Question

Difficulty: MediumHakkaniyet ve Nisfet (Ex Aequo et Bono)

Uluslararası hukuk uyuşmazlıklarının çözümünde, yargıcın veya hakemin pozitif hukuk kurallarını (lexlex latalata) bir kenara bırakarak, tamamen adalet ve doğruluk anlayışına göre karar vermesini sağlayan "hakkaniyet ve nisfet" (exex aequoaequo etet bonobono) ilkesinin uygulanabilmesi için aranan temel hukuki şart aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Uyuşmazlık taraflarının bu usulün uygulanması yönünde açık ve ortak bir rıza beyanında bulunmuş olmasıAnswer
  2. B
    Uyuşmazlığın çözümüne uygulanabilecek herhangi bir antlaşma veya teamül kuralının (hukuk boşluğu) bulunmaması
  3. C
    Hukukun genel ilkelerinin uyuşmazlığın esasına uygulanmasında teknik bir imkansızlığın ortaya çıkması
  4. D
    Verilecek kararın uluslararası toplumun ortak menfaatlerini koruyan emredici bir norma (jusjus cogenscogens) dayanması
  5. E
    Uyuşmazlığın çözümünde başvurulan uluslararası yargı organının bu konuda re'sen karar alma yetkisine sahip olması

Answer

Uyuşmazlık taraflarının bu usulün uygulanması yönünde açık ve ortak bir rıza beyanında bulunmuş olması
Hakkaniyet ve nisfet (exex aequoaequo etet bonobono), Uluslararası Adalet Divanı (UADUAD) Statüsü'nün 38/2. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre Divan, uyuşmazlığın tarafları bu konuda anlaştığı takdirde bir uyuşmazlığı hakkaniyet ve nisfet temelinde çözme yetkisine sahiptir. Bu usulde yargıç, yürürlükteki hukuk kurallarını bir kenara bırakarak somut olayın özelliklerine göre en adil çözümü üretir. Bu durum yargıca 'kanun koyucu' gibi hareket etme imkanı tanıdığı için, devletlerin egemenliği gereği onların 'açık rızası' olmadan bu yola başvurulamaz.

Step-by-Step Solution

1
Kavramın tanımlanması
Hakkaniyet ve nisfet (exex aequoaequo etet bonobono), yargıca hukuk dışı (ancak adalete uygun) karar verme yetkisi tanır.
Uluslararası hukukta normalde hakimler hukuku uygulamakla yükümlüdür.
2
Yasal dayanağın kontrol edilmesi
Uluslararası Adalet Divanı (UADUAD) Statüsü'nün 38. maddesinin 2. fıkrasına ulaşılır.
Bu madde hakkaniyet ve nisfet ilkesinin sınırlarını çizen temel metindir.
3
Şartın tespiti
İlgili maddede belirtilen 'taraflar uyuşursa' (ifif thethe partiesparties agreeagree theretothereto) ifadesi analiz edilir.
Bu ifade, yargıca verilen bu olağanüstü yetkinin mutlak surette devletlerin rızasına bağlı olduğunu gösterir.

Key Concept

Hakkaniyet ve Nisfet (ExEx AequoAequo etet BonoBono) Yetkisi ve Rıza Şartı

Hints

1
Uluslararası hukukta devletlerin egemenliği, yargı organlarının yetkilerinin genellikle bir şartla sınırlandırılmasına neden olur.
2
UAD Statüsü'nün 38. maddesinin ilk fıkrası asli kaynakları sayarken, ikinci fıkrası hakkaniyet yetkisi için özel bir grup iradesine vurgu yapar.

Practice More

Uluslararası hukukta hakkaniyetin 'hukuk içinde' (infra legem) yorum aracı olarak kullanılması ile 'hukuk dışı' (ex aequo et bono) kullanım farklarını inceleyiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question