Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü’nün . maddesinde düzenlenen kaynaklar hiyerarşisi ve uygulama usulleri dikkate alındığında; "hukukun genel ilkeleri" ile "hakkaniyet ve nisfet" (ex aequo et bono) kavramlarının hukuki niteliğine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Hukukun genel ilkeleri uluslararası hukukun asli (birincil) kaynakları arasında yer alırken; hakkaniyet ve nisfet ilkesinin uygulanabilmesi için tarafların bu yönde açık rızasının bulunması zorunludur.Answer
- BHer iki kaynak da Divan tarafından uyuşmazlığın çözümünde re'sen (kendiliğinden) dikkate alınması gereken yardımcı hukuk kaynaklarıdır.
- CHakkaniyet ve nisfet, hukukta boşluk (non-liquet) olduğu durumlarda Divan tarafından tarafların rızasına bakılmaksızın uygulanabilen bir genel ilkedir.
- DHukukun genel ilkeleri Divan Statüsü'nde ikincil kaynaklar arasında sayıldığından, ancak antlaşmaların yokluğunda yardımcı kaynak olarak kullanılabilir.
- EHukukun genel ilkeleri yalnızca devletlerin iç hukuk sistemlerinden gelen kuralları kapsarken; hakkaniyet ve nisfet sadece uluslararası teamül kurallarını ifade eder.
Answer
Hukukun genel ilkeleri uluslararası hukukun asli kaynakları arasında yer alırken, hakkaniyet ve nisfet kuralının uygulanabilmesi için uyuşmazlık taraflarının bu yönde açık rızası gereklidir.
Doğru ifade olan yargı, Uluslararası Adalet Divanı Statüsü’nün . maddesindeki ayrımı net bir şekilde ortaya koymaktadır. Hukukun genel ilkeleri (pacta sunt servanda, res judicata gibi), antlaşma ve teamül ile birlikte uluslararası hukukun üç asli kaynağından biridir ve yargıç tarafından uyuşmazlığın esasına doğrudan uygulanabilir. Buna karşın hakkaniyet ve nisfet ( ), yargıcın katı hukuk kurallarına bağlı kalmaksızın, adalet ve hakkaniyet duygusuna göre karar vermesi yetkisidir ve bu yetkinin kullanılabilmesi için tarafların Divan'a bu yönde açıkça izin vermesi ( . ) bir ön koşuldur.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Asli Kaynaklar vs. Hakkaniyet ve Nisfet Ayrımı