Kâr Dağıtım Tablosu Practice Questions — KPSS Muhasebe

Question 1Question →

İşletmenin bir hesap dönemi sonunda elde ettiği kârın; ödenecek vergi ve yasal yükümlülükler, ayrılan yedek akçeler ile ortaklara dağıtılacak temettü payları bazında nasıl paylaştırıldığını gösteren finansal tablo aşağıdakilerden hangisidir?

Kâr Dağıtım Tablosu

Gelir Tablosu

Özkaynaklar Değişim Tablosu

Nakit Akım Tablosu

Satışların Maliyeti Tablosu

Show answer & explanation

Answer: Kâr Dağıtım Tablosu

Answer

Kâr dağıtım tablosu, işletmenin dönem kârının hangi kalemlere (vergi, yedek akçe, temettü vb.) ne oranda paylaştırıldığını gösteren temel finansal tablodur.

Kâr dağıtım tablosu, işletmenin dönem kârının dağıtım biçimini, yedeklerin ayrılma tutarlarını ve ortaklara ödenecek temettü miktarlarını gösteren özel bir finansal tablodur. İşletmelerin kâr dağıtım politikalarını ve yasal yükümlülüklerini nasıl yerine getirdiklerini bu tablo üzerinden takip ederiz.

Step-by-Step Solution

1

Tablonun amacını belirle.

İşletmenin net kârının veya geçmiş yıl kârlarının nasıl dağıtıldığını raporlamak.

Soruda kârın dağıtım biçimi sorulmaktadır.

2

Kapsamı kontrol et.

Tablo; ödenecek vergileri,

1.

ve

2.

tertip yedek akçeleri ve ortakların kâr paylarını içerir.

Bu kalemler kâr dağıtım tablosunun ana unsurlarıdır.

Key Concept

Kâr Dağıtım Tablosunun Tanımı ve İşlevi

Hints

1

Soruda odak noktası kârın 'oluşumu' değil, 'paylaştırılmasıdır'.

2

Yedek akçeler ve temettü (kâr payı) kavramları doğrudan hangi tablonun içeriğinde yer alır?

Practice More

Kâr dağıtım tablosunda yer alan '1. Tertip Kanuni Yedek Akçe' hesaplama kurallarını gözden geçirebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 2Question →

Kâr Dağıtım Tablosu'nun standart yapısı ve işleyişi dikkate alındığında, "Dönem Net Kârı" kaleminden indirilerek "Net Dağıtılabilir Dönem Kârı" tutarına ulaşılmasını sağlayan hesap kalemlerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?

Geçmiş yıllar zararları

Dönem kârı vergi ve diğer yasal yükümlülük karşılıkları

İkinci tertip yasal yedek akçeler

Birikmiş amortismanlar

Dönem içinde ödenen finansman giderleri

Show answer & explanation

Answer: Geçmiş yıllar zararları

Answer

Kâr Dağıtım Tablosu'nda Dönem Net Kârı'ndan Geçmiş Yıllar Zararları indirilerek Net Dağıtılabilir Dönem Kârı hesaplanır.

Kâr Dağıtım Tablosu'na göre, işletmenin dağıtabileceği gerçek kâr tutarına (Net Dağıtılabilir Dönem Kârı) ulaşabilmesi için, Dönem Net Kârı'ndan öncelikle varsa geçmiş yıllar zararlarının mahsup edilmesi ve ardından birinci tertip yasal yedek akçelerin ayrılması gerekir.

Step-by-Step Solution

1

Dönem Net Kârı Belirlenir

Dönem Net Kârı = Dönem Kârı - Vergi ve Yasal Yükümlülükler

Dağıtıma esas olacak net tutarın tespiti için vergilerin düşülmesi gerekir.

2

Yasal İndirimler Uygulanır

Net Dağıtılabilir Kâr = Dönem Net Kârı - (Geçmiş Yıl Zararları + I. Tertip Yasal Yedek Akçe + Yasal Fonlar)

İşletmenin geçmişten gelen zararlarını kapatması ve yasal yedeklerini ayırması, kârın ortaklara dağıtılmasından önce zorunludur.

Key Concept

Kâr Dağıtım Tablosu Hiyerarşisi

Hints

1

Kâr dağıtımı 'Net Kâr' üzerinden başlar; vergiler zaten bu aşamadan önce düşülmüştür.

2

Şirketlerin kâr dağıtabilmesi için öncelikle eski dönemlerden kalan mali yaralarını (zararlarını) kapatması beklenir.

Practice More

Birinci ve ikinci tertip yasal yedek akçelerin ayrılma oranlarını ve hesaplama bazlarını tekrar gözden geçirin.

Estimated Time:1m 15s

Question 3Question →

Bir işletmenin 2025 yılı kâr dağıtım sürecine ilişkin muhasebe kayıtları ve mali tablolarından elde edilen veriler şu şekildedir:

Kalem Adı	Tutar (TL)
Ödenmiş Sermaye	$3.000.000$
Birikmiş I. Tertip Yasal Yedek Akçe	$585.000$
Dönem Net Kârı	$600.000$
Geçmiş Yıllar Zararları	$100.000$

Türk Ticaret Kanunu (TTK) hükümleri ve Kâr Dağıtım Tablosu düzenleme esasları dikkate alındığında, işletmenin 2025 yılı faaliyetleri sonucunda ayırması gereken "I. Tertip Yasal Yedek Akçe" tutarı kaç TL'dir?

15.000

25.000

30.000

50.000

600.000

Show answer & explanation

Answer: 15.000

Answer

İşletmenin bu dönem ayırması gereken I. Tertip Yasal Yedek Akçe tutarı 15.000 TL'dir.

Doğru cevap olan 15.000 TL tutarı, TTK'nın belirlediği iki temel kuralın birleşimiyle bulunur. Birincisi, matrahın (Net Kâr - Geçmiş Yıl Zararı) %5'inin hesaplanmasıdır (

500.000 \times 0,05 = 25.000

TL). İkincisi ise, birikmiş yedeklerin ödenmiş sermayenin %20'sini (

600.000

TL) aşamayacağı kuralıdır. Mevcut yedekler 585.000 TL olduğu için sınıra sadece 15.000 TL kalmıştır. Bu durumda hesaplanan 25.000 TL yerine, yasal sınırı dolduracak olan 15.000 TL ayrılır.

Step-by-Step Solution

1

Yedek akçe hesaplamasına esas matrahın belirlenmesi

600.000 - 100.000 = 500.000

TL

TTK uyarınca I. Tertip Yasal Yedek Akçe, dönem net kârından varsa geçmiş yıl zararları düşüldükten sonra kalan tutar üzerinden hesaplanır.

2

Hesaplanan yedek akçe tutarının bulunması

500.000 \times 0,05 = 25.000

TL

I. Tertip Yasal Yedek Akçe oranı, ilgili matrahın %5'idir.

3

Yasal üst sınır kontrolünün yapılması

3.000.000 \times 0,20 = 600.000

TL

Yasal yedek akçeler, ödenmiş sermayenin %20'sine ulaşıncaya kadar ayrılır.

4

Mevcut yedekler ile sınır arasındaki farkın (boşluğun) hesaplanması

600.000 - 585.000 = 15.000

TL

İşletmenin ayırabileceği maksimum yedek akçe tutarı bu farkla sınırlıdır.

5

Final tutarın belirlenmesi

min(25.000, 15.000) = 15.000 TL

Hesaplanan tutar (25.000 TL), yasal sınıra ulaşmak için gereken tutardan (15.000 TL) fazla olduğu için sadece sınır kadar (15.000 TL) ayrılabilir.

Key Concept

I. Tertip Yasal Yedek Akçe hesaplamasında net kârdan geçmiş yıl zararlarının düşülmesi ve ödenmiş sermayenin %20'si olan yasal üst sınırın kontrol edilmesi zorunludur.

Hints

1

Yasal yedek akçe ayrılırken ödenmiş sermaye ile birikmiş yedekler arasındaki ilişkiye dikkat edin.

2

Önce matrah üzerinden %5 hesaplayın, ardından birikmiş yedeklerin sermayenin %20'sine ne kadar uzaklıkta olduğunu kontrol edin.

3

Matrahın %5'i 25.000 TL çıksa da, yasal sınırın dolmasına sadece 15.000 TL kalmış olması belirleyici unsurdur.

Practice More

II. Tertip Yasal Yedek Akçe hesaplamasında kullanılan 'dağıtılabilir kârın %10'u' kuralını içeren bir soru çözerek yasal yedekler konusunu pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Önce yasal tavanı (Ödenmiş Sermaye x 0,20) hesaplayıp, mevcut birikmiş yedeği bu tavandan düşerek 'ayrılabilecek maksimum tutarı' bulmak, ardından bu tutarı normal hesaplama sonucuyla karşılaştırmak hata payını azaltır.

Estimated Time:1m 30s

Question 4Question →

Bir sermaye şirketinin 2025 yılı hesap dönemi sonundaki bazı verileri aşağıda sunulmuştur:

Hesap / Kalem Adı	Tutar (TL)
Dönem Kârı	$1.200.000$
Ödenecek Vergi ve Yasal Yükümlülükler	$300.000$
Genel Yönetim Giderleri	$150.000$
Geçmiş Yıllar Zararları	$100.000$
Ödenmiş Sermaye	$2.500.000$
Birikmiş I. Tertip Yasal Yedek Akçe	$420.000$

Kâr Dağıtım Tablosu düzenleme ilkeleri ve Türk Ticaret Kanunu hükümleri dikkate alındığında, bu işletmenin hazırlayacağı tabloda yer alacak "Dağıtılabilir Dönem Kârı" tutarı kaç TL'dir?

900.000

800.000

745.000

595.000

1.045.000

Show answer & explanation

Answer: $745.000$

Answer

İşletmenin Kâr Dağıtım Tablosu'nda raporlayacağı Dağıtılabilir Dönem Kârı

745.000

TL'dir.

Dağıtılabilir Dönem Kârı hesaplanırken öncelikle brüt dönem kârından vergi ve yasal yükümlülükler düşülerek dönem net kârına (

900.000

TL) ulaşılır. Ardından, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre dönem kârından geçmiş yıl zararları düşülerek bulunan matrah üzerinden %5 oranında I. tertip yasal yedek akçe (

55.000

TL) hesaplanır. Dönem net kârından hem geçmiş yıl zararları hem de bu yedek akçe tutarı çıkarıldığında

745.000

TL olan dağıtılabilir kâr rakamına ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1

Dönem Net Kârının hesaplanması

1.200.000 - 300.000 = 900.000

TL

Kâr dağıtımı, vergi ve yasal yükümlülükler düşüldükten sonra kalan net tutar üzerinden gerçekleştirilir.

2

I. Tertip Yasal Yedek Akçenin hesaplanması ve sınır kontrolü

Matrah:

1.200.000 - 100.000 = 1.100.000

TL; Tutar:

1.100.000 \times 0,05 = 55.000

TL

TTK uyarınca I. tertip yasal yedek akçe, dönem kârından (ticari kâr) geçmiş yıl zararları düşüldükten sonra kalan tutarın %5'i oranında, ödenmiş sermayenin %20'sine ulaşıncaya kadar ayrılır. Mevcut birikmiş yedek (

420.000

TL), sınırın (

500.000

TL) altında olduğu için hesaplanan tutar tam ayrılır.

3

Dağıtılabilir Dönem Kârının bulunması

900.000 (Net Kâr) - 100.000 (Zarar) - 55.000 (Yedek) = 745.000

TL

Kâr Dağıtım Tablosu standart yapısında dönem net kârından yasal indirimler düşülerek dağıtılabilir tutara ulaşılır.

Key Concept

Kâr Dağıtım Tablosu Akış Mantığı

Practice More

I. ve II. Tertip Yasal Yedek Akçe sınırlarını ve hesaplama matrahlarını tekrar gözden geçirin.

Estimated Time:1m 40s

Question 5Question →

Bir anonim şirketin 2025 yılı faaliyet dönemi sonuna ait Kâr Dağıtım Tablosu hazırlık sürecinde tespit edilen verileri aşağıda sunulmuştur:

Kalem Adı	Tutar (TL)
Dönem Kârı	$750.000$
Ödenecek Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülükler	$150.000$
Geçmiş Yıllar Zararları	$50.000$
Ödenmiş Sermaye	$2.500.000$
Birikmiş I. Tertip Yasal Yedek Akçe	$480.000$

Türk Ticaret Kanunu (TTK) hükümleri uyarınca, bu işletmenin ilgili dönemde ayırması gereken I. Tertip Yasal Yedek Akçe tutarı kaç TL'dir?

35.000

30.000

27.500

20.000

15.000

Show answer & explanation

Answer: $20.000$

Answer

İşletmenin ayırması gereken I. Tertip Yasal Yedek Akçe tutarı 20.000 TL'dir.

Doğru yanıt olan 20.000 TL seçeneği, TTK'daki sınırlama kuralını tam olarak yansıtmaktadır. I. tertip yasal yedek akçe, dönem net kârından geçmiş yıllar zararları düşüldükten sonra kalan tutarın %5'i oranında hesaplanır (

550.000 \times \%5 = 27.500

TL). Ancak bu yedek akçe, ödenmiş sermayenin %20'sine (

2.500.000 \times \%20 = 500.000

TL) ulaşıncaya kadar ayrılır. Mevcut birikmiş yedek akçe 480.000 TL olduğundan, sınıra ulaşmak için yalnızca 20.000 TL'lik bir fark kalmıştır. Bu durumda hesaplanan 27.500 TL yerine sadece 20.000 TL ayrılması yasaya uygundur.

Step-by-Step Solution

1

Dönem Net Kârını hesaplayın.

750.000 - 150.000 = 600.000

TL

Yasal yedek akçeler dönem net kârı üzerinden hesaplanır.

2

Yedek akçe hesaplamasına esas matrahı belirleyin.

600.000 - 50.000 = 550.000

TL

Geçmiş yıl zararları mahsup edilmeden yedek akçe ayrılamaz.

3

Matrah üzerinden %5 oranında yedek akçeyi hesaplayın.

550.000 \times \%5 = 27.500

TL

TTK uyarınca kârın %5'i oranında I. tertip yedek akçe ayrılması asıldır.

4

Kanuni üst sınırı ve kalan boşluğu kontrol edin.

Üst Sınır:

2.500.000 \times \%20 = 500.000

TL; Kalan Boşluk:

500.000 - 480.000 = 20.000

TL

I. tertip yasal yedek akçe, ödenmiş sermayenin %20'sine ulaşıncaya kadar ayrılır.

5

Ayrılacak nihai tutarı belirleyin.

min(

27.500

,

20.000

) =

20.000

TL

Hesaplanan tutar kalan boşluktan büyük olduğu için sadece sınıra kadar olan tutar ayrılır.

Key Concept

I. Tertip Yasal Yedek Akçe Ayrılma Sınırı ve Matrahı

Question 6Question →

ABC Anonim Şirketi'nin 2025 yılı hesap dönemi kapanış verilerine göre dönem net kârı $800.000$ TL olarak kesinleşmiştir. Şirketin ticaret siciline tescil edilmiş ödenmiş sermayesi $2.000.000$ TL, o tarihe kadar ayrılmış olan I. tertip yasal yedek akçelerin toplamı ise $392.000$ TL'dir.

Türk Ticaret Kanunu (TTK) esaslarına göre düzenlenecek olan Kâr Dağıtım Tablosu'nda, bu hesap dönemi için ayrılması gereken I. tertip yasal yedek akçe tutarı kaç TL'dir?

8.000

40.000

160.000

400.000

392.000

Show answer & explanation

Answer: $8.000$

Answer

İşletmenin bu dönem ayırması gereken I. tertip yasal yedek akçe tutarı

8.000

TL'dir.

Doğru cevap, kanuni üst sınır olan ödenmiş sermayenin %20'sine (

400.000

TL) ulaşmak için gerekli olan eksik tutarın

8.000

TL olmasından kaynaklanmaktadır. Dönem kârı üzerinden hesaplanan %5'lik tutar (

40.000

TL), bu sınırın üzerinde kaldığı için işletme sadece sınırı tamamlayacak kadar yedek akçe ayırır.

Step-by-Step Solution

1

Dönem net kârı üzerinden ayrılması gereken standart tutarın hesaplanması

800.000 \times 0,05 = 40.000

TL

Türk Ticaret Kanunu uyarınca I. tertip yasal yedek akçe, safi kârın %5'i oranında ayrılır.

2

Ulaşılması gereken kanuni üst sınırın belirlenmesi

2.000.000 \times 0,20 = 400.000

TL

I. tertip yasal yedek akçe ayırma yükümlülüğü, birikmiş yedeklerin ödenmiş sermayenin %20'sine ulaşmasıyla sona erer.

3

Mevcut yedek akçeler ile üst sınır arasındaki farkın (boşluğun) tespiti

400.000 - 392.000 = 8.000

TL

Şirket zaten sınıra çok yaklaştığı için, hesaplanan tutarın tamamı değil, sadece sınırı tamamlayan kısım ayrılabilir.

4

Ayrılacak nihai tutarın belirlenmesi

\min(40.000, 8.000) = 8.000

TL

Yedek akçe tutarı, kanuni sınırı aşamayacağı için hesaplanan tutar ile eksik kalan sınır tutarından küçük olanı tercih edilir.

Key Concept

I. Tertip Yasal Yedek Akçe Sınırı

Hints

1

I. tertip yasal yedek akçe kârın %5'idir, ancak sermaye ile ilişkili bir üst sınırı vardır.

2

Önce birikmiş yedeklerin toplamda ne kadar olabileceğini (ödenmiş sermayenin %20'si) hesaplayın.

3

Mevcut birikmiş yedek akçe

392.000

TL ise,

400.000

TL'ye ulaşmak için ne kadar daha ayrılması gerektiğini bulun.

Practice More

II. tertip yasal yedek akçe hesaplamasında ödenmiş sermayenin %5'inin (I. temettü) mahsup edilme kuralını çalışabilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 7Question →

Bir anonim şirketin dönem sonu kâr dağıtımına esas teşkil eden verileri şu şekildedir:

* Dönem net kârı: $600.000$ TL
* Mahsup edilecek geçmiş yıllar zararları: $80.000$ TL
* Ayrılması gereken I. tertip yasal yedek akçe: $30.000$ TL

Bu verilere göre, şirketin kâr dağıtım tablosunda hesaplanan "Net Dağıtılabilir Dönem Kârı" aşağıdakilerden hangisidir?

490.000

TL

520.000

TL

570.000

TL

600.000

TL

680.000

TL

Show answer & explanation

Answer: $490.000$ TL

Answer

Şirketin kâr dağıtım tablosunda yer alacak Net Dağıtılabilir Dönem Kârı

490.000

TL'dir.

Kâr dağıtım tablosunun yapısı gereği, 'Dönem Net Kârı' üzerinden dağıtım yapılabilmesi için öncelikle varsa 'Geçmiş Yıllar Zararları' mahsup edilir, ardından 'Birinci Tertip Yasal Yedek Akçe' ayrılır. Bu soruda verilen

600.000

TL'lik dönem net kârından

80.000

TL'lik zarar ve

30.000

TL'lik yasal yedek akçe düşüldüğünde işletmenin serbestçe dağıtabileceği Net Dağıtılabilir Dönem Kârı

490.000

TL olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1

Kâr dağıtımı öncesinde düşülmesi gereken yasal yükümlülük ve zararları belirlemek.

Dönem net kârından mahsup edilecek Geçmiş Yıllar Zararları (

80.000

TL) ve I. Tertip Yasal Yedek Akçe (

30.000

TL) tutarları belirlenir.

Kâr dağıtım tablosu ilkeleri gereği, net dağıtılabilir kâr bulunurken varsa geçmiş yıl zararları kârdan mahsup edilir ve yasal yedekler ayrılır.

2

Net Dağıtılabilir Dönem Kârı formülünü uygulamak.

600.000 - 80.000 - 30.000 = 490.000

TL

Dönem Net Kârı - Geçmiş Yıllar Zararları - I. Tertip Yasal Yedek Akçe işlemi sonucunda net dağıtılabilir kâra ulaşılır.

Key Concept

Net Dağıtılabilir Dönem Kârı Hesaplaması

Hints

1

Kâr dağıtım tablosunda net dağıtılabilir kâra ulaşmak için kârdan düşülmesi gereken yasal unsurları düşünün.

2

Dönem net kârından mahsup edilecek zarar ve ayrılacak yedek akçe tutarlarını tek tek çıkarmalısınız.

Practice More

Şirketin ödenmiş sermayesi bilinseydi, birinci tertip yasal yedek akçenin sınırının (ödenmiş sermayenin %20'si) aşılıp aşılmadığını kontrol etmeniz gerekirdi.

Estimated Time:45s

Question 8Question →

İşletmenin bir faaliyet dönemi sonucunda elde ettiği kârın, vergi ve benzeri yasal yükümlülükler düştükten sonra kalan kısmının ne şekilde dağıtılacağını gösteren Kâr Dağıtım Tablosu'nun içeriği dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu tabloda yer alan kalemlerden biri değildir?

Dönem Net Kârı

Birinci Tertip Yasal Yedek Akçe

Ortaklara Dağıtılacak Birinci Temettü

Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri

Geçmiş Yıllar Zararları

Show answer & explanation

Answer: Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri

Answer

Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri kârın dağıtım süreciyle ilgili değil, kârın oluşum süreciyle ilgili bir faaliyet gideri olduğu için Kâr Dağıtım Tablosu'nda yer almaz.

Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri bir işletme gideridir. İşletme giderleri, brüt kârdan düşülerek dönem kârına ulaşılmasını sağlayan 'Gelir Tablosu' kalemleridir. Kâr Dağıtım Tablosu ise net kâr oluştuktan sonra bu kârın kimlere (devlet, ortaklar, şirket içi yedekler) ne kadar paylaştırılacağını gösterir.

Step-by-Step Solution

1

Kâr Dağıtım Tablosu'nun amacını belirleyin.

Bu tablo, kesinleşen dönem net kârının yedek akçelere, temettülere ve vergilere nasıl paylaştırıldığını gösterir.

Tablonun kapsamını anlamak için temel fonksiyonunu bilmek gerekir.

2

Seçeneklerdeki kalemleri ait oldukları finansal tabloya göre sınıflandırın.

Dönem kârı, yedek akçeler ve temettüler kârın dağıtımıyla ilgilidir; ancak faaliyet giderleri kârın hesaplanmasıyla (Gelir Tablosu) ilgilidir.

Mali tablolar arasındaki kalem ayrımını yapmak doğru cevaba ulaşmayı sağlar.

Key Concept

Kâr Dağıtım Tablosu ve Gelir Tablosu kalemleri arasındaki fark.

Estimated Time:45s

Question 9Question →

Zirve Anonim Şirketi'nin 2025 yılı faaliyet dönemi sonuna ait kâr dağıtımına esas teşkil eden bazı verileri aşağıda sunulmuştur:

Kalem Adı	Tutar (TL)
Ödenmiş Sermaye	$2.500.000$
Dönem Net Kârı	$1.500.000$
Geçmiş Yıl Zararları	$300.000$
Mevcut I. Tertip Yasal Yedek Akçe Bakiyesi	$492.000$

Şirket genel kurulu, ortaklara toplamda $600.000$ TL nakit temettü dağıtılmasına ve yasal yükümlülükler sonrası kalan tutarın olağanüstü yedeklere aktarılmasına karar vermiştir. Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca hazırlanan kâr dağıtım tablosuna göre, "Olağanüstü Yedekler" kalemine aktarılacak tutar kaç TL'dir?

544.500

492.500

532.000

844.500

552.500

Show answer & explanation

Answer: $544.500$

Answer

Olağanüstü yedeklere aktarılacak tutar

544.500

TL'dir.

Dönem net kârından geçmiş yıl zararı düşüldüğünde elde edilen

1.200.000

TL üzerinden hesaplanan %5'lik tutar (

60.000

TL), mevcut yedeği yasal tavan olan

500.000

TL'ye tamamlayan

8.000

TL'den büyük olduğu için sadece

8.000

TL ayrılmıştır. II. Tertip yedek ise nakit dağıtılan

600.000

TL'den sermayenin %5'i olan

125.000

TL düşüldükten sonra kalan

475.000

TL'nin %10'u alınarak

47.500

TL olarak bulunmuştur. Dağıtılabilir tutardan tüm bu kalemler (

8.000 + 600.000 + 47.500

) çıkarıldığında kalan

544.500

TL olağanüstü yedeklere aktarılır.

Step-by-Step Solution

1

Kâr dağıtım matrahının belirlenmesi

1.200.000

TL

I. Tertip yedek hesaplaması için dönem net kârından geçmiş yıl zararları düşülmelidir:

1.500.000 - 300.000 = 1.200.000

TL.

2

I. Tertip Yasal Yedek Akçe hesaplaması ve sınır kontrolü

8.000

TL

Matrahın %5'i (

1.200.000 \times 0,05 = 60.000

TL). Ancak yasal sınır ödenmiş sermayenin %20'sidir (

2.500.000 \times 0,20 = 500.000

TL). Mevcut bakiye

492.000

TL olduğundan, sadece

8.000

TL daha ayrılabilir.

3

II. Tertip Yasal Yedek Akçe hesaplanması

47.500

TL

Nakit temettüden sermayenin %5'i düşülür ve kalanın %10'u alınır:

(600.000 - (2.500.000 \times 0,05)) \times 0,10 = (600.000 - 125.000) \times 0,10 = 47.500

TL.

4

Olağanüstü yedeklerin tespiti

544.500

TL

Kalan kâr:

1.200.000 - 8.000 (I. TY) - 600.000 (Temettü) - 47.500 (II. TY) = 544.500

TL.

Key Concept

Kâr dağıtımında yasal yedeklerin sınırları ve II. tertip yedeğin matrah hesaplaması

Hints

1

Önce dönem net kârından varsa geçmiş yıl zararlarını mahsup ederek başlayın.

2

I. Tertip yasal yedek akçenin sermayenin %20'sini aşamayacağını unutmayın; mevcut bakiyeyi kontrol edin.

3

II. Tertip yedek hesaplanırken nakit temettü tutarından, ödenmiş sermayenin %5'i oranında bir 'birinci temettü' payı düşülmelidir.

Practice More

II. Tertip yasal yedek akçenin sermaye artırımı yoluyla (bedelsiz) dağıtılan kârlarda neden ayrılmadığını araştırınız.

Estimated Time:2m 30s

Question 10Question →

Modern Teknoloji Anonim Şirketi'nin 2025 yılı hesap dönemi sonuna ilişkin mali verileri aşağıda sunulmuştur:

Hesap/Kalem Adı	Tutar (TL)
Ödenmiş Sermaye	$1.500.000$
Brüt Satış Kârı	$500.000$
Dönem Net Kârı	$300.000$
Geçmiş Yıllar Zararları	$40.000$
Birinci Tertip Yasal Yedek Akçe Bakiyesi	$297.000$

Türk Ticaret Kanunu (TTK) hükümleri ve kâr dağıtım esasları göz önünde bulundurulduğunda, şirketin hazırlayacağı Kâr Dağıtım Tablosunda ayrılması gereken Birinci Tertip Yasal Yedek Akçe tutarı kaç TL'dir?

3.000

13.000

15.000

25.000

300.000

Show answer & explanation

Answer: $3.000$

Answer

Şirketin ayırması gereken Birinci Tertip Yasal Yedek Akçe tutarı

3.000

TL'dir.

Şirketin kâr dağıtımında ayıracağı birinci tertip yasal yedek akçe normal şartlarda 13.000 TL (

260.000 \times 0,05

) olarak hesaplansa da, şirketin mevcut yedek akçe bakiyesi (

297.000

TL) yasal üst sınır olan

300.000

TL'ye (

1.500.000 \times 0,20

) oldukça yakındır. Bu durumda sadece aradaki fark olan 3.000 TL ayrılabilir.

Step-by-Step Solution

1

Yedek akçe hesaplamasına esas olacak matrahın belirlenmesi

300.000 - 40.000 = 260.000

TL

Birinci tertip yasal yedek akçe hesaplanırken, dönem net kârından varsa geçmiş yıllar zararları mahsup edilir.

2

Standart yedek akçe tutarının hesaplanması

260.000 \times 0,05 = 13.000

TL

TTK uyarınca her yıl net kârın %5'i birinci tertip yasal yedek akçe olarak ayrılır.

3

Yasal yedek akçe üst sınırının belirlenmesi

1.500.000 \times 0,20 = 300.000

TL

Birinci tertip yasal yedek akçe ayrımı, ödenmiş sermayenin %20'sine ulaşıncaya kadar devam eder.

4

Kalan sınır kapasitesinin hesaplanması ve nihai tutarın belirlenmesi

300.000 - 297.000 = 3.000

TL

Hesaplanan 13.000 TL'lik tutar, kalan 3.000 TL'lik kapasiteyi aştığı için şirket sadece sınıra ulaşacak kadar (3.000 TL) yedek akçe ayırabilir.

Key Concept

Birinci Tertip Yasal Yedek Akçe hesaplamasında net kâr üzerinden %5 pay ayrılır; ancak bu ayrım ödenmiş sermayenin %20'sine ulaşıldığında durur.

Estimated Time:1m 30s

Question 11Question →

Öncü Teknoloji Anonim Şirketi'nin 2025 yılı faaliyet dönemi sonuna ilişkin bazı mali verileri şu şekildedir:

Hesap/Kalem Adı	Tutar (TL)
Dönem Net Kârı	$400.000$
Geçmiş Yıllar Zararları	$100.000$
Ödenmiş Sermaye	$1.000.000$
Genel Kanuni Yedek Akçe Bakiyesi	$50.000$

Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca, kâr dağıtım tablosunda yer alması gereken 'Birinci Tertip Yasal Yedek Akçe' tutarı kaç TL'dir?

15.000

20.000

25.000

40.000

100.000

Show answer & explanation

Answer: $15.000$

Answer

Birinci tertip yasal yedek akçe tutarı

15.000

TL'dir.

Kâr dağıtım tablosunda birinci tertip yasal yedek akçe hesaplanırken, 'Dönem Net Kârı'ndan 'Geçmiş Yıllar Zararları' düşülür. Elde edilen matrah üzerinden

\%5

oranında hesaplama yapılır. Bu soruda matrah

300.000

TL (

400.000 - 100.000

) olup, bunun

\%5

'i olan

15.000

TL doğru cevaptır.

Step-by-Step Solution

1

Yedek akçe hesaplamasına esas teşkil edecek matrahı belirleyin.

400.000 - 100.000 = 300.000

TL

Türk Ticaret Kanunu'na göre, birinci tertip yasal yedek akçe hesaplanırken dönem net kârından varsa geçmiş yıllar zararlarının mahsup edilmesi zorunludur.

2

Belirlenen matrah üzerinden kanuni oranı uygulayın.

300.000 \times 0,05 = 15.000

TL

Birinci tertip yasal yedek akçe, kârın

\%5

oranında ayrılır.

3

Yedek akçe tavan sınırını kontrol edin.

50.000 + 15.000 = 65.000

TL <

200.000

TL

Genel kanuni yedek akçeler ödenmiş sermayenin

\%20

'sine ulaşıncaya kadar ayrılır. Ödenmiş sermaye

1.000.000

TL olduğundan sınır

200.000

TL'dir. Mevcut bakiye ile yeni ayrılan tutarın toplamı bu sınırı aşmadığı için hesaplanan tutarın tamamı ayrılır.

Key Concept

Birinci Tertip Yasal Yedek Akçe Hesaplaması

Hints

1

Birinci tertip yasal yedek akçe oranı

\%5

olarak uygulanır.

2

Hesaplama yapmadan önce kâr rakamından geçmiş yıllardan gelen zararları çıkarmayı unutmayın.

Practice More

İkinci tertip yasal yedek akçe hesaplama mantığını ve matrah farkını inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 12Question →

Yıldız Anonim Şirketi'nin 2025 yılı hesap dönemi sonuna ait kâr dağıtımına esas teşkil eden bazı mali verileri aşağıda sunulmuştur:

Hesap / Kalem Adı	Tutar (TL)
Ödenmiş Sermaye	$2.000.000$
Dönem Net Kârı	$800.000$
Birikmiş Birinci Tertip Yasal Yedek Akçeler	$395.000$

Türk Ticaret Kanunu (TTK) hükümleri ve kâr dağıtım esasları çerçevesinde, işletmenin bu dönem ayırması gereken "Birinci Tertip Yasal Yedek Akçe" tutarı kaç TL'dir?

5.000

40.000

80.000

160.000

400.000

Show answer & explanation

Answer: $5.000$

Answer

İşletmenin bu dönem ayırması gereken birinci tertip yasal yedek akçe tutarı

5.000

TL'dir.

Türk Ticaret Kanunu'na göre birinci tertip yasal yedek akçe, dönem net kârının %5'i oranında, ödenmiş sermayenin %20'sine ulaşılıncaya kadar ayrılır. İşletmenin ödenmiş sermayesi

2.000.000

TL olduğundan, tavan sınırı

400.000

TL'dir. Mevcut birikmiş yedekler

395.000

TL olduğu için sınıra ulaşmak için sadece

5.000

TL'lik yer kalmıştır. Hesaplanan

40.000

TL'lik tutarın tamamı değil, sadece sınırı tamamlayacak olan

5.000

TL ayrılır.

Step-by-Step Solution

1

Dönem net kârı üzerinden ayrılması gereken normal tutarın hesaplanması

800.000 \times 0,05 = 40.000

TL

TTK'ya göre birinci tertip yasal yedek akçe, dönem net kârının %5'i oranında ayrılır.

2

Ulaşılması gereken yasal tavan sınırının hesaplanması

2.000.000 \times 0,20 = 400.000

TL

Birinci tertip yasal yedek akçe ayırımı, ödenmiş sermayenin %20'sine ulaşıncaya kadar devam eder.

3

Mevcut yedekler ile tavan sınırı arasındaki boşluğun (kapasitenin) belirlenmesi

400.000 - 395.000 = 5.000

TL

İşletmenin yasal sınıra ulaşması için sadece 5.000 TL'lik bir ayırım payı kalmıştır.

4

Ayırılacak nihai tutarın belirlenmesi

\min(40.000, 5.000) = 5.000

TL

Normal hesaplanan tutar yasal sınırı aştığı için, sadece sınıra ulaşacak kadar (kalan boşluk kadar) ayırım yapılır.

Key Concept

Birinci Tertip Yasal Yedek Akçe Limit Kontrolü

Hints

1

Birinci tertip yasal yedek akçe ayrılırken ödenmiş sermayenin belirli bir oranına kadar sınır olduğunu hatırlayın.

2

Yasal sınır olan ödenmiş sermayenin %20'sini (

400.000

TL) hesaplayın ve mevcut birikmiş yedeklerle karşılaştırın.

3

Kârın %5'i olan

40.000

TL ile sınırı tamamlamak için gereken

5.000

TL arasındaki ilişkiye odaklanın; küçük olan değer ayırılır.

Practice More

İkinci tertip yasal yedek akçe hesaplamasında kullanılan %10 oranının hangi matrah üzerinden ve hangi istisna düşüldükten sonra hesaplandığını gözden geçirin.

Estimated Time:1m 30s

Question 13Question →

Tekdüzen Hesap Planı ve ilgili mevzuat çerçevesinde hazırlanan Kâr Dağıtım Tablosu, bir işletmenin elde ettiği dönem net kârının veya geçmiş yıllar kârlarının hangi unsurlara ayrıldığını göstermektedir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Kâr Dağıtım Tablosu'nda yer alan hesap kalemlerinden biri değildir?

Birinci Tertip Yasal Yedek Akçe

Geçmiş Yıllar Zararları

Genel Yönetim Giderleri

Statü Yedekleri

Ortaklara Dağıtılacak Birinci Temettü

Show answer & explanation

Answer: Genel Yönetim Giderleri

Answer

Genel Yönetim Giderleri, kârın dağıtımıyla değil, kârın hesaplandığı dönem faaliyetleriyle ilgili bir gider kalemi olduğundan Gelir Tablosu'nda yer alır.

Genel Yönetim Giderleri, bir faaliyet gideri olarak Gelir Tablosu'nun 'Faaliyet Giderleri' bölümünde yer alır. Kâr Dağıtım Tablosu ise Gelir Tablosu'nda hesaplanan 'Dönem Net Kârı' ile başlar ve bu kârın nasıl paylaştırıldığını gösterir. Dolayısıyla kârın oluşumuna katkı sağlayan giderler bu tabloda bulunmaz.

Step-by-Step Solution

1

Kâr Dağıtım Tablosu'nun kapsamını belirlemek.

Bu tablo, net kârın (veya geçmiş kârların) nasıl paylaştırıldığını, hangi yedeklerin ayrıldığını ve temettü ödemelerini gösterir.

Tablonun temel amacı kârın kullanım yerlerini raporlamaktır.

2

Seçeneklerdeki kalemlerin hangi mali tabloda raporlandığını analiz etmek.

Birinci tertip yasal yedek akçe, geçmiş yıllar zararları, statü yedekleri ve temettüler kârın dağıtımıyla ilgiliyken; Genel Yönetim Giderleri faaliyet dönemi gideridir.

Mali tabloların birbirlerinden ayrılan yapısal özelliklerini ayırt etmek.

Key Concept

Mali Tabloların Kapsam Ayrımı

Hints

1

Kâr Dağıtım Tablosu, dönem net kârı belli olduktan sonra hazırlanan bir tablodur.

2

Gider kalemleri (genel yönetim, pazarlama vb.) kârı hesaplamak için kullanılır, dağıtmak için değil.

Practice More

Gelir Tablosu ve Kâr Dağıtım Tablosu arasındaki bağlantıyı anlamak için 'Dönem Net Kârı' kaleminin her iki tablodaki rolünü inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 14Question →

Atlas Anonim Şirketi'nin 2025 yılı faaliyet dönemi sonuna ait bazı mali verileri ve kâr dağıtımına esas teşkil eden bilgileri aşağıda sunulmuştur:

Kalem Adı	Tutar (TL)
Ödenmiş Sermaye	$12.000.000$
Birikmiş I. Tertip Yasal Yedek Akçeler	$2.350.000$
Dönem Kârı (Ticari Kâr)	$6.000.000$
Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları	$1.200.000$
Geçmiş Yıllar Zararları	$800.000$
Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri	$450.000$

Şirket ana sözleşmesinde yedek akçelerle ilgili Türk Ticaret Kanunu (TTK) hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir. Bu bilgilere göre, Tekdüzen Hesap Planı ve ilgili mevzuat uyarınca düzenlenecek Kâr Dağıtım Tablosunda "Net Dağıtılabilir Dönem Kârı" kaç TL olarak yer almalıdır?

3.760.000

3.950.000

3.500.000

4.750.000

5.150.000

Show answer & explanation

Answer: $3.950.000$

Answer

Atlas Anonim Şirketi için Kâr Dağıtım Tablosunda yer alacak 'Net Dağıtılabilir Dönem Kârı'

3.950.000

TL'dir.

Dönem net kârı olan

4.800.000

TL'den, öncelikle mevzuat gereği mahsup edilmesi gereken

800.000

TL tutarındaki geçmiş yıllar zararları düşülür. Ardından I. tertip yasal yedek akçe hesaplanır. Şirketin ödenmiş sermayesinin

\%20

'si

2.400.000

TL'dir ve birikmiş yedeği

2.350.000

TL olduğundan, sadece

50.000

TL daha yedek ayrılabilir. Bu durumda

4.800.000 - 800.000 - 50.000

işlemi sonucunda net dağıtılabilir dönem kârı

3.950.000

TL olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1

Dönem Net Kârının hesaplanması

6.000.000 - 1.200.000 = 4.800.000

TL

Kâr dağıtımı, vergi ve yasal yükümlülükler düşüldükten sonra kalan net kâr üzerinden başlatılır.

2

I. Tertip Yasal Yedek Akçe sınır kontrolü ve hesaplanması

Ayırılacak tutar:

50.000

TL

Normalde kârın

\%5

'i (

240.000

TL) ayrılmalıdır ancak TTK uyarınca bu yedek, ödenmiş sermayenin

\%20

'sine (

2.400.000

TL) ulaşınca durur. Mevcut tutar

2.350.000

TL olduğundan, sadece kalan

50.000

TL'lik boşluk doldurulur.

3

Net Dağıtılabilir Dönem Kârının bulunması

4.800.000 - 800.000 - 50.000 = 3.950.000

TL

Dönem net kârından sırasıyla geçmiş yıllar zararları ve I. tertip yasal yedek akçe mahsup edilerek dağıtılabilir tutara ulaşılır. Pazarlama giderleri gelir tablosunda zaten düşüldüğü için burada tekrar işleme alınmaz.

Key Concept

Kâr Dağıtım Tablosu Hiyerarşisi ve Yasal Yedek Akçe Sınırları

Alternative Method

Öncelikle I. tertip yedek akçe için 'oda' (tavan-mevcut) kontrolü yapılıp, net kârın

\%5

'i ile kıyaslanarak küçük olanın seçilmesi çözüm sürecini hızlandırır.

Estimated Time:2m 0s

Question 15Question →

Beta Anonim Şirketi’nin 2025 yılı faaliyet dönemi sonuna ait kâr dağıtımına esas teşkil eden mali verileri aşağıda sunulmuştur:

Hesap / Kalem Adı	Tutar (TL)
Ödenmiş Sermaye	$15.000.000$
I. Tertip Yasal Yedek Akçe (Birikmiş Bakiye)	$2.970.000$
Dönem Net Kârı	$4.000.000$
Geçmiş Yıllar Zararları	$400.000$

Şirket esas sözleşmesinde yer alan hükümler ve Genel Kurul kararları şu şekildedir:
- I. Temettü oranı, yasal yükümlülükler düşüldükten sonra kalan dağıtılabilir kârın $\%20$ 'sidir.
- Genel Kurul, ortaklara ödenmiş sermayenin $\%20$ 'si oranında brüt nakit temettü dağıtılmasına karar vermiştir.

Bu bilgilere göre, Beta Anonim Şirketi'nin ilgili dönemde ayırması gereken II. Tertip Yasal Yedek Akçe tutarı kaç TL'dir?

225.000

300.000

200.000

230.000

75.000

Show answer & explanation

Answer: $225.000$

Answer

Şirketin ayırması gereken II. Tertip Yasal Yedek Akçe tutarı

225.000

TL'dir.

Doğru yanıt olan tutar, yasal mevzuata uygun olarak hesaplanmıştır. Öncelikle I. Tertip Yasal Yedek Akçe tutarı hesaplanırken ödenmiş sermayenin beşte biri olan

3.000.000

TL sınırına dikkat edilmiş ve mevcut birikmiş bakiyeye sadece

30.000

TL eklenmiştir. Ardından, ortaklara dağıtılacak toplam

3.000.000

TL'lik temettüden, ödenmiş sermayenin

\%5

'i olan

750.000

TL (birinci temettü barajı) mahsup edilerek ulaşılan

2.250.000

TL'lik matrahın

\%10

'u alınmış ve sonuç

225.000

TL olarak bulunmuştur.

Step-by-Step Solution

1

I. Tertip Yasal Yedek Akçe sınırını kontrol et ve tutarı hesapla.

Ayırılacak tutar:

30.000

TL.

I. Tertip Yasal Yedek Akçe, ödenmiş sermayenin

\%20

'sine (

3.000.000

TL) ulaşana kadar kârın

\%5

'i oranında ayrılır. Birikmiş bakiye

2.970.000

TL olduğundan, sadece

30.000

TL daha ayrılabilir (

200.000

TL yerine sınır tutar alınır).

2

Net Dağıtılabilir Dönem Kârını tespit et.

3.570.000

TL.

Dönem Net Kârından (

4.000.000

TL), geçmiş yıl zararları (

400.000

TL) ve ayırılacak I. Tertip Yasal Yedek Akçe (

30.000

TL) düşülür:

4.000.000 - 400.000 - 30.000 = 3.570.000

TL.

3

Dağıtılmasına karar verilen toplam temettü tutarını hesapla.

3.000.000

TL.

Genel Kurul ödenmiş sermayenin

\%20

'sini dağıtmaya karar vermiştir:

15.000.000 \times \%20 = 3.000.000

TL.

4

II. Tertip Yasal Yedek Akçe matrahını belirle.

2.250.000

TL.

II. Tertip Yasal Yedek Akçe, dağıtılacak kâr payından ödenmiş sermayenin

\%5

'i düşüldükten sonra kalan tutar üzerinden hesaplanır. Matrah:

3.000.000 - (15.000.000 \times \%5) = 3.000.000 - 750.000 = 2.250.000

TL.

5

II. Tertip Yasal Yedek Akçe tutarını hesapla.

225.000

TL.

Matrah üzerinden

\%10

oranında ayrılır:

2.250.000 \times \%10 = 225.000

TL.

Key Concept

Kâr dağıtım tablosunda yasal yedeklerin limit kontrolü ve II. Tertip Yasal Yedek Akçe matrahının hesaplanması.

Hints

1

I. Tertip Yasal Yedek Akçe için yasal limitin (Sermaye / 5) dolup dolmadığını mutlaka kontrol edin.

2

II. Tertip Yasal Yedek Akçe hesaplanırken, dağıtılacak toplam tutardan ödenmiş sermayenin

\%5

'ini çıkarmayı unutmayın.

3

II. Tertip Yasal Yedek Akçe oranı, birinci temettü düşüldükten sonra kalan dağıtılacak tutarın

\%10

'u olarak uygulanır.

Practice More

Ödenmiş sermayenin tam katı olmayan veya zararın kârı aştığı durumlarda kâr dağıtımının nasıl durdurulduğuna dair örnekleri inceleyiniz.

Alternative Method

II. Tertip Yasal Yedek Akçe hesaplanırken şu formül de kullanılabilir: (Toplam Dağıtılan Kar Payları - Sermayenin %5'i) / 10. Burada dikkat edilmesi gereken, ortaklar dışındakilere (yönetim kurulu, personel vb.) dağıtılan karlar varsa onların da matraha dahil edilmesidir; ancak bu soruda sadece ortaklara dağıtım söz konusudur.

Estimated Time:3m 0s

Question 16Question →

Tekdüzen Hesap Planı ve ilgili sermaye piyasası mevzuatı çerçevesinde hazırlanan Kâr Dağıtım Tablosu'nun yapısal özellikleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi $A$ - Dönem Kârının Dağıtımı bölümünde raporlanan kalemlerden biri değildir?

Ortaklara Birinci Temettü

I. Tertip Yasal Yedek Akçe

Dağıtılan Yedekler

Ödenecek Vergi ve Yasal Yükümlülükler

Geçmiş Yıllar Zararları

Show answer & explanation

Answer: Dağıtılan Yedekler

Answer

Dağıtılan Yedekler kalemi, Kâr Dağıtım Tablosu'nun

B

- Yedeklerden Dağıtım bölümünde yer alır.

Doğru cevap olan 'Dağıtılan Yedekler' kalemi, işletmenin önceki faaliyet dönemlerinde ayırdığı yedek akçelerin veya geçmiş yıl kârlarının cari dönemde dağıtılması işlemini ifade eder. Bu işlem, cari yılın kâr dağıtımından bağımsız bir kaynak kullanımı olduğu için tablonun

B

- Yedeklerden Dağıtım bölümünde raporlanır.

Step-by-Step Solution

1

Kâr Dağıtım Tablosu'nun temel bölümlerini tanımlama

Tablo;

A

(Dönem Kârının Dağıtımı),

B

(Yedeklerden Dağıtım),

C

(Hisse Başına Kâr) ve

D

(Hisse Başına Temettü) olmak üzere dört ana bölümden oluşur.

Kalemlerin hangi bölüme ait olduğunu belirlemek için tablonun hiyerarşik yapısını anlamak gerekir.

2

A

bölümünün içeriğini analiz etme

Bu bölüm cari döneme ait kârı, vergileri, yasal yedekleri ve bu yılın kârından yapılacak temettü dağıtımlarını içerir.

Dönem kârı ve net kâr üzerinden yapılan tüm işlemler bu başlık altındadır.

3

B

bölümünün içeriğini analiz etme

Bu bölüm, cari yıl kârı dışında, geçmişte ayrılmış yedeklerin (olağanüstü yedekler vb.) dağıtılmasını konu alan kalemleri içerir.

Kaynak farkı (cari kâr vs. geçmiş birikimler) bölüm ayrımını belirler.

Key Concept

Kâr Dağıtım Tablosu Bölümleri ve Kalem Sınıflandırması

Hints

1

Kalemin cari yılın faaliyet kârıyla mı yoksa geçmişten gelen birikimlerle mi ilgili olduğunu düşünün.

2

A

bölümü 'Dönem Kârı' ile başlar,

B

bölümü ise 'Dağıtılan Yedekler' ile başlar.

3

Geçmiş yıllara ait yedeklerin dağıtımı her zaman ayrı bir ana başlıkta gösterilir.

Practice More

İkinci tertip yasal yedek akçenin hem

A

hem de

B

bölümünde hangi şartlarda yer alabileceğini araştırınız.

Estimated Time:1m 30s

Question 17Question →

Bir işletmenin 2025 yılı faaliyet dönemine ait Kâr Dağıtım Tablosu hazırlık sürecinde aşağıdaki veriler tespit edilmiştir:

Hesap / Kalem Adı	Tutar (TL)
Dönem Kârı	$500.000$
Ödenecek Vergi ve Yasal Yükümlülükler	$100.000$
Geçmiş Yıllar Zararları	$50.000$
Genel Yönetim Giderleri	$40.000$
Ödenmiş Sermaye	$1.000.000$
Birikmiş Genel Kanuni Yedek Akçe	$150.000$

Türk Ticaret Kanunu hükümleri ve muhasebe standartları çerçevesinde, bu işletmenin ayırması gereken I. Tertip Yasal Yedek Akçe tutarı kaç TL'dir?

17.500

20.000

22.500

25.000

15.500

Show answer & explanation

Answer: $17.500$

Answer

17.500

TL (Dönem net kârı üzerinden geçmiş yıl zararları düşülerek hesaplanan tutar)

I. Tertip Yasal Yedek Akçe hesaplanırken, öncelikle Dönem Kârından vergiler düşülerek Dönem Net Kârına (

400.000

TL) ulaşılır. Ardından TTK gereği varsa Geçmiş Yıllar Zararları (

50.000

TL) düşülür. Kalan

350.000

TL üzerinden %5 oranında yapılan hesaplama sonucunda

17.500

TL'lik tutara ulaşılır. Mevcut yedek akçeler toplamı (

150.000

TL) ödenmiş sermayenin %20'si olan

200.000

TL sınırına henüz ulaşmadığı için bu tutarın tamamı ayrılır.

Step-by-Step Solution

1

Dönem Net Kârını hesaplayınız.

500.000 - 100.000 = 400.000

TL

Yedek akçe hesaplaması vergi sonrası kâr (Dönem Net Kârı) üzerinden yapılır.

2

Yedek akçe matrahını belirleyiniz.

400.000 - 50.000 = 350.000

TL

TTK uyarınca I. Tertip Yasal Yedek Akçe hesaplanırken varsa geçmiş yıllar zararları kârdan indirilir.

3

I. Tertip Yasal Yedek Akçe tutarını hesaplayınız.

350.000 \times \%5 = 17.500

TL

Yasal yedek akçe oranı aksi belirtilmedikçe %5'tir.

4

Yasal sınıra (tavan) uygunluğu kontrol ediniz.

150.000 + 17.500 = 167.500

TL (Sınır:

200.000

TL)

Yedek akçeler ödenmiş sermayenin %20'sine ulaşıncaya kadar ayrılır. Toplam tutar bu sınırın altındadır.

Key Concept

I. Tertip Yasal Yedek Akçe Hesaplama Esasları

Practice More

İkinci tertip yasal yedek akçe hesaplamasında pay sahiplerine dağıtılan %5 oranındaki birinci temettünün matrahtan nasıl düşüldüğünü inceleyiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 18Question →

Bir işletmenin 2025 yılı faaliyet dönemi sonunda hazırlanan Kâr Dağıtım Tablosu'na esas teşkil eden bazı verileri aşağıda sunulmuştur:

- Dönem Net Kârı: $450.000$ TL
- Geçmiş Yıllar Kârları: $80.000$ TL
- Geçmiş Yıllar Zararları: $50.000$ TL
- Birinci Tertip Yasal Yedek Akçe: $22.500$ TL

Bu bilgilere göre, ilgili dönemde işletmenin Kâr Dağıtım Tablosu'nda yer alacak olan "Dağıtılabilir Kâr Toplamı" kaç TL'dir?

377.500

457.500

480.000

507.500

530.000

Show answer & explanation

Answer: $457.500$

Answer

İşletmenin 'Dağıtılabilir Kâr Toplamı'

457.500

TL olarak hesaplanır.

Kâr Dağıtım Tablosu standart yapısında, 'Dönem Net Kârı'ndan öncelikle 'Geçmiş Yıllar Zararları' ve 'Birinci Tertip Yasal Yedek Akçe' (varsa diğer yasal fonlar) düşülerek 'Net Dağıtılabilir Dönem Kârı' bulunur. Bu tutara 'Geçmiş Yıllar Kârları' eklendiğinde ise işletmenin o dönem dağıtabileceği nihai tutar olan 'Dağıtılabilir Kâr Toplamı'na ulaşılır. Verilen sayılarla yapılan hesaplamada

450.000 - 50.000 - 22.500 = 377.500

(Net Dağıtılabilir Dönem Kârı) ve

377.500 + 80.000 = 457.500

TL (Dağıtılabilir Kâr Toplamı) sonucu elde edilir.

Step-by-Step Solution

1

Net Dağıtılabilir Dönem Kârı'nın hesaplanması

450.000 - 50.000 - 22.500 = 377.500

TL

Kâr dağıtım sürecinde öncelikle dönem net kârından varsa geçmiş yıl zararları ve ayrılması zorunlu olan yasal yedekler düşülür.

2

Dağıtılabilir Kâr Toplamı'nın hesaplanması

377.500 + 80.000 = 457.500

TL

Net dağıtılabilir dönem kârına, işletmenin daha önceki yıllardan kalan ve dağıtılmamış olan kârları eklenerek toplam dağıtıma esas tutara ulaşılır.

Key Concept

Kâr Dağıtım Tablosu'nda Dağıtılabilir Kâr Toplamı Hesabı

Hints

1

Kâr dağıtımında 'indirimler' ve 'eklemeler' ayrımına dikkat edin.

2

Önce cari dönem kârından zararları ve yedekleri düşerek 'Net Dağıtılabilir Dönem Kârı'nı bulun.

3

Bulduğunuz net tutara geçmişten gelen kârları ekleyerek toplam dağıtılabilir matraha ulaşın.

Practice More

İkinci Tertip Yasal Yedek Akçe'nin hangi tutar üzerinden hesaplandığını inceleyerek bilginizi derinleştirebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 19Question →

Bir anonim şirketin 2025 yılı faaliyet dönemi sonundaki bazı verileri şu şekildedir:

* Ödenmiş Sermaye: $2.000.000$ TL
* Birikmiş I. Tertip Yasal Yedek Akçe: $396.000$ TL
* Dönem Kârı: $800.000$ TL
* Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülükler: $160.000$ TL
* Geçmiş Yıllar Zararları: $60.000$ TL

Şirketin ana sözleşmesine göre; kâr üzerinden ödenmiş sermayenin $\%10$ 'u oranında birinci temettü, kalan dağıtılabilir kârın ise $\%20$ 'si oranında ikinci temettü dağıtılmasına karar verilmiştir.

Türk Ticaret Kanunu (TTK) hükümleri ve standart kâr dağıtım tablosu yapısı dikkate alındığında, bu bilgilere göre ayrılması gereken İkinci Tertip Yasal Yedek Akçe tutarı kaç TL'dir?

17.520

7.520

27.520

16.860

4.000

Show answer & explanation

Answer: 17.520

Answer

Şirketin ayırması gereken İkinci Tertip Yasal Yedek Akçe tutarı

17.520

TL'dir.

Doğru yanıt olan tutar, II. tertip yasal yedek akçe formülünün (

[Toplam Dağıtılan - (Sermaye \times 0,05)] \times 0,10

) eksiksiz uygulanmasıyla elde edilir. Hesaplamada I. tertip yedek akçe için tavan sınıra ulaşılmış olması nedeniyle sadece

4.000

TL ayrılmış, bu da II. temettü tutarını ve dolayısıyla matrahı doğrudan etkilemiştir.

Step-by-Step Solution

1

I. Tertip Yasal Yedek Akçe hesaplanması ve tavan kontrolü

I. Tertip Yasal Yedek Akçe =

4.000

TL

Normalde baz (

800.000 - 60.000

) üzerinden %5 (

37.000

TL) ayrılmalıdır; ancak ödenmiş sermayenin %20'si olan

400.000

TL sınırına sadece

4.000

TL kalmıştır (

400.000 - 396.000

).

2

Dağıtılabilir kâr kalemlerinin belirlenmesi

Dönem Net Kârı =

640.000

TL; Net Dağıtılabilir Kâr =

576.000

TL

Dönem net kârından (

800.000 - 160.000

) geçmiş yıl zararı (

60.000

) ve yasal yedekler (

4.000

) düşülerek dağıtıma esas tutar bulunur.

3

Temettü tutarlarının hesaplanması

I. Temettü =

200.000

TL; II. Temettü =

75.200

TL

I. Temettü sermayenin %10'u (

2.000.000 \times 0,10

), II. Temettü ise kalan tutarın (

576.000 - 200.000

) %20'si olarak hesaplanır.

4

II. Tertip Yasal Yedek Akçe matrahının ve tutarının belirlenmesi

II. Tertip Yasal Yedek Akçe =

17.520

TL

TTK'ya göre toplam dağıtılan tutardan (

200.000 + 75.200 = 275.200

) sermayenin %5'i (

100.000

) çıkarılır ve kalan (

175.200

) üzerinden %10 hesaplanır.

Key Concept

İkinci Tertip Yasal Yedek Akçe (TTK 519)

Hints

1

Öncelikle I. tertip yasal yedek akçenin tavanını (ödenmiş sermayenin %20'si) kontrol etmelisiniz.

2

Dönem net kârından sadece I. tertip yedek akçeyi değil, varsa geçmiş yıl zararlarını da düşmelisiniz.

3

II. tertip yasal yedek akçe matrahını bulurken; I. temettü ve II. temettü toplamından ödenmiş sermayenin %5'ini çıkarmayı unutmayın.

Practice More

İmtiyazlı payların kâr dağıtımına dahil edildiği durumlarda II. tertip yasal yedek akçe hesaplamasını inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:2m 30s

Question 20Question →

Zirve Anonim Şirketi’nin 2025 yılı kâr dağıtımına esas teşkil eden bazı mali verileri şu şekildedir:

Hesap / Kalem Adı	Tutar (TL)
Dönem Kârı	$8.500.000$
Ödenecek Vergi ve Yasal Yükümlülükler	$1.700.000$
Geçmiş Yıllar Zararları	$1.200.000$
Ödenmiş Sermaye	$20.000.000$
Birikmiş I. Tertip Yasal Yedek Akçe	$3.920.000$

Şirket esas sözleşmesine göre; dönem net kârından geçmiş yıl zararları düşüldükten sonra kalan tutarın $\%5$ ’i oranında I. tertip yasal yedek akçe ayrılmasına, ödenmiş sermayenin $\%5$ ’i oranında I. temettü dağıtılmasına, kalan tutarın $\%10$ ’unun yönetim kuruluna, $\%5$ ’inin ise personele kâr payı olarak verilmesine karar verilmiştir.

Bu verilere göre, Kâr Dağıtım Tablosunda yer alacak "II. Tertip Yasal Yedek Akçe" tutarı kaç TL’dir?

67.800

64.800

167.800

80.000

85.800

Show answer & explanation

Answer: $67.800$

Answer

67.800

TL tutarındaki seçenek doğrudur.

Doğru çözüm yolu, öncelikle dönem net kârından geçmiş yıl zararlarının mahsup edilmesini, ardından I. tertip yasal yedek akçe için sermayenin

\%20

’si olan üst limite olan mesafenin (

80.000

TL) tespit edilmesini gerektirir. Birinci temettü ve diğer paylar hesaplandıktan sonra, II. tertip yasal yedek akçe; dağıtılan toplam tutardan (

1.678.000

TL) sermayenin

\%5

’i oranındaki muafiyetin (

1.000.000

TL) düşülmesiyle bulunan matrahın (

678.000

TL)

\%10

’u olarak

67.800

TL hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1

Dönem net kârının hesaplanması

8.500.000 - 1.700.000 = 6.800.000

TL

Kâr dağıtımı, vergiler düşüldükten sonra kalan net kâr üzerinden başlar.

2

Yedek akçe ve temettüye esas matrahın belirlenmesi

6.800.000 - 1.200.000 = 5.600.000

TL

TTK ve kâr dağıtım ilkeleri gereği, yasal yedek akçe ve temettü hesaplanmadan önce geçmiş yıl zararları mahsup edilmelidir.

3

I. Tertip yasal yedek akçenin limit kontrolü ile belirlenmesi

Üst limit:

20.000.000 \times \%20 = 4.000.000

TL. Mevcut birikmiş yedek:

3.920.000

TL. Kalan boşluk:

80.000

TL. Hesaplanan (%5):

5.600.000 \times \%5 = 280.000

TL. Ayrılacak tutar:

80.000

TL.

I. tertip yasal yedek akçe, ödenmiş sermayenin

\%20

’sine ulaşana kadar ayrılır. Limit dolmak üzere olduğu için sadece kalan boşluk kadar (

80.000

TL) ayrılabilir.

4

I. Temettü tutarının hesaplanması

20.000.000 \times \%5 = 1.000.000

TL

Esas sözleşme gereği ödenmiş sermayenin

\%5

’i oranında birinci temettü ayrılır.

5

Yönetim kurulu ve personel paylarının hesaplanması

Kalan kâr:

5.600.000 - 80.000 - 1.000.000 = 4.520.000

TL. Yönetim Kurulu (%10):

452.000

TL. Personel (%5):

226.000

TL.

Esas sözleşmede belirtilen yüzdeler, yasal yedek ve birinci temettü sonrası kalan tutar üzerinden uygulanır.

6

II. Tertip yasal yedek akçenin hesaplanması

Dağıtılan kâr:

1.000.000 + 452.000 + 226.000 = 1.678.000

TL. Matrah (Sermayenin %5'i düşülür):

1.678.000 - 1.000.000 = 678.000

TL. II. Yedek:

678.000 \times \%10 = 67.800

TL.

TTK'ya göre II. tertip yasal yedek akçe, pay sahiplerine sermayenin

\%5

’i oranında kâr payı ödendikten sonra, kârdan pay alan diğer kişilere dağıtılan tutarların

\%10

’udur.

Key Concept

Kâr Dağıtım Tablosunda Yasal Yedek Akçe Limitleri ve Dağıtım Matrahı

Estimated Time:4m 0s

Kâr Dağıtım Tablosu

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution