Question

Difficulty: HardBirleşmiş Milletler Çerçevesinde Çözüm

Birleşmiş Milletler (BMBM) Şartı'nın VIVI. Bölümü uyarınca uyuşmazlıkların barışçıl çözümü prosedürleri işletilirken, Güvenlik Konseyi'ndeki oylama usulüyle ilgili olarak; uyuşmazlığın tarafı olan bir üyenin "oy kullanmaktan kaçınması" yükümlülüğü (zorunlu çekimserlik) hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Zorunlu çekimserlik kuralı, sadece VIVI. Bölüm ve 5252. maddenin 33. fıkrası kapsamındaki kararlar için geçerli olup VIIVII. Bölüm kapsamındaki zorlayıcı önlemleri kapsamaz.Answer
  2. B
    Daimi üyelerin sahip olduğu veto yetkisi mutlak olduğundan, uyuşmazlığın tarafı oldukları durumlarda da VIVI. Bölüm kapsamındaki kararları engellemeleri mümkündür.
  3. C
    Bu kuralın temel amacı, uyuşmazlığın tarafı olan üyenin sadece usul işlerine ilişkin kararlarda oy kullanmasını engellemektir.
  4. D
    Zorunlu çekimserlik yükümlülüğü, uyuşmazlık VIIVII. Bölüm çerçevesinde "barışın tehdidi" olarak nitelendirildiğinde daimi üyeler için de bağlayıcı hale gelir.
  5. E
    Şart'ın 27(3)27(3). maddesinde düzenlenen bu kural, sadece uyuşmazlığın tarafı olan geçici üyeler için geçerli olup daimi üyeleri kapsamamaktadır.

Answer

Zorunlu çekimserlik kuralı, BMBM Şartı'nın 27(3)27(3). maddesi uyarınca sadece VIVI. Bölüm ve 52(3)52(3). madde kapsamındaki kararlar için geçerlidir ve VIIVII. Bölüm yaptırımlarına uygulanmaz.
BM Şartı'nın 27(3)27(3). maddesi uyarınca, Güvenlik Konseyi'nin uyuşmazlıkların barışçıl çözümüyle ilgili VIVI. Bölüm ve bölgesel anlaşmalarla ilgili 5252. maddenin 33. fıkrası kapsamındaki kararlarında, uyuşmazlığın tarafı olan üye (daimi üye olsa dahi) oy kullanamaz. Ancak bu kural VIIVII. Bölüm kapsamındaki zorlayıcı tedbirlerde uygulanmaz; yani bir daimi üye taraf olduğu bir uyuşmazlıkta kendisine yönelik yaptırım kararını veto edebilir.

Step-by-Step Solution

1
BM Şartı Madde 27(3) hükmünün incelenmesi
Oylama usulünde uyuşmazlığın tarafı olan üyenin oy kullanmaması gerektiği saptanır.
"Nemo judex in causa sua" (Kimse kendi davasının yargıcı olamaz) ilkesinin bir yansımasıdır.
2
Kuralın kapsamının (Bölümler bazında) ayırt edilmesi
Kuralın VIVI. Bölüm (Barışçıl Çözüm) ve 52(3)52(3) (Bölgesel Düzenlemeler) ile sınırlı olduğu görülür.
VIIVII. Bölüm kararlarının kolektif güvenlik ve icra niteliği taşıması nedeniyle bu kuralın dışına çıkarılmıştır.
3
Daimi üyelerin durumu ve veto ilişkisinin analizi
Daimi üyelerin taraf oldukları VIVI. Bölüm kararlarında veto yetkisini kullanamayacakları belirlenir.
Zorunlu çekimserlik, daimi üyelerin VIVI. Bölüm prosedürlerini engellemesini önleyen önemli bir istisnadır.

Key Concept

BM Güvenlik Konseyi'nde Zorunlu Çekimserlik (Art 27/3)

Hints

1
Birleşmiş Milletler oylama sistemindeki "zorunlu çekimserlik" kuralının hangi bölümlerde (VI. Bölüm vs VII. Bölüm) geçerli olduğunu hatırlayın.
2
Zorunlu çekimserlik kuralı, bir üyenin kendi davasında yargıçlık yapmasını engelleme amacı taşır ancak bu kuralın yaptırım (Chapter VII) aşamasında uygulanmadığını unutmayın.
3
BM Şartı Madde 27(3), daimi üyelerin veto yetkisinin taraf oldukları uyuşmazlıklarda sadece VI. Bölüm ve bölgesel düzenlemeler (Art 52/3) kapsamında askıya alındığını belirtir.

Practice More

BMGK'nın uyuşmazlık çözümü sürecinde Genel Kurul'un (Uniting for Peace / Barış İçin Birleşme Kararı kapsamında) yetkileri ile karşılaştırmalı bir inceleme yapabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question