Examkin

Question

Difficulty: HardEvrensel Yetki (Evrensellik İlkesi)

Uluslararası hukukta devletin yargı yetkisi kural olarak mülkilik ve şahsilik ilkeleriyle sınırlandırılmıştır. Ancak uluslararası toplumun ortak çıkarlarını ve vicdanını ağır biçimde yaralayan belirli suçlar söz konusu olduğunda, suçun işlendiği yer veya kişilerin uyruğu ile bir bağlantı olup olmadığına bakılmaksızın her devletin yargılama yetkisini kullanabileceği kabul edilir. Bu durum, suçun faillerinin 'insanlık düşmanı' (hostis humani generishostis \ humani \ generis) olarak görülmesinden kaynaklanır.

Buna göre, aşağıdaki senaryolardan hangisinde bir devletin kullandığı yargı yetkisi, suç ile arasında hiçbir geleneksel bağlantı noktası bulunmayan 'evrensellik ilkesi'ne (universal jurisdiction) örnek teşkil eder?

  1. Bir devletin, açık denizde yabancı bir gemiye saldırıp yağma gerçekleştiren yabancı uyruklu deniz haydutlarını yakalayarak kendi mahkemelerinde yargılamasıAnswer
  2. B
    Bir devletin, yabancı bir ülkede kendi resmi belgelerini taklit ederek sahte pasaport düzenleyen yabancı bir şahsı, devletin egemenlik haklarını korumak amacıyla yargılaması
  3. C
    Bir devletin, yurt dışında kendi vatandaşına karşı işlenen bir kasten öldürme suçunun failini, mağdurun kendi uyruğunda olması nedeniyle takip ve yargı altına alması
  4. D
    Bir devletin, sınırları dışında bir suç işleyen ve daha sonra kendi ülkesine sığınan öz vatandaşını, 'uyruk iade edilmez' ilkesi gereği kendi yasalarına göre cezalandırması
  5. E
    Bir devletin, yabancı bir ülkede bulunan büyükelçiliğine yönelik gerçekleştirilen bombalı saldırının faillerini, devletin temsil yetkisini savunmak adına yargılaması

Answer

Bir devletin açık denizde yabancı deniz haydutlarını yargılaması durumu, herhangi bir yer veya kişi bağlantısı gerektirmediği için evrensellik ilkesine dayanır.
Deniz haydutluğu eylemi, açık denizde (hiçbir devletin egemenliğinde olmayan alan) gerçekleşmesi ve faillerin insanlığın ortak düşmanı olarak kabul edilmesi nedeniyle, herhangi bir vatandaşlık veya mülkilik bağı olmaksızın her devletin yargılama yapabildiği evrensellik ilkesinin en temel örneğidir.

Step-by-Step Solution

1
Olayın geçtiği yer ve tarafların uyruk bağının analiz edilmesi
Açık deniz (sahipsiz alan) olması ve yargılayan devlet ile taraflar arasında uyrukluk bağı bulunmaması, geleneksel yetki kurallarını (mülkilik/şahsilik) devre dışı bırakır.
Evrensel yetkiyi diğerlerinden ayıran temel özellik, devlet ile suç arasında somut bir bağın bulunmamasıdır.
2
Suçun niteliğinin uluslararası hukuk kurallarına göre saptanması
Deniz haydutluğu suçu, teamül hukukuna göre her devletin cezalandırma menfaati olduğu 'insanlık düşmanı' (hostis humani generishostis \ humani \ generis) kategorisindedir.
Evrensellik ilkesi sadece soykırım, insanlığa karşı suçlar ve deniz haydutluğu gibi çok ağır suçlar için geçerlidir.

Key Concept

Evrensel Yetki (Evrensellik İlkesi)
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Evrensel Yetki (Evrensellik İlkesi)