Question

Difficulty: MediumEvrensel Yetki (Evrensellik İlkesi)

Uluslararası hukukta devletlerin yargı yetkisi genellikle mülkilik, şahsilik veya koruma ilkelerine dayanır. Ancak bazı suçların niteliği gereği, hiçbir geleneksel bağ (suçun işlendiği yer, failin veya mağdurun uyruğu) bulunmasa dahi tüm devletlerin bu suçları işleyenleri yargılama yetkisi olduğu kabul edilir. Buna göre, devletlerin uluslararası toplumun ortak menfaatlerini korumak amacıyla kullandığı "evrensel yetki" (evrensellik ilkesi) kapsamında değerlendirilebilecek suçlar arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?

  1. A
    Deniz haydutluğu
  2. B
    Soykırım ve insanlığa karşı suçlar
  3. C
    Savaş suçları
  4. Bir devletin mali itibarına veya dış güvenliğine karşı yurt dışında işlenen suçlarAnswer
  5. E
    Köle ticareti

Answer

Bir devletin mali itibarına veya dış güvenliğine karşı yurt dışında işlenen suçlar
Doğru seçenek, devletin mali itibarına veya güvenliğine yönelik suçların evrensel yetki değil, koruma ilkesi (protective principle) kapsamında olduğunu belirtmektedir. Evrensel yetki, suçun niteliği gereği tüm devletlerin ortak çıkarını zedeleyen (soykırım, deniz haydutluğu gibi) eylemler için kullanılırken; koruma ilkesi, bir devletin kendi temel menfaatlerini (para, güvenlik, resmi belge) yurt dışından gelen saldırılara karşı savunmasını sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Evrensel yetki ilkesinin kapsamını belirle
Evrensel yetki; suçun işlendiği yer, fail veya mağdurun vatandaşlığına bakılmaksızın tüm insanlığı ilgilendiren ağır suçlarda (soykırım, deniz haydutluğu vb.) kullanılır.
Evrensellik ilkesinin temel dayanağı suçun niteliğinin tüm uluslararası toplumu sarsmasıdır.
2
Seçeneklerdeki suçları tasnif et
Deniz haydutluğu, soykırım, savaş suçları ve köle ticareti doğrudan insanlığı hedef alan suçlardır.
Bu suçlar 'hostis humani generis' (insanlığın ortak düşmanı) kavramı altında toplanır.
3
Koruma ilkesi ile ayrımı yap
Devletin parasına, güvenliğine veya resmi belgelerine yönelik saldırılar evrensel yetkiyi değil, ilgili devletin 'koruma yetkisini' doğurur.
Burada korunan değer tüm insanlık değil, o devletin kendi varlığı ve temel çıkarlarıdır.

Key Concept

Evrensel Yetki vs. Koruma İlkesi Ayrımı

Hints

1
Suçun kimin menfaatini hedef aldığına odaklanın: Tüm insanlık mı yoksa sadece spesifik bir devlet mi?
2
Parada sahtecilik veya casusluk gibi suçlar, bir devletin kendi bekasını korumak için yargılama yetkisi kullandığı farklı bir ilkeye (Koruma İlkesi) girer.

Practice More

Devletin yargı yetkisi ilkeleri (Mülkilik, Şahsilik, Koruma, Evrensellik) arasındaki farkları bir tablo halinde çalışmak konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question