1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi ve 1982 Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi gibi pek çok temel uluslararası hukuk metninde, belirli uyuşmazlık türleri için "zorunlu uzlaştırma" (compulsory conciliation) usulü öngörülmüştür. Bu mekanizmanın işleyişi ve hukuki sonuçları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Sürecin 'zorunlu' olarak nitelendirilmesi, tarafların uyuşmazlığı bir komisyona sunma yükümlülüğünü ifade etse de komisyonun hazırladığı raporun tavsiye niteliği değişmez.Answer
- BZorunlu uzlaştırma yolu öngörüldüğünde, uzlaştırma komisyonu tarafından hazırlanan çözüm önerileri taraflar üzerinde tahkim kararları gibi kesin ve nihaî bir bağlayıcılık doğurur.
- CUzlaştırma komisyonu, zorunlu statüsü gereği yalnızca uyuşmazlığın maddi vakalarını tespit etmekle yetinir ve taraflara uyuşmazlığın esasına dair somut bir çözüm önerisi getiremez.
- DTarafların uyuşmazlığı zorunlu uzlaştırma komisyonuna sunmasıyla birlikte, Uluslararası Adalet Divanı'nın yargı yetkisi o uyuşmazlık için kendiliğinden zorunlu hale gelir.
- EZorunlu uzlaştırma mekanizması, uyuşmazlığın çözülememesi durumunda Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ne uyuşmazlığın esasına dair bağlayıcı bir karar alma yetkisi tanır.
Answer
Sürecin 'zorunlu' olması, tarafların uyuşmazlığı bir komisyona sunma yükümlülüğünü ifade etse de komisyonun hazırladığı raporun tavsiye niteliği değişmez.
Zorunlu uzlaştırma (compulsory conciliation), taraflardan birinin tek taraflı başvurusuyla sürecin başlamasını ve diğer tarafın bu sürece katılma yükümlülüğünü ifade eder. Ancak bu durum, sürecin sonunda hazırlanan raporun hukuki niteliğini değiştirmez. Uzlaştırma komisyonu bir yargı organı değil, bir inceleme ve öneri organıdır; dolayısıyla hazırladığı rapor her zaman tavsiye niteliğindedir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Zorunlu Uzlaştırma Mekanizmasının Prosedürel ve Maddi Niteliği
Hints
1
Uluslararası hukukta 'diplomatik' çözüm yolları ile 'yargısal' çözüm yolları arasındaki en temel farkı (bağlayıcılık) hatırlayın.
2
Zorunlu uzlaştırmada zorunlu olan şey, tarafların komisyon önüne çıkmasıdır; komisyonun dediğini yapmak değildir.
3
Uzlaştırma, soruşturma (fact-finding) ve arabuluculuk (mediation) yöntemlerinin bir birleşimidir; sonucu ise tahkim gibi bağlayıcı değildir.
Practice More
Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) yargı yetkisinin ihtiyari doğası ile tahkim sözleşmelerinin bağlayıcılığını karşılaştıran bir soru çözebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s