Question

Difficulty: MediumUzlaştırma

1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi ve 1982 Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi gibi pek çok temel uluslararası hukuk metninde, belirli uyuşmazlık türleri için "zorunlu uzlaştırma" (compulsory conciliation) usulü öngörülmüştür. Bu mekanizmanın işleyişi ve hukuki sonuçları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Sürecin 'zorunlu' olarak nitelendirilmesi, tarafların uyuşmazlığı bir komisyona sunma yükümlülüğünü ifade etse de komisyonun hazırladığı raporun tavsiye niteliği değişmez.Answer
  2. B
    Zorunlu uzlaştırma yolu öngörüldüğünde, uzlaştırma komisyonu tarafından hazırlanan çözüm önerileri taraflar üzerinde tahkim kararları gibi kesin ve nihaî bir bağlayıcılık doğurur.
  3. C
    Uzlaştırma komisyonu, zorunlu statüsü gereği yalnızca uyuşmazlığın maddi vakalarını tespit etmekle yetinir ve taraflara uyuşmazlığın esasına dair somut bir çözüm önerisi getiremez.
  4. D
    Tarafların uyuşmazlığı zorunlu uzlaştırma komisyonuna sunmasıyla birlikte, Uluslararası Adalet Divanı'nın yargı yetkisi o uyuşmazlık için kendiliğinden zorunlu hale gelir.
  5. E
    Zorunlu uzlaştırma mekanizması, uyuşmazlığın çözülememesi durumunda Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ne uyuşmazlığın esasına dair bağlayıcı bir karar alma yetkisi tanır.

Answer

Sürecin 'zorunlu' olması, tarafların uyuşmazlığı bir komisyona sunma yükümlülüğünü ifade etse de komisyonun hazırladığı raporun tavsiye niteliği değişmez.
Zorunlu uzlaştırma (compulsory conciliation), taraflardan birinin tek taraflı başvurusuyla sürecin başlamasını ve diğer tarafın bu sürece katılma yükümlülüğünü ifade eder. Ancak bu durum, sürecin sonunda hazırlanan raporun hukuki niteliğini değiştirmez. Uzlaştırma komisyonu bir yargı organı değil, bir inceleme ve öneri organıdır; dolayısıyla hazırladığı rapor her zaman tavsiye niteliğindedir.

Step-by-Step Solution

1
Uzlaştırma yönteminin hukuki niteliğini analiz etme.
Uzlaştırma, uyuşmazlığın bir komisyon tarafından incelenip çözüm önerileri sunulduğu, ancak sonucun bağlayıcı olmadığı diplomatik bir yoldur.
Yöntemin temel karakterini belirlemek, 'zorunlu' ifadesinin kapsamını anlamak için ön koşuldur.
2
'Zorunlu uzlaştırma' kavramını yorumlama.
Buradaki 'zorunlu' sıfatı, tarafların uyuşmazlık çıktığında bu prosedürü işletme yükümlülüğünü belirtir, raporun içeriğine uyma zorunluluğunu değil.
Uluslararası hukukta prosedürel zorunluluk ile maddi (sonuç) bağlayıcılık arasındaki farkı ayırt etmek gerekir.
3
Uzlaştırmayı diğer yöntemlerle (tahkim, soruşturma) karşılaştırma.
Tahkimde karar bağlayıcıdır, soruşturmada sadece vaka tespiti yapılır; uzlaştırma ise her ikisinin unsurlarını taşıyan hibrit bir yöntemdir ancak sonucu bağlayıcı değildir.
Çeldiricileri elemek için yöntemler arasındaki ince farkların bilinmesi elzemdir.

Key Concept

Zorunlu Uzlaştırma Mekanizmasının Prosedürel ve Maddi Niteliği

Hints

1
Uluslararası hukukta 'diplomatik' çözüm yolları ile 'yargısal' çözüm yolları arasındaki en temel farkı (bağlayıcılık) hatırlayın.
2
Zorunlu uzlaştırmada zorunlu olan şey, tarafların komisyon önüne çıkmasıdır; komisyonun dediğini yapmak değildir.
3
Uzlaştırma, soruşturma (fact-finding) ve arabuluculuk (mediation) yöntemlerinin bir birleşimidir; sonucu ise tahkim gibi bağlayıcı değildir.

Practice More

Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) yargı yetkisinin ihtiyari doğası ile tahkim sözleşmelerinin bağlayıcılığını karşılaştıran bir soru çözebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question