Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü'nün 38/1-c maddesinde 'medeni milletlerce kabul edilmiş hukukun genel ilkeleri' olarak tanımlanan kaynak, uluslararası hukukun dinamik yapısı içinde 'boşluk doldurucu' (gap-filling) bir işleve sahiptir. Bu kaynağın tespiti ve uyuşmazlıklara tatbiki, uluslararası yargıcın yetki sınırları ve devletlerin egemenlik hakları ile doğrudan ilişkilidir. Hukukun genel ilkelerinin uluslararası hukuk sistemindeki niteliği ve uygulanabilirliği göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu kaynağa ilişkin doğru bir tespittir?
- Ulusal hukuk sistemlerinde ortak kabul gören bu ilkelerin uluslararası bir uyuşmazlığa uygulanabilmesi için devletlerin her bir uyuşmazlık özelinde rıza göstermesi gerekmez; bu kurallar, antlaşmalar ve teamüllerle birlikte uluslararası hukukun asli kaynaklarını oluşturur.Answer
- BYargı kararları ve öğreti ile aynı hiyerarşik basamakta bulunan bu ilkeler, uluslararası hukukun boşluklarını doldurmak için kullanılan yardımcı nitelikteki hukuk kurallarıdır.
- CUluslararası bir yargıcın, uyuşmazlığı sadece hukukun genel ilkelerine dayanarak çözebilmesi için tarafların kendisine Divan Statüsü Madde 38/2 uyarınca 'hakkaniyet ve nisfet' yetkisi vermiş olması şarttır.
- DBu ilkeler, uluslararası hukukta teamül kurallarından daha üstün bir konuma sahip olup, mevcut antlaşma hükümlerini tek taraflı olarak geçersiz kılma gücüne sahip emredici (jus cogens) nitelikli kurallardır.
- EHukukun genel ilkeleri, yalnızca 'medeni milletler' olarak tanımlanan belirli bir coğrafi bölgedeki devletlerin iç hukuk sistemlerinden türetilen ve evrensel geçerliliği bulunmayan bölgesel hukuk kurallarıdır.
Answer
Hukukun genel ilkeleri, uluslararası hukukun asli kaynaklarından biri olup, uygulanması için tarafların her uyuşmazlık bazında özel bir rıza beyanına ihtiyaç duymazlar.
Doğru olan ifadede belirtildiği üzere, hukukun genel ilkeleri uluslararası hukukun asli (primary) kaynaklarından biridir. Bu kuralların yargısal süreçte uygulanabilmesi için, uyuşmazlığın taraflarının 'bu ilke bize uygulansın' şeklinde özel bir rıza beyanında bulunması gerekmez; zira bu ilkeler hukuk düzeninin kendisinde mündemiç kabul edilir. Bu yönüyle, uygulanması için tarafların özel yetkilendirmesini şart koşan 'hakkaniyet ve nisfet' (ex aequo et bono) ilkesinden kesin bir biçimde ayrılır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Asli Kaynak - Özel Rıza Gerektirmeme - Boşluk Doldurma
Estimated Time:3m 0s