Question

Difficulty: Very hardEvrensel Yetki (Evrensellik İlkesi)

Uluslararası hukukta devletlerin yargı yetkisini belirleyen temel doktrinler çerçevesinde; devletin kendi güvenliği, para birimi veya hayati çıkarlarını korumaya yönelik ülke dışında işlenen suçlara müdahale etmesini sağlayan yetki türü ile sıklıkla karıştırılan; ancak bu türden farklı olarak "devlet odaklı" bir korumadan ziyade "insanlık odaklı" bir cezalandırma gayesi güden ve "hostis humani generis" (insanlık düşmanı) kavramına dayanan yetki ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Koruma İlkesi
  2. Evrensellik İlkesiAnswer
  3. C
    Aktif Şahsilik İlkesi
  4. D
    Pasif Şahsilik İlkesi
  5. E
    Ülkesellik İlkesi

Answer

İnsanlığın ortak çıkarlarını korumayı amaçlayan ve suçun unsurları ile devlet arasında hiçbir organik bağ bulunmasa dahi yargılama imkanı tanıyan Evrensellik İlkesidir.
Doğru yanıt olan seçenek, uluslararası hukukta 'bağsız yetki' olarak da bilinen ve suçun niteliğinin (jus cogens norm ihlali) herhangi bir devlete yargılama hakkı tanıdığı durumu tanımlamaktadır. Bu ilke, suçlunun 'hostis humani generis' (insanlık düşmanı) olarak kabul edildiği deniz haydutluğu, soykırım ve insanlığa karşı suçlar gibi alanlarda, hiçbir devletin bizzat kendi güvenliği hedef alınmasa dahi devreye girer.

Step-by-Step Solution

1
Kavramsal Ayrım
Soruda devletin kendi çıkarlarını korumaya yönelik (Koruma İlkesi) yetki ile tüm insanlığın çıkarlarını korumaya yönelik yetki arasındaki fark sorulmaktadır.
Öğrencinin Koruma ve Evrensellik ilkeleri arasındaki ince sınırı fark etmesi gerekir.
2
Terim Analizi
Hostis humani generis (İnsanlık düşmanı) ve erga omnes (herkese karşı) niteliğindeki suçlar tanımlanmaktadır.
Bu terimler uluslararası ceza hukukunda doğrudan Evrensellik ilkesine işaret eder.
3
Eleme Süreci
Aktif ve Pasif Şahsilik vatandaşlık (tabiiyet) bağı gerektirdiği için elenir. Ülkesellik ise yer bağı gerektirdiği için elenir.
Soruda suçun işlendiği yer veya tarafların uyruğu ile bir bağ bulunmadığı vurgulanmıştır.
4
Sentez ve Sonuç
Bağsızlık, insanlık odaklılık ve hostis humani generis kavramlarının birleştiği tek nokta Evrensellik İlkesidir.
Bu ilke, insanlığın ortak vicdanını sarsan suçların cezasız kalmamasını hedefler.

Key Concept

Uluslararası hukukta ceza yargı yetkisi ilkeleri ve Evrensel Yetki'nin ayırt edici nitelikleri.

Practice More

Evrensel yetkinin tarihsel kökeni olan 'deniz haydutluğu' (piracy) ile günümüzdeki 'soykırım' (genocide) suçları arasındaki yetki benzerliklerini inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question