Uluslararası hukukta devletin ceza yargı yetkisini kullanabilmesi için normal şartlarda suçun işlendiği yer (mülkilik) veya kişilerin uyruğu (şahsilik) gibi somut bir bağlantı noktasının varlığı aranır. Buna karşın; deniz haydutluğu, soykırım ve insanlığa karşı suçlar gibi tüm uluslararası toplumu ilgilendiren ağır suçlarda, bu tür bağlantı noktaları aranmaksızın her devletin yargılama yapabilmesine imkan sağlayan yetki türü aşağıdakilerden hangisidir?
- Evrensel yetki ilkesiAnswer
- BKoruma ilkesi
- CAktif şahsilik ilkesi
- DPasif şahsilik ilkesi
- EMülkilik ilkesi
Answer
Evrensel yetki ilkesi, hiçbir geleneksel bağlantı noktası (yer veya şahıs) aranmaksızın uluslararası suçlar üzerinde her devlete tanınan yargı yetkisidir.
Evrensel yetki ilkesi, deniz haydutluğu gibi klasik örneklerin yanı sıra soykırım ve savaş suçları gibi tüm insanlığın ortak vicdanına karşı işlenen ağır fiillerde, devletlerin hiçbir yer veya uyruk bağı olmasa dahi yargılama yapabilmesini sağlar. Bu durum, bu suçların faillerinin 'insanlık düşmanı' kabul edilmesinin bir sonucudur.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Evrensel yetki, suçun niteliğinin ağırlığı ve tüm insanlığın ortak çıkarını zedelemesi nedeniyle yer ve şahıs bağından bağımsız olarak tanınan istisnai bir yargı yetkisidir.
Hints
1
Bu ilke genellikle 'insanlık düşmanı' (hostis humani generis) kabul edilen kişiler için uygulanır.
2
Suçun açık denizde işlenmesi veya failin vatansız olması durumunda bile devletlere yetki veren kavramı düşünün.
3
Deniz haydutluğu (korsanlık) bu yetki türünün uluslararası hukuktaki en klasik ve en eski örneğidir.
Practice More
Evrensel yetki ile koruma ilkesi arasındaki farkları (devlet çıkarı vs. insanlık çıkarı) bir tablo yaparak pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:45s