Banka Muhasebesi

Bir banka şubesinde $26$ Aralık $2025$ tarihinde yapılan gün sonu kasa sayımında, efektif deposunda $600$ $\text{USD}$ tutarında bir fazlalık saptanmış ve nedeni aynı gün belirlenemediği için ilgili hesaplara kaydedilmiştir. İşlem tarihinde bankanın efektif alış kuru $1$ $\text{USD} = 33,00$ $\text{TL}$'dir. $31$ Aralık $2025$ dönem sonu itibarıyla söz konusu fazlalığın nedeni halen belirlenememiş olup bu tarihteki değerleme kuru (efektif alış kuru) $1$ $\text{USD} = 34,50$ $\text{TL}$ olarak belirlenmiştir.

Buna göre, $31$ Aralık $2025$ tarihinde bankanın yapması gereken dönem sonu değerleme kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Bankacılık muhasebe uygulamalarında; bankanın mülkiyetinde olmayan fakat izlenmesi gereken emanetler, teminatlar, taahhütler ve menkul kıymetlerin takibinde kullanılan hesap sınıfı ve bu sınıfın işleyişi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

(A) Bankası, şubelerindeki nakit ihtiyacını karşılamak amacıyla Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) nezdindeki serbest hesabından $1.200.000$ TL tutarında nakit çekerek banka kasasına giriş yapmıştır. Bu işleme ilişkin yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

(B) Bankası'nın müşterisi olan (Y) İşletmesi, $16$ Aralık $2025$ tarihinde $730.000$ TL tutarında, $92$ gün vadeli ve yıllık $\%30$ faiz oranlı bir ticari mevduat hesabı açtırmıştır. Banka, dönem sonlarında kıstelyevm (gün esası) yöntemine göre faiz tahakkuku yapmaktadır. Faiz hesaplamalarında $1$ yıl $365$ gün olarak dikkate alınmaktadır.

Buna göre, bankanın $31$ Aralık $2025$ tarihinde yapması gereken faiz tahakkuk kaydında borçlandırılacak hesap ve tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

(B) İşletmesi, $16$ Aralık $2025$ tarihinde ticari bir bankada $900.000$ TL tutarında, $120$ gün vadeli ve yıllık $\%40$ faiz oranlı bir ticari mevduat hesabı açtırmıştır. Banka Tekdüzen Hesap Planı (BTDHP) çerçevesinde, bankanın dönem sonu işlemleri kapsamında $31$ Aralık $2025$ tarihi itibarıyla yapması gereken faiz tahakkuk kaydı aşağıdakilerden hangisidir? (Faiz hesaplamalarında $1$ yıl $360$ gün olarak baz alınacaktır; stopaj ve diğer kesintiler ihmal edilecektir.)

(A) Bankası, likidite yönetimi stratejisi kapsamında elinde bulunan $1.500.000$ TL tutarındaki nakit fazlasını değerlendirmek amacıyla Bankalararası Para Piyasası'nda (Interbank) diğer bir mevduat bankasına gecelik (overnight) vadeli olarak borç vermiştir. Söz konusu işlemin takası Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) nezdindeki serbest hesaplar üzerinden aynı gün içerisinde sonuçlandırılmıştır. Buna göre, (A) Bankası'nın bu işleme ilişkin yapması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

(A) Bankası, müşterisi (D) Ltd. Şti. lehine bir kamu ihalesi için $600.000$ TL tutarında kesin teminat mektubu düzenlemiş ve bu işlemi ilgili nazım hesaplarda takip etmeye başlamıştır. Vade sonunda (D) Ltd. Şti. yükümlülüğünü yerine getirmemiş, bunun üzerine muhatap kurumun talebiyle banka mektup tutarını tazmin ederek ödemiş ve bu tutarı müşterinin borç hesabına (tazmin edilen gayrinakdi krediler) aktarmıştır.

Bu bilgilere göre, bankanın teminat mektubunu tazmin ettiği anda yapması gereken nazım hesap kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bir mevduat bankası, kredi değerliliği tam olan bir ticari işletmeye $250.000$ TL tutarında nakdi kredi kullandırmış ve kredi tutarını müşterinin banka nezdindeki vadesiz mevduat hesabına aktarmıştır. Bankaların Tek Düzen Hesap Planı (BTHP) çerçevesinde, bu kredinin kullandırılmasına ilişkin yapılması gereken yevmiye kaydında borçlandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

$X$ Bankası, $1$ Kasım $2025$ tarihinde ticari amaçla elde tutulan (Gerçeğe uygun değer farkı kâr veya zarara yansıtılan) menkul değerler portföyünde izlemek üzere, nominal değeri $200.000$ TL olan ve vadesine $90$ gün kalmış bir hazine bonosunu $182.000$ TL bedelle satın almıştır. Banka, dönem sonu işlemlerinde kıstelyevm esasına göre etkin faiz yöntemini kullanmaktadır. $31$ Aralık $2025$ tarihinde söz konusu bononun borsa rayici (piyasa değeri) $196.500$ TL olarak belirlenmiştir.

Buna göre bankanın $31$ Aralık $2025$ tarihinde yapacağı değerleme kaydıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Banka Tek Düzen Hesap Planı (BTDHP), bankacılık faaliyetlerinin özgün yapısı gereği likidite esasına göre düzenlenmiş olup genel ticari işletmelerin kullandığı Tek Düzen Hesap Planı'ndan (THP) yapısal olarak ayrışmaktadır. Özellikle dönemsellik kavramı uyarınca yapılan faiz tahakkuk ve reeskont işlemlerinde, THP'de olduğu gibi tek bir havuz hesabı ($181$ veya $381$) kullanmak yerine, her ana hesap sınıfına ait reeskontların ilgili sınıfın bünyesinde takip edilmesi esası benimsenmiştir.

Buna göre, bir bankanın "$1$ - Bankalar ve Diğer Mali Kurumlar" sınıfında izlediği alacaklarına ilişkin dönem sonunda hesapladığı faiz gelir reeskontları BTDHP sistematiği uyarınca aşağıdaki hesap gruplarının hangisinde raporlanmalıdır?

Bir mevduat bankası, müşterisi lehine düzenlemiş olduğu $100.000$ TL tutarındaki kesin teminat mektubunun muhatabı tarafından nakden ödenmesi talebiyle karşılaşmış ve ilgili tutarı T.C. Merkez Bankası'ndaki hesabından ödemiştir.

Bankaların Tek Düzen Hesap Planı'na (BTHP) göre, bu ödeme işlemine ilişkin yapılması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Bir mevduat bankasının kayıtlarında "Tahsil İmkânı Sınırlı Krediler" ($III.$ Grup) hesabında izlenen $600.000$ TL tutarındaki bir nakdi ticari kredinin ana para ve faiz ödemeleri vadesinden itibaren $110$ gün gecikmiştir. Banka yönetimi, bu kredi için I. grup teminat (nakit blokajı) olarak kabul edilen $200.000$ TL tutarında güvenceye sahiptir.

Bankaların Kredilerin Sınıflandırılması ve Bunlar İçin Ayrılacak Karşılıklara İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca bu grup krediler için $\%20$ oranında özel karşılık ayrılması gerektiği varsayıldığında, bankanın yapması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

(L) Bankası, ticari kredi müşterisi (M) A.Ş.'den kredi teminatı olarak teslim aldığı $240.000$ TL nominal değerli hazine bonolarını, ilgili kredinin ana para ve faizlerinin tamamen tasfiye edilmesi üzerine müşteriye iade etmiştir.

Buna göre, bankanın söz konusu hazine bonolarının iadesine ilişkin yapması gereken nazım hesap kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Banka muhasebe sisteminde nazım hesaplar (bilanço dışı hesaplar), bankanın mülkiyetinde olmayan ancak izlenmesi gereken değerlerin veya üstlenilen risklerin takibi için kullanılır. Bu hesaplar her zaman karşılıklı bir borçlu ve bir alacaklı hesap şeklinde çalıştırılır. Buna göre, bir işlemin takibi amacıyla 910 Borçlu Nazım Hesaplar grubunda yer alan bir hesaba kayıt yapıldığında, bu kaydın karşılığında alacaklandırılması gereken hesap grubu aşağıdakilerden hangisidir?

(Z) Bankası, müşterisi olan (Y) Anonim Şirketi'ne açtığı ticari kredi limitinin güvencesi olarak $380.000$ TL nominal değerli Hazine Bonosunu teminat olarak teslim almıştır. Bankanın bu işlemi izlemek amacıyla yapması gereken nazım hesap kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Banka Tek Düzen Hesap Planı ($BTDHP$) sistematiği çerçevesinde; bankaların muhabir bankalar (yurt içi ve yurt dışı bankalar) nezdindeki vadesiz ve vadeli mevduat hesapları ile diğer mali kurumlardan olan alacaklarının izlendiği ana hesap grubu aşağıdakilerden hangisidir?

Bir banka, müşterisi adına gelen $50.000$ USD tutarındaki vesaik mukabili ithalat bedelinin tahsili için müşterisinden talimat almıştır. Banka, bedeli müşterinin TL vadesiz mevduat hesabından tahsil ederek yurt dışındaki muhabir banka hesabına transfer etmiştir. İşlem gününde bankanın USD satış kuru $32,40$ TL olup, banka ayrıca $1.000$ TL komisyon ve bu komisyon üzerinden $\%5$ BSMV tahsil etmiştir. Bu bilgilere göre, bankanın yapacağı ana muhasebe kaydıyla (bilanço hesapları) ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bir mevduat bankası, bir ticari müşterisine ait olan $500.000$ TL tutarındaki nakdi kredinin ve daha önce tazmin edilerek $130$ nolu hesaba alınmış olan $200.000$ TL tutarındaki teminat mektubu borcunun, vadesinden itibaren $91$ gün geçmesine rağmen tahsil edilememesi üzerine bu alacakların tamamını $17.03.2026$ tarihinde takibe alarak ilgili donuk alacak hesabına aktarmıştır. Banka, söz konusu nakdi kredi için dönem sonunda $30.000$ TL tutarında faiz tahakkuku ($122$ Reeskont ve Tahakkuklar) gerçekleştirmiştir. İlgili yönetmelik gereği banka, bu kredi grubu için $\%20$ oranında özel karşılık ayırmaktadır.

Buna göre, bankanın alacakları takibe alması, faiz tahakkukunu iptal etmesi ve karşılık ayırmasına ilişkin yapması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

$X$ Bankası, $1$ Kasım $2025$ tarihinde nominal değeri $120.000$ TL olan $180$ gün vadeli iskontolu bir Hazine Bonosunu $111.000$ TL bedelle satın almıştır. Banka bu menkul değeri "İtfa Edilmiş Maliyeti ile Ölçülen Menkul Değerler" portföyünde sınıflandırmıştır. Banka, muhasebe kayıtlarında kıstelyevm (gün esası) yöntemini uygulamakta olup $1$ ay $30$ gün, $1$ yıl $360$ gün olarak kabul edilmektedir. Bu bilgilere göre, bankanın $31$ Aralık $2025$ tarihinde yapacağı faiz tahakkuk kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bir mevduat bankasının izlemekte olduğu sorunlu bir ticari krediye ilişkin veriler aşağıda sunulmuştur:

Müşterinin borcunu ödeyememesi üzerine söz konusu kredi $15$ Ekim $2025$ tarihinde "Tahsili Gecikmiş Alacaklar" hesabına aktarılmıştır. Banka, $31$ Aralık $2025$ tarihinde bu kredi için belirlenen oranda özel karşılık ayırmıştır.

Buna göre, bankanın dönem sonunda yapacağı faiz iptal ve karşılık ayırma işlemleri sonucunda dönem karı üzerinde oluşacak toplam azaltıcı etki kaç TL'dir?