Question

Difficulty: Very hardEvrensel Yetki (Evrensellik İlkesi)

Günümüzde siber ağlar üzerinden organize olarak uluslararası ölçekte köle ticareti ve sistematik insan kaçakçılığı faaliyetleri yürüten bir örgütün yöneticisi, hiçbir resmi sıfatı bulunmaksızın aktarmalı bir uçuş için bulunduğu 'Zümrüt Cumhuriyeti' havalimanında tesadüfen gözaltına alınmıştır.

Zümrüt Cumhuriyeti adli makamları yürüttükleri ön soruşturmada; söz konusu suç eylemlerinin hiçbir aşamasının kendi ülkelerinde gerçekleşmediğini, tespit edilebilen fail veya mağdurlardan hiçbirinin kendi vatandaşları olmadığını ve devletin milli güvenliğini, mali yapısını veya siyasi bağımsızlığını doğrudan hedef alan bir unsur bulunmadığını saptamıştır. Buna rağmen, söz konusu suçların uluslararası hukuk çerçevesinde taşıdığı ağırlık gerekçe gösterilerek fail hakkında Zümrüt Cumhuriyeti ulusal mahkemelerinde yargılama süreci başlatılmıştır.

Zümrüt Cumhuriyeti'nin bu davada yargı yetkisini tesis etmesinin hukuki dayanağı ve kullandığı yetki kuralı aşağıdakilerden hangisinde en doğru şekilde ifade edilmiştir?

  1. İlgili eylemlerin tüm uluslararası toplumun ortak menfaatlerine karşı işlenmiş suçlar (delicta juris gentium) kategorisinde yer alması ve emredici normlara (jus cogens) aykırılığı sebebiyle başvurulan evrensel yetki ilkesiAnswer
  2. B
    Suç örgütünün ulusötesi niteliğinin, devletin temel kurumsal yapısına ve kamu düzenine yönelik ileride doğabilecek potansiyel tehlikeler barındırması nedeniyle işletilen koruma (reel) ilkesi
  3. C
    Transit geçiş esnasında şüphelinin Zümrüt Cumhuriyeti'nin egemenlik alanına girmesiyle birlikte, devletin doğrudan hukuki mağdur statüsü kazandığı varsayımına dayanan pasif şahsilik ilkesi
  4. D
    Failin ülke sınırları içerisinde fiilen bulunmasının, geçici de olsa bir uyrukluk bağı yarattığı ve suçun bu bağlamda devletin kendi tebaası tarafından işlenmiş sayıldığı aktif şahsilik ilkesi
  5. E
    Jus cogens normların olağan uluslararası antlaşma kurallarından bağımsız bir hiyerarşiye sahip olmamasına dayanılarak, yalnızca ilgili devletlerin zımni rızasıyla kurulan ikame yargı yetkisi

Answer

Doğru yanıt, Zümrüt Cumhuriyeti'nin işlenen suçların jus cogens niteliğinden dolayı evrensel yetki ilkesine dayanarak yargılama yaptığını belirten seçenektir.
Verilen senaryoda devletin suçla ülkesel (mülkilik), kişisel (şahsilik) veya ulusal güvenlik (koruma) açısından hiçbir bağı bulunmamaktadır. Köle ticareti ve insanlığa karşı suçlar, uluslararası hukukta 'jus cogens' (emredici norm) olarak kabul edilen ve tüm devletlere karşı ileri sürülebilen 'erga omnes' yükümlülükler doğuran eylemlerdir (delicta juris gentium). Bu tür istisnai derecede ağır suçlarda, failin bulunduğu herhangi bir devlet, aralarında hiçbir illiyet bağı olmasa dahi evrensel yetki ilkesine dayanarak kendi iç hukukunda yargılama yapma hakkına sahiptir.

Step-by-Step Solution

1
Olaydaki suçun niteliğinin belirlenmesi
Suçun köle ticareti ve sistematik insan kaçakçılığı (insanlığa karşı suç) olduğu tespit edilmiştir.
Uluslararası hukukta hangi yargı yetkisinin kullanılabileceği, öncelikle suçun türüne bağlıdır.
2
Ülkesel ve şahsi bağların analiz edilmesi
Suç Zümrüt Cumhuriyeti'nde işlenmemiş (mülkilik yok), fail veya mağdurlar vatandaş değil (aktif/pasif şahsilik yok).
Klasik yetki kurallarının (ülkesellik, şahsilik) somut olayda uygulanabilir olup olmadığını dışlamak için.
3
Devletin temel menfaatlerine yönelik tehdidin değerlendirilmesi
Devletin güvenliğine veya mali yapısına doğrudan bir saldırı bulunmamaktadır, bu nedenle koruma (reel) ilkesi uygulanamaz.
Koruma ilkesi ile evrensellik ilkesi arasındaki temel hukuki ayrımı netleştirmek için.
4
Yargı yetkisinin temelinin uluslararası hukuktaki istisnai kurallarla eşleştirilmesi
Suçun türünün erga omnes ve jus cogens nitelikte olması nedeniyle, hiçbir illiyet bağı aranmaksızın evrensel yetki (evrensellik ilkesi) kurallarının devreye girdiği sonucuna varılır.
Tüm uluslararası toplumu ilgilendiren ağır suçlarda faillerin cezasız kalmamasını sağlayan hukuki mekanizmanın tespit edilmesi.

Key Concept

Evrensel Yetki (Evrensellik İlkesi) ve Jus Cogens Bağlantısı
Estimated Time:2m 0s
Rate this question