale gelen 60.00060.000 TL tutarındaki senetli ticari alacağının tamamı için karşılık ayırmıştır. Cari dönem envanter çalışmaları sırasında, bu alacağın 40.00040.000 TL'lik kısmının nakit olarak tahsil edildiği, geri kalan 20.00020.000 TL'lik kısmının ise borçlunun mal varlığının bulunmaması ve iflası nedeniyle tahsil imkanının tamamen ortadan kalktığı kesinleşmiştir. Bu bilgilere göre, işletmenin yaptığı tahsilat ve değerleme işlemleri sonucunda "644644 Konusu Kalmayan Karşılıklar" hesabına kaydedilecek tutar aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 40.00040.000 TL

Answer

İşletmenin tahsil ettiği 40.00040.000 TL tutarındaki kısım için daha önce ayırdığı karşılık artık konusuz kaldığından, bu tutar "644644 Konusu Kalmayan Karşılıklar" hesabına gelir olarak kaydedilmelidir.
Tahsilat gerçekleştiğinde, o tahsil edilen kısma isabet eden karşılık tutarı artık ihtiyaç duyulmayan bir karşılık haline gelir. Tekdüzen Hesap Planı uyarınca, bu tutar dönem sonunda veya tahsilat anında "644644 Konusu Kalmayan Karşılıklar" hesabına alacak kaydedilerek gelir tablosuna aktarılır. Soruda 40.00040.000 TL tahsil edildiği için bu tutarın tamamı gelire dönüşür.

Step-by-Step Solution

1
Önceki dönemden devreden karşılık tutarını belirleme
60.00060.000 TL
Alacağın tamamı (60.00060.000 TL) için karşılık ayrıldığı belirtilmiştir.
2
Tahsil edilen kısmın muhasebe etkisini analiz etme
40.00040.000 TL
Tahsil edilen 40.00040.000 TL için ayrılmış olan karşılık artık işlevini yitirmiştir (konusu kalmamıştır).
3
Tahsil edilemeyen (değersizleşen) kısmın muhasebe etkisini analiz etme
20.00020.000 TL
Bu kısım için ayrılan karşılık, değersizleşen alacağı (128 nolu hesap) kapatmak için kullanılır (129129 Borç / 128128 Alacak), gelir doğurmaz.
4
Konusu kalmayan karşılık tutarını hesaplama
40.00040.000 TL
Sadece tahsil edilen veya şüpheli olma niteliğini kaybeden kısım gelire dönüştürülür.

Key Concept

Şüpheli alacak karşılıklarının iptali ve tahsilatı

Hints

1
Şüpheli alacak tahsil edildiğinde, o alacak için ayrılmış olan karşılık tutarı gelire dönüştürülür.
2
Tahsil edilemeyen ve değersizleşen kısım için ayrılan karşılık sadece hesabı kapatmaya yarar, ek bir gelir oluşturmaz.
3
Soruda tahsil edilen tutar 40.00040.000 TL'dir. Bu tutar daha önce gider yazılmıştı, şimdi nakit girdiği için o gider tutarı kadar 'Konusu Kalmayan Karşılık' geliri yazılmalıdır.

Practice More

Karşılık ayrılmamış bir alacağın değersiz hale gelmesi durumunda hangi hesabın kullanılacağını araştırınız.
Estimated Time:1m 30s
Question 130Question

İşletme 31.12.202531.12.2025 tarihinde yaptığı envanter çalışmalarında, satıcılara olan 186.000186.000 TL nominal değerli bir borç senedinin vadesine 3030 gün kaldığını tespit etmiştir. Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümlerine göre borç senetlerini reeskonta tabi tutan işletme için T.C. Merkez Bankası reeskont faiz oranı %40\%40 olduğuna göre, dönem sonu yapılması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 322 Borç Senetleri Reeskontu (-) 6.000 (Borç) / 647 Reeskont Faiz Gelirleri 6.000 (Alacak)

Answer

Borç senetleri reeskontu için 322 nolu hesabın borçlandırılması ve 647 nolu hesabın alacaklandırılmasıyla yapılan 6.000 TL tutarındaki kayıt doğrudur.
Doğru yanıt, borç senedinin vadesine kalan süre için iç iskonto yöntemiyle hesaplanan reeskont tutarının aktif karakterli pasif düzenleyici bir hesap olan Borç Senetleri Reeskontu hesabının borcuna ve bir gelir hesabı olan Reeskont Faiz Gelirleri hesabının alacağına kaydedilmesini içerir. Hesaplama: 186.000×1.200/37.200=6.000186.000 \times 1.200 / 37.200 = 6.000 TL şeklindedir.

Step-by-Step Solution

1
Reeskont tutarını iç iskonto formülü ile hesapla
F=186.000×30×4036.000+(30×40)=6.000F = \frac{186.000 \times 30 \times 40}{36.000 + (30 \times 40)} = 6.000 TL
VUK uyarınca reeskont hesaplamalarında iç iskonto yöntemi kullanılmalıdır.
2
Borç senetlerinin değerindeki azalışı (tasarrufu) kaydet
322 Borç Senetleri Reeskontu (-) hesabına 6.000 TL borç kaydı
322 nolu hesap pasif düzenleyici bir hesap olup, borç senetlerinin bilançodaki net değerini düşürmek için borçlandırılır.
3
İlgili dönem gelirini kaydet
647 Reeskont Faiz Gelirleri hesabına 6.000 TL alacak kaydı
Borcun vadesine kadar olan faiz yükünden kurtulunması işletme için dönem sonu itibarıyla bir faiz geliri (tahakkuk esası) niteliğindedir.

Key Concept

Borç senetlerinin tasarruf değeri (mevcut değer) ile değerlenmesi ve iç iskonto uygulaması.

Hints

1
Borç senetlerinin reeskontu, işletmenin dönem sonundaki borç yükünü nominal değerden net bugünkü değere çekme işlemidir.
2
İç iskonto formülünü hatırlayın: F=(Anr)/(36.000+(nr))F = (A \cdot n \cdot r) / (36.000 + (n \cdot r)). Burada AA nominal değer, nn gün ve rr faiz oranıdır.

Practice More

Bu işlemin izleyen dönemin başında (01.01.202601.01.2026) nasıl kapatılacağını (iptal kaydını) inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 131Question

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli envanter çalışmaları sonucunda ticari senetlerine ilişkin şu veriler tespit edilmiştir:

- Alacak Senetleri: Nominal değeri 181.800181.800 TL, vadesine 4040 gün kalmış, yıllık faiz oranı %9\%9.
- Borç Senetleri: Nominal değeri 363.600363.600 TL, vadesine 3030 gün kalmış, yıllık faiz oranı %12\%12.

İşletme yönetimi, Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümleri çerçevesinde alacak senetlerini reeskonta tabi tutma kararı almıştır. İç iskonto yöntemi kullanıldığı varsayıldığında, bu işlemlerin işletmenin dönem kârı üzerindeki toplam net etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 1.8001.800 TL artış

Answer

Reeskont işlemlerinin dönem kârı üzerindeki net etkisi 1.8001.800 TL artış yönündedir.
Vergi Usul Kanunu uyarınca, alacak senetlerini reeskonta tabi tutan işletmeler, borç senetlerini de reeskonta tabi tutmak zorundadır. İç iskonto formülü (F=(A×n×t)/(36000+(n×t))F = (A \times n \times t) / (36000 + (n \times t))) uygulandığında; alacak senetleri için 1.8001.800 TL reeskont gideri, borç senetleri için ise 3.6003.600 TL reeskont geliri hesaplanır. Gelir ve gider arasındaki fark olan 1.8001.800 TL (3.6001.8003.600 - 1.800), dönem kârını net olarak artırır.

Step-by-Step Solution

1
Alacak senetleri için iç iskonto yöntemiyle reeskont tutarını hesapla.
Fa=181.800×9×4036000+(9×40)=65.448.00036.360=1.800F_a = \frac{181.800 \times 9 \times 40}{36000 + (9 \times 40)} = \frac{65.448.000}{36.360} = 1.800 TL
VUK'a göre reeskont hesaplamalarında iç iskonto yöntemi zorunludur.
2
Borç senetleri için iç iskonto yöntemiyle reeskont tutarını hesapla.
Fb=363.600×12×3036000+(12×30)=130.896.00036.360=3.600F_b = \frac{363.600 \times 12 \times 30}{36000 + (12 \times 30)} = \frac{130.896.000}{36.360} = 3.600 TL
Alacak senetleri reeskonta tabi tutulduğunda, VUK gereği borç senetleri de reeskonta tabi tutulmalıdır.
3
Reeskont işlemlerinin muhasebe mantığına göre kâr üzerindeki etkisini belirle.
Net Etki = 3.6003.600 TL (Gelir) - 1.8001.800 TL (Gider) = 1.8001.800 TL artış
Alacak senetleri reeskontu 657657 Reeskont Faiz Giderleri hesabına, borç senetleri reeskontu ise 647647 Reeskont Faiz Gelirleri hesabına kaydedilir.

Key Concept

VUK Reeskont Eşitliği ve İç İskonto Hesaplaması

Practice More

Reeskont işlemlerinin özün önceliği ve dönemsellik kavramlarıyla ilişkisini inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Dönem sonunda (31.12) kârı artıran bu işlem, izleyen dönemin başında (01.01) ters kayıtla iptal edilir; bu durum reeskontun aslında bir 'tahakkuk' işlemi olduğunu ve faiz yükünün ilgili olduğu dönemlere paylaştırılmasını sağladığını gösterir.
Estimated Time:2m 30s
Question 132Question

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli mizan ve envanter çalışmaları sonucunda ticari senetlerine ilişkin veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Senet TürüNominal Değer (TL)Vadeye Kalan GünFaiz Oranı
Alacak Senetleri121.200121.2003636%10\%10
Borç Senetleri181.800181.8003636%10\%10

Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümleri uyarınca reeskont hesaplamalarında iç iskonto yönteminin uygulanması esas olduğuna göre, bu işlemlerin işletmenin 20252025 yılı dönem kârı üzerindeki net etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 600600 TL artış

Answer

İşletmenin dönem kârı üzerinde 600600 TL net artış meydana gelir.
İç iskonto formülü uygulandığında alacak senetleri için 1.2001.200 TL reeskont faiz gideri, borç senetleri için ise 1.8001.800 TL reeskont faiz geliri hesaplanır. Bu iki işlemin net sonucu 1.8001.200=6001.800 - 1.200 = 600 TL kâr artışıdır.

Step-by-Step Solution

1
Alacak senetleri için iç iskonto yöntemiyle reeskont tutarının hesaplanması
F=121.200×10×3636.000+(10×36)=43.632.00036.360=1.200F = \frac{121.200 \times 10 \times 36}{36.000 + (10 \times 36)} = \frac{43.632.000}{36.360} = 1.200 TL
Alacak senetlerinin dönem sonundaki tasarruf değerine indirgenmesi için iç iskonto tutarı hesaplanır. Bu tutar '657 Reeskont Faiz Giderleri' hesabına kaydedilir.
2
Borç senetleri için iç iskonto yöntemiyle reeskont tutarının hesaplanması
F=181.800×10×3636.000+(10×36)=65.448.00036.360=1.800F = \frac{181.800 \times 10 \times 36}{36.000 + (10 \times 36)} = \frac{65.448.000}{36.360} = 1.800 TL
Borç senetlerinin tasarruf değerine indirgenmesiyle ortaya çıkan faiz farkı hesaplanır. Bu tutar '647 Reeskont Faiz Gelirleri' hesabına kaydedilir.
3
Gelir ve giderlerin karşılaştırılarak net dönem kârı etkisinin bulunması
1.8001.800 TL (Gelir) - 1.2001.200 TL (Gider) = 600600 TL (Net Gelir Artışı)
Dönemsellik ve ihtiyatlılık kavramları gereği yapılan bu işlemlerin net sonucu, gelir tablosundaki net kârı artırır.

Key Concept

İç İskonto ve Reeskontun Kâr Etkisi
Question 133Question

İşletme, 15.10.202515.10.2025 tarihinde yurt dışındaki bir bankadan 66 ay vadeli, ana para ve faizi vade sonunda ödenecek $50.000\$50.000 tutarında bir kredi çekmiştir. Kredinin çekildiği tarihte kur $1=30\$1 = 30 TL'dir. İşletme, 15.12.202515.12.2025 tarihinde vadesinden önce kredinin $10.000\$10.000 tutarındaki anapara taksitini banka aracılığıyla ödemiştir. Ödeme tarihindeki kur $1=33\$1 = 33 TL'dir. 31.12.202531.12.2025 tarihindeki TCMB değerleme kuru (döviz alış) ise $1=35\$1 = 35 TL olarak belirlenmiştir.

Buna göre, işletmenin 20252025 yılı sonunda bu kredi işlemiyle ilgili gelir tablosunda raporlayacağı toplam kambiyo zararı kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 230.000230.000

Answer

Toplam kambiyo zararı 230.000230.000 TL olarak hesaplanır.
İşletmenin yabancı paralı bir borcu olduğunda, kur artışları işletme için zarar niteliğindedir. 15.1215.12 tarihindeki ödemede, başlangıçta 3030 TL olan kur 3333 TL'ye çıktığı için ödenen her dolar için 33 TL, toplamda 30.00030.000 TL gerçekleşmiş zarar oluşur. Dönem sonunda ise kalan $40.000\$40.000 borç, başlangıç kuru olan 3030 TL yerine güncel kur olan 3535 TL üzerinden değerlenir ve her dolar için 55 TL'den toplam 200.000200.000 TL değerleme zararı hesaplanır. Bu iki tutarın toplamı olan 230.000230.000 TL gelir tablosundaki '656 Kambiyo Zararları' hesabında raporlanır.

Step-by-Step Solution

1
Kredinin alındığı tarihteki TL değerini ve ödeme anındaki durumu hesapla.
Kredi Kaydı (15.1015.10): $50.000×30=1.500.000\$50.000 \times 30 = 1.500.000 TL. Ödenen Kısım: $10.000\$10.000.
Borcun başlangıç değerini belirlemek için gereklidir.
2
15.1215.12 tarihindeki kısmi ödemeden doğan gerçekleşen kur farkını hesapla.
Ödenen Tutar: 10.000×33=330.00010.000 \times 33 = 330.000 TL. Kayıtlı Değer: 10.000×30=300.00010.000 \times 30 = 300.000 TL. Fark: 30.00030.000 TL Zarar.
Ödeme anında kur yükseldiği için işletme aleyhine bir zarar oluşmuştur.
3
Dönem sonundaki (31.1231.12) kalan borç bakiyesi üzerinden değerleme farkını hesapla.
Kalan Borç: $40.000\$40.000. Güncel Değer: 40.000×35=1.400.00040.000 \times 35 = 1.400.000 TL. Kayıtlı Değer: 40.000×30=1.200.00040.000 \times 30 = 1.200.000 TL. Fark: 200.000200.000 TL Zarar.
Dönemsellik kavramı gereği henüz ödenmemiş yabancı paralı borçlar dönem sonunda değerlenmelidir.
4
Dönem içindeki toplam kambiyo zararını topla.
30.00030.000 (Gerçekleşen) + 200.000200.000 (Değerleme) = 230.000230.000 TL.
Gelir tablosunda ilgili dönemde oluşan tüm kambiyo zararları raporlanmalıdır.

Key Concept

Yabancı paralı borçların ödenmesinde gerçekleşen farklar ile dönem sonu değerlemesinden doğan farkların her ikisi de kambiyo kâr/zararı olarak kaydedilir.

Practice More

Eğer bu işlem bir alacak senedi için yapılsaydı ve kur düşseydi, sonuç kambiyo zararı olurdu. Alacak işlemlerini inceleyiniz.

Alternative Method

Borcun tamamını (50.00050.000) dönem sonu kuruna çekip (250.000250.000 TL fark), ödenen taksitteki 'fazladan ödenmeyen' kur farkını (10.000×(3533)=20.00010.000 \times (35-33) = 20.000) bu tutardan düşerek de sonuca ulaşılabilir: 250.00020.000=230.000250.000 - 20.000 = 230.000 TL.
Estimated Time:2m 30s
Question 134Question

Maliyet hesaplarını 7/A7/A seçeneğine göre takip eden bir işletmenin dönem sonu geçici mizanında "770770 Genel Yönetim Giderleri" hesabının borç kalanı 240.000240.000 TL olarak görülmektedir. Yapılan envanter incelemesinde, bu tutarın 40.00040.000 TL'lik kısmının gelecek yıla ait olduğu, 20.00020.000 TL'lik kısmının ise henüz faturası gelmemiş ancak tahakkuk etmiş bir gider olduğu saptanmıştır. Gerekli ayarlama kayıtlarından sonra giderlerin gelir tablosuna aktarılması için yapılacak yansıtma kaydında "632632 Genel Yönetim Giderleri" hesabına aktarılacak tutar ve yansıtma hesabı alacağı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 220.000220.000 TL; 771771 Genel Yönetim Giderleri Yansıtma hesabı alacaklandırılır.

Answer

Dönem sonu ayarlamaları yapıldıktan sonra bulunan 220.000220.000 TL tutarı, 771771 Genel Yönetim Giderleri Yansıtma hesabı alacaklandırılarak 632632 Genel Yönetim Giderleri hesabına aktarılmalıdır.
Dönem sonu işlemleri kapsamında, mizan bakiyesindeki 240.000240.000 TL'den gelecek yıla sarkan 40.00040.000 TL çıkarılmalı ve bu döneme ait olduğu halde henüz kaydedilmemiş olan 20.00020.000 TL'lik tahakkuk tutarı eklenmelidir. Bu durumda net dönem gideri 220.000220.000 TL olur. 7/A7/A seçeneğinde bu tutarın gelir tablosundaki 632632 Genel Yönetim Giderleri hesabına aktarılması için 771771 Genel Yönetim Giderleri Yansıtma hesabı alacaklandırılır.

Step-by-Step Solution

1
Dönem sonu bakiye ayarlaması yapılır.
240.00040.000(180 hesaba)+20.000(381 hesaptan)=220.000240.000 - 40.000 (180 \text{ hesaba}) + 20.000 (381 \text{ hesaptan}) = 220.000 TL.
Dönemsellik ilkesi gereği sadece bu döneme ait olan giderlerin (tahakkuk esası) gelir tablosuna aktarılması gerekir.
2
Yansıtma yöntemi belirlenir.
7/A7/A seçeneğinde 771771 nolu hesap kullanılır.
Maliyet hesaplarının gelir tablosuna aktarımı yansıtma hesapları (7x17x1) üzerinden yapılır.
3
Yansıtma yevmiye kaydı oluşturulur.
Borç: 632632 (220.000220.000) / Alacak: 771771 (220.000220.000)
Giderin sonuç hesabına aktarılması için yansıtma hesabı alacak tarafında çalışır.

Key Concept

7/A Seçeneğinde Gider Yansıtma ve Tahakkuk Esası

Alternative Method

Önce 770770 hesabın mizan bakiyesine envanter düzeltmelerini bir T-cetveli üzerinde yansıtıp, kalanı tek bir yansıtma kaydıyla 632632'ye aktarmak hata payını düşürür.
Estimated Time:2m 30s
Question 135Question

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli mizanında "121 Alacak Senetleri" hesabının borç kalanı 101.500101.500 TL'dir. Dönem sonu envanter çalışmalarında, mevcut senetlerin tamamının vadesine 6060 gün kaldığı ve reeskont işlemlerinde uygulanacak yıllık faiz oranının %9\%9 olduğu tespit edilmiştir. Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümlerine göre iç iskonto yöntemini benimseyen işletmenin, bu verilere dayanarak yapması gereken dönem sonu muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 657 REESKONT FAİZ GİDERLERİ: 1.500 (Borç) / 122 ALACAK SENETLERİ REESKONTU: 1.500 (Alacak)

Answer

Dönem sonunda 1.500 TL tutarındaki reeskont için 657 Reeskont Faiz Giderleri hesabı borçlandırılmalı ve 122 Alacak Senetleri Reeskontu hesabı alacaklandırılmalıdır.
İç iskonto formülü uygulandığında (101.500×9×60/(36.000+540)101.500 \times 9 \times 60 / (36.000 + 540)) sonuç tam olarak 1.5001.500 TL çıkmaktadır. Alacak senetlerinin bilançoda peşin değerle gösterilmesi amacıyla kullanılan '122 Alacak Senetleri Reeskontu' hesabı pasif karakterli (eksi) bir hesap olduğu için alacak tarafından çalışır ve karşılığında '657 Reeskont Faiz Giderleri' hesabı borçlandırılır.

Step-by-Step Solution

1
Parametreleri Belirleme
Nominal Değer (AA) = 101.500101.500 TL, Gün (tt) = 6060, Faiz Oranı (nn) = 99
Reeskont hesaplaması için gerekli veriler sorudan ayıklanır.
2
İç İskonto Formülünü Uygulama
F=101.500×9×6036.000+(9×60)F = \frac{101.500 \times 9 \times 60}{36.000 + (9 \times 60)}
VUK uyarınca reeskont hesaplamalarında iç iskonto yöntemi zorunludur.
3
Hesaplama Sonucunu Bulma
F=54.810.00036.540=1.500F = \frac{54.810.000}{36.540} = 1.500 TL
Matematiksel işlem sonucunda senedin peşin değer farkı bulunur.
4
Muhasebe Kaydını Belirleme
657 Reeskont Faiz Giderleri (B) / 122 Alacak Senetleri Reeskontu (A)
Alacak senetlerinin değerini azaltmak için pasif karakterli düzenleyici bir hesap (122) alacaklandırılırken, karşılığında gider kaydı (657) yapılır.

Key Concept

Alacak senetlerinin dönem sonunda peşin değerine indirgenmesi işleminde iç iskonto yöntemi kullanılır ve gider kaydı yapılır.
Question 136Question

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli mizanında "321 Borç Senetleri" hesabının alacak kalanı 74.00074.000 TL'dir. Dönem sonu envanter çalışmalarında, bu senetlerin tamamının vadesine 5050 gün kaldığı ve reeskont işlemlerinde %20\%20 faiz oranının esas alınacağı belirlenmiştir. Vergi Usul Kanunu hükümleri göz önünde bulundurulduğunda, işletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapması gereken reeskont kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 322 Borç Senetleri Reeskontu (-) 2.000 (Borçlu) / 647 Reeskont Faiz Gelirleri 2.000 (Alacaklı)

Answer

322 Borç Senetleri Reeskontu hesabının borçlu, 647 Reeskont Faiz Gelirleri hesabının alacaklı olduğu seçenek doğrudur.
Vergi Usul Kanunu'na göre reeskont hesaplaması iç iskonto formülü (F=A×n×t36000+(n×t)F = \frac{A \times n \times t}{36000 + (n \times t)}) ile yapılır. Yapılan hesaplamada reeskont tutarı 2.0002.000 TL olarak bulunur. Borç senetlerindeki değer azalışı, pasif düzenleyici bir hesap olan 322 Borç Senetleri Reeskontu hesabının borcuna kaydedilirken, karşılığında 647 Reeskont Faiz Gelirleri hesabına alacak kaydı yapılır.

Step-by-Step Solution

1
Verilen verilerle İç İskonto formülünü uygula
F=74.000×20×5036.000+(20×50)=74.000.00037.000=2.000F = \frac{74.000 \times 20 \times 50}{36.000 + (20 \times 50)} = \frac{74.000.000}{37.000} = 2.000 TL
VUK uyarınca reeskont hesaplamalarında iç iskonto yönteminin kullanılması zorunludur.
2
Hesaplanan tutarın muhasebe kaydını belirle
Borç Senetleri için hesaplanan reeskont tutarı 322 Borç Senetleri Reeskontu hesabına borç, 647 Reeskont Faiz Gelirleri hesabına alacak kaydedilir.
Borç senetlerinin dönem sonundaki değerinin düşmesi, işletmenin borç yükünü azaltan bir tasarruf (gelir) niteliğindedir.

Key Concept

İç İskonto Yöntemi ve Borç Senetleri Reeskontu Kaydı
Estimated Time:1m 30s
Question 137Question

İşletme, dönem sonu envanter çalışmaları sırasında vadesi henüz gelmemiş olan borç senetleri için 2.4002.400 TL tutarında reeskont hesaplamıştır. Bu işlemin muhasebeleştirilmesine ilişkin yapılacak yevmiye kaydında borçlandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 322 Borç Senetleri Reeskontu (-)

Answer

Borç senetleri reeskontu kaydında '322 Borç Senetleri Reeskontu (-)' hesabı borçlandırılır.
Dönem sonunda borç senetleri reeskonta tabi tutulduğunda, borcun bugünkü değerine indirgenmesi işletme için bir finansman geliri niteliğindedir. Bu işlemin muhasebeleştirilmesinde pasifi düzenleyici bir hesap (aktif karakterli çalışan) olan '322 Borç Senetleri Reeskontu (-)' hesabı artış gösterdiği için borçlandırılırken, '647 Reeskont Faiz Gelirleri' hesabı alacaklandırılır.

Step-by-Step Solution

1
İşlemin niteliğini belirle
Borç senetlerinin reeskonta tabi tutulması
Vadesi gelmemiş borç senetlerinin bilançoda tasarruf değeriyle (güncel değer) gösterilmesi gerekir.
2
Kullanılacak hesapları tespit et
322 Borç Senetleri Reeskontu (-) ve 647 Reeskont Faiz Gelirleri
Borç senedinin değerinin düşmesi işletme için bir gelir (647) niteliğindedir ve bu pasifi düzenleyen 322 nolu hesapla izlenir.
3
Hesapların işleyiş yönünü uygula
322 Hesabı (Borç) / 647 Hesabı (Alacak)
322 nolu hesap pasif düzenleyici bir hesap olduğu için artışlar borç tarafına kaydedilir.

Key Concept

Borç Senetleri Reeskontu Kayıt Mantığı

Hints

1
Borç senetlerini reeskonta tabi tutmak işletmenin borcunu geçici olarak azaltır, bu da bir gelir doğurur.
2
Pasifi düzenleyen (eksi karakterli) hesaplar, aktif hesaplar gibi çalışır; yani artışları borç tarafına kaydedilir.

Practice More

Aynı işlemin dönem başında (1 Ocak tarihinde) nasıl kapatıldığını (iptal kaydını) inceleyiniz.
Estimated Time:45s
Question 138Question

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihindeki menkul kıymet portföyüne ve dönem sonu değerleme çalışmalarına ilişkin veriler aşağıda sunulmuştur:

* Kasım 20252025 tarihinde 200.000200.000 TL alış bedeliyle yatırım amacıyla alınan ve alımı sırasında 2.0002.000 TL banka komisyonu ödenen (komisyon ilgili tarihte gider kaydedilmiştir) hisse senetlerinin dönem sonu piyasa değeri 185.000185.000 TL olarak tespit edilmiştir.
* 01.10.202501.10 .2025 tarihinde geçici yatırım amacıyla alınan 100.000100.000 TL nominal değerli, yıllık %36\%36 faiz getirili ve 11 yıl vadeli devlet tahvilinin anapara ve faiz tahsilatı 01.10.202601.10 .2026 tarihinde yapılacaktır.

Buna göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken envanter kayıtları sonucunda "654654 Karşılık Giderleri" ve "642642 Faiz Gelirleri" hesaplarına kaydedilecek tutarlar aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: 654 Karşılık Giderleri: 15.000 TL; 642 Faiz Gelirleri: 9.000 TL

Answer

Hisse senetleri için 15.000 TL tutarında Karşılık Gideri, devlet tahvili için ise 9.000 TL tutarında Faiz Geliri kaydedilmelidir.
Hisse senetleri değerlemesinde alış maliyeti (200.000 TL) esas alınır ve piyasa değerindeki 15.000 TL'lik düşüş için karşılık ayrılır. Devlet tahvillerinde ise 1 Ekim - 31 Aralık arasındaki 3 aylık süreye isabet eden 9.000 TL'lik faiz tutarı, dönemsellik gereği 642 Faiz Gelirleri hesabına alacak kaydedilerek tahakkuk ettirilir.

Step-by-Step Solution

1
Hisse senetleri için değer düşüklüğü karşılığını hesapla.
200.000 TL (Alış Maliyeti) - 185.000 TL (Piyasa Değeri) = 15.000 TL.
Tekdüzen Hesap Planı ve ihtiyatlılık kavramı gereği, menkul kıymetlerin piyasa değeri maliyetinin altına düştüğünde aradaki fark kadar karşılık ayrılır. Komisyonlar maliyete eklenmez, doğrudan gider yazılır.
2
Tahvil için döneme ait işlemiş faiz tutarını (tahakkuk) hesapla.
100.000 TL * 0,36 * (3 / 12) = 9.000 TL.
Dönemsellik kavramı gereği, nakden tahsil edilmese dahi 2025 yılına ait olan (Ekim, Kasım, Aralık) 3 aylık faiz geliri bu dönemin geliri olarak kaydedilmelidir.

Key Concept

Menkul Kıymet Değerlemesi ve Dönemsellik (Tahakkuk) Esası
Estimated Time:1m 30s
Question 139Question

Ardıç İşletmesi'nin 20262026 yılı dönem sonu envanter çalışmaları sırasında, "153153 Ticari Mallar" hesabının borç kalanının 220.000220.000 TL, ancak fiili stok mevcudunun 214.000214.000 TL olduğu tespit edilmiştir. İşletme, noksanlığın tamamını ilgili geçici hesaba alarak kaydetmiştir. Daha sonra yapılan inceleme sonucunda, farkın 2.0002.000 TL'lik kısmının normal fireden (buharlaşma, bozulma vb.) kaynaklandığı, kalan kısmın ise nedeninin bulunamadığı anlaşılmıştır.

Buna göre, noksanlık nedenlerinin kesinleşmesi ve geçici hesabın kapatılması amacıyla yapılacak muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti 2.0002.000 (B)
689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar 4.0004.000 (B)
197 Sayım ve Tesellüm Noksanları 6.0006.000 (A)

Answer

Normal fire tutarı olan 2.0002.000 TL "621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti" hesabına, nedeni belirlenemeyen 4.0004.000 TL ise "689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar" hesabına borç yazılarak "197 Sayım ve Tesellüm Noksanları" hesabı kapatılmalıdır.
Dönem sonunda tespit edilen stok noksanlığı (6.0006.000 TL) başlangıçta geçici olarak "197 Sayım ve Tesellüm Noksanları" hesabına alınmıştır. Bu tutarın 2.0002.000 TL'si normal fire olduğundan, bu kısım stokların maliyetine eklenmek üzere "621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti" hesabına aktarılır. Geriye kalan ve nedeni bulunamayan 4.0004.000 TL'lik fark ise işletme için kesin bir kayıp niteliğinde olduğundan "689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar" hesabına borç kaydedilerek tasfiye edilir.

Step-by-Step Solution

1
Toplam noksanlık tutarının hesaplanması
220.000214.000=6.000220.000 - 214.000 = 6.000 TL
Hesap kalanı ile fiili sayım arasındaki fark toplam noksanlığı verir.
2
Noksanlığın bileşenlerine ayrılması
Normal Fire: 2.0002.000 TL, Neden Bilinmeyen: 4.0004.000 TL
Farkın ne kadarının maliyet, ne kadarının zarar olduğunu belirlemek için ayrıştırma yapılır.
3
Muhasebe hesaplarının seçilmesi ve kaydı
621 (B), 689 (B) ve 197 (A)
Normal fire maliyete (621), belirsiz noksanlık ise zarara (689) aktarılarak geçici hesap (197) kapatılır.

Key Concept

Stok Sayım Noksanlıklarının Tasfiyesi

Practice More

Sayım fazlalıkları (197 yerine 397 hesabı) ve bunların gelir kaydedilmesi üzerine pratik yapabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 140Question

İşletme, 20252025 yılı içerisinde geçici yatırım amacıyla aşağıdaki menkul kıymetleri satın almıştır:

TarihMenkul Kıymet TürüDetaylar
15.10.202515.10.2025Hisse Senedi2.0002.000 adet, birim maliyet 5050 TL, toplam komisyon 2.0002.000 TL
01.12.202501.12.2025Devlet Tahvili400.000400.000 TL nominal, yıllık %30\%30 faiz, 66 ay vadeli, toplam komisyon 1.0001.000 TL

31.12.202531.12.2025 tarihinde yapılan değerleme çalışmalarında hisse senetlerinin borsa değerinin 4646 TL olduğu tespit edilmiştir. Tahvillerin ise kupon faizleri vade sonunda tahsil edilecektir.

Buna göre, işletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapması gereken envanter ve değerleme kayıtlarına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: 119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabı 8.0008.000 TL alacaklandırılır.

Answer

Hisse senetlerinin maliyet bedeli (100.000100.000 TL) ile borsa değeri (92.00092.000 TL) arasındaki 8.0008.000 TL'lik fark için 119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabı alacaklandırılarak karşılık ayrılır.
Hisse senetleri maliyet bedeli ile değerlenir ancak dönem sonunda borsa değeri maliyetin altına düşerse ihtiyatlılık kavramı gereği aradaki fark kadar (bu soruda 100.00092.000=8.000100.000 - 92.000 = 8.000 TL) karşılık ayrılması gerekir. Bu işlemde 119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabı pasif karakterli bir düzenleyici hesap olduğu için alacak tarafından çalıştırılır.

Step-by-Step Solution

1
Hisse senedi maliyetini ve değer düşüklüğünü hesaplayınız.
Maliyet: 2.000×50=100.0002.000 \times 50 = 100.000 TL. Değer Düşüklüğü: 100.000(2.000×46)=8.000100.000 - (2.000 \times 46) = 8.000 TL.
Menkul kıymet alım komisyonları maliyete eklenmez, doğrudan gider yazılır (653 Komisyon Giderleri).
2
Hisse senedi için karşılık kaydı yapınız.
654 Karşılık Giderleri (Borç) 8.0008.000 TL, 119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı (Alacak) 8.0008.000 TL.
VUK ve Tekdüzen Hesap Planı gereği piyasa değeri maliyetin altına düşen hisse senetleri için ihtiyatlılık kavramı uyarınca karşılık ayrılır.
3
Tahvil için faiz tahakkukunu hesaplayınız.
400.000×0,30×(1/12)=10.000400.000 \times 0,30 \times (1/12) = 10.000 TL.
01.12.202501.12.2025 tarihinde alınan tahvilin Aralık ayı (1 aylık) faiz geliri işletme için hak edilmiş bir gelirdir.
4
Tahvil faiz geliri için tahakkuk kaydı yapınız.
181 Gelir Tahakkukları (Borç) 10.00010.000 TL, 642 Faiz Gelirleri (Alacak) 10.00010.000 TL.
Dönemsellik kavramı uyarınca, gelirin tahsil edilip edilmediğine bakılmaksızın ilgili olduğu döneme kaydedilmesi gerekir.

Key Concept

Menkul kıymetlerin değerlemesinde maliyet esası, komisyonların gider yazılması ve dönemsellik ilkesi uyarınca faiz tahakkuku işlemleri.
Estimated Time:2m 30s
PreviousPage 7 / 16Next
Envanter ve Değerleme İşlemleri Practice Questions — KPSS Muhasebe — Page 7 | Examkin