Uluslararası hukukta devletlerin sorumluluğu kural olarak "uluslararası hukuka aykırı bir fiile" dayanmaktadır. Ancak teknolojik gelişmelerle birlikte, devletlerin yürütmesi yasaklanmamış olmasına rağmen yüksek risk taşıyan faaliyetlerinden (ultra-hazardous activities) doğan "kusursuz (nesnel) sorumluluk" rejimi de uygulama alanı bulmuştur. Bu iki sorumluluk rejiminin kurucu unsurları ve işleyişine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Kusursuz sorumluluk rejiminde "zarar", hukuki sorumluluk ilişkisinin doğması için zorunlu bir kurucu unsur iken; hukuka aykırı fiil sorumluluğunda (ARSIWA) kural olarak hukuka aykırı fiilin varlığı ve devlete isnat edilebilirliği sorumluluğun doğması için yeterlidir.Answer
- BHukuka uygun fiillerden doğan sorumlulukta, devletin faaliyet sırasında tüm "özen yükümlülüklerini" (due diligence) yerine getirmiş olduğunu kanıtlaması, ortaya çıkan sınır aşan maddi zararı tazmin etme yükümlülüğünü her durumda ortadan kaldıran bir hukuki savunmadır.
- CUluslararası hukukta kusursuz sorumluluk rejimi, Birleşmiş Milletler Uluslararası Hukuk Komisyonu (ILC) tarafından hazırlanan 2001 tarihli "Devletin Uluslararası Hukuka Aykırı Fiillerinden Kaynaklanan Sorumluluğu" metni içerisinde müstakil bir bölüm olarak kodifiye edilmiştir.
- DKusursuz sorumluluk kapsamında değerlendirilen faaliyetler (uzay çalışmaları, nükleer enerji vb.), özü itibarıyla hukuka aykırı kabul edildiği için bu rejimde "hukuka aykırılığı ortadan kaldıran hallerin" ileri sürülmesi hukuken mümkün değildir.
- EKusursuz sorumluluk rejiminde tazminat yükümlülüğünün doğması için mutlaka fail devletin "kısıtlı kusuru" bulunmalıdır; oysa hukuka aykırı fiil sorumluluğunda devletin hiçbir kusuru olmasa dahi mutlak sorumluluk esastır.
Answer
Kusursuz sorumluluk rejiminde "zarar" zorunlu bir unsurdur, ancak genel devlet sorumluluğunda (ARSIWA) fiilin hukuka aykırı olması ve devlete isnat edilmesi yeterlidir.
Uluslararası hukukta genel devlet sorumluluğu kurallarını düzenleyen 2001 tarihli Taslak Maddeler (ARSIWA) uyarınca, bir devletin uluslararası sorumluluğunun doğması için fiilin devlete isnat edilebilir olması ve uluslararası bir yükümlülüğü ihlal etmesi yeterlidir; kural olarak maddi bir zararın oluşması şart koşulmamıştır. Buna karşın, 'hukuka uygun fiillerden kaynaklanan sorumluluk' (kusursuz sorumluluk) rejimi, faaliyetin kendisi hukuka uygun olduğu için sadece ortaya çıkan somut 'zarar' üzerine inşa edilmiştir. Bu nedenle zarar, kusursuz sorumluluğun varlık nedenidir ve en temel kurucu unsurudur.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Responsibility vs. Liability Ayrımı
Practice More
1972 tarihli Uzay Nesnelerinin Neden Olduğu Zararlardan Dolayı Uluslararası Sorumluluk Sözleşmesi'ndeki 'mutlak sorumluluk' ve 'kusur sorumluluğu' ikili rejimini inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s