Question

Difficulty: MediumDevlet Kavramı ve Unsurları

Uluslararası hukuk doktrininde ve Uluslararası Adalet Divanı'nın çeşitli kararlarında (örneğin Kuzey Denizi Kıta Sahanlığı davaları) vurgulandığı üzere, bir siyasi topluluğun "devlet" niteliği kazanabilmesi için sahip olması gereken kurucu unsurlardan biri olan "ülke" (territory) unsuru ile ilgili olarak; sınırların milimetrik bir kesinlikle belirlenmiş olması veya komşu devletlerle hiçbir sınır uyuşmazlığının bulunmaması bir ön şart olarak kabul edilmez. Buna göre, uluslararası hukukta bir devletin varlığı için "ülke" unsuru bağlamında aranan asıl hukuki kriter aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Sınırların, komşu devletlerle yapılan ikili sınır antlaşmaları (delimitasyon) yoluyla tartışmasız hale getirilmiş olması
  2. Siyasi otoritenin, belirli bir coğrafi alan üzerinde fiili, münhasır ve etkin bir kontrol tesis etmiş olmasıAnswer
  3. C
    Devletin kara ülkesinin, iç sular ve karasuları ile birlikte coğrafi bir bütünlük içinde olması ve hiçbir ihtilaflı bölge içermemesi
  4. D
    Ülke topraklarının, uluslararası deniz yatağı rejimine benzer şekilde tüm insanlığın ortak mirası olarak tescil edilmesi
  5. E
    Ülke üzerindeki egemenlik haklarının, kurucu (constitutive) teori uyarınca diğer tüm bölge devletleri tarafından resmen tanınmış olması

Answer

Siyasi otoritenin, belirli bir coğrafi alan üzerinde fiili, münhasır ve etkin bir kontrol tesis etmiş olması doğru cevaptır.
Uluslararası hukukta bir siyasi topluluğun devlet olarak kabul edilmesi için ülke unsuru bağlamında asıl aranan, siyasi otoritenin (hükümetin) belirli bir toprak parçası üzerinde fiili, münhasır ve etkin bir egemenlik yetkisi kullanmasıdır. Sınırların henüz kesinleşmemiş olması veya sınır uyuşmazlıklarının bulunması, topluluğun bir ülke üzerinde hakimiyet kurduğu gerçeğini ve dolayısıyla devletleşme sürecini hukuken engellemez.

Step-by-Step Solution

1
Devletin maddi unsurlarını analiz et.
Devletin oluşumu için insan topluluğu, ülke, etkin hükümet ve dış ilişkiler kurma kapasitesi gereklidir.
1933 Montevideo Sözleşmesi bu kriterleri uluslararası hukuk standardı olarak belirlemiştir.
2
Ülke (toprak) unsurunun kapsamını değerlendir.
Ülke, üzerinde bir halkın ve hükümetin bulunduğu coğrafi mekandır; ancak sınırların kesinliği bir varlık şartı değildir.
Uluslararası yargı kararlarına göre, devletin 'çekirdek' bir bölgesinde etkin denetim kurması yeterlidir.
3
Seçeneklerdeki 'etkinlik' ve 'hukuki tescil' farkını ayırt et.
Doğru yanıt, fiili ve münhasır kontrolün (etkinlik) esas alınması gerektiğini belirtmektedir.
Devletin varlığı bir 'hukuk sorusu' olmaktan ziyade, maddi unsurların birleşmesiyle oluşan bir 'olgu' (fact) sorusudur.

Key Concept

Etkinlik İlkesi (Effectiveness) ve Ülke Unsuru

Hints

1
Devletin oluşumunda fiili durumun (etkinliğin) mi yoksa resmi belgelerin mi öncelikli olduğunu düşünün.
2
Montevideo Sözleşmesi'nde sayılan 'ülke' kriterinin, sınırların kesinliğinden ziyade bir toprak üzerindeki kontrolü vurguladığını hatırlayın.
3
Pek çok devletin sınır uyuşmazlığı varken bile uluslararası toplumda devlet olarak kabul edildiği gerçeğini değerlendirin.

Practice More

Devletin diğer unsurlarından biri olan 'etkin hükümet' kriteri ile 'başarısız devlet' (failed state) kavramı arasındaki ilişkiyi inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question