Question

Difficulty: MediumEvrensel Yetki (Evrensellik İlkesi)

Uluslararası hukukta devletlerin yargı yetkisini kullanırken başvurdukları temel ilkelerden biri olan "evrensel yetki" (evrensellik ilkesi), suçun işlendiği yer veya fail ile mağdurun vatandaşlığına bakılmaksızın, işlenen suçun niteliği gereği tüm uluslararası toplumu hedef aldığı kabul edilen durumlarda her devletin yargılama yapabilmesini ifade eder. Buna göre, aşağıdaki suç tiplerinden hangisi üzerinde evrensellik ilkesi uyarınca yargı yetkisi kullanılması, bu yetkinin doğasına ve uluslararası hukuk teamüllerine uygun düşmez?

  1. A
    Deniz haydutluğu
  2. B
    Soykırım suçu
  3. Devletin güvenliğine karşı işlenen casusluk suçlarıAnswer
  4. D
    Savaş suçları
  5. E
    İnsanlığa karşı suçlar

Answer

Devletin güvenliğine karşı işlenen casusluk suçları
Devletin güvenliğine karşı işlenen casusluk suçları, doğrudan belirli bir devletin hayati çıkarlarını ve siyasi varlığını hedef alır. Uluslararası hukukta bu tür suçlar üzerindeki yargı yetkisi, devletin kendi güvenliğini koruma hakkından doğan "koruma ilkesi" (protective principle) çerçevesinde kullanılır. Evrensellik ilkesi ise tüm insanlığın ortak vicdanını yaralayan ve herhangi bir devletle doğrudan bağlantı aranmaksızın her devletin cezalandırma hakkının bulunduğu suçlar (deniz haydutluğu, soykırım vb.) için geçerlidir.

Step-by-Step Solution

1
Kavram Tanımı
Evrensel yetki, suçun yeri veya tarafların uyruğuna bakılmaksızın, suçun "tüm insanlığın düşmanı" (hostis humani generis) tarafından işlenmesi durumunda her devletin yargı yetkisine sahip olmasıdır.
Soruda istenen 'doğaya uygunluk' kriterini anlamak için temel tanımın bilinmesi gerekir.
2
Kıyaslama Yapma
Evrensel yetki ile koruma ilkesi arasındaki farkı analiz etmek. Koruma ilkesi, devletin resmi mühürleri, parası veya güvenliği (casusluk gibi) gibi doğrudan o devlete yönelik suçları kapsar.
En sık karıştırılan iki yetki türünü ayırt etmek, doğru cevaba ulaşmayı sağlar.
3
Seçenekleri Değerlendirme
Deniz haydutluğu, soykırım, savaş suçları ve insanlığa karşı suçların uluslararası toplumun genel çıkarlarını zedelediği; casusluk suçunun ise spesifik bir devletin güvenliğini hedef aldığı sonucuna varılır.
Hukuki nitelendirme yaparak yanlış olanı dışlamak.

Key Concept

Evrensel Yetki vs. Koruma İlkesi Ayrımı

Hints

1
Suçun mağdurunun 'tüm insanlık' mı yoksa 'belirli bir devlet' mi olduğuna dikkat edin.
2
Casusluk, bir devletin kendi gizli bilgilerini korumasıyla ilgiliyken; deniz haydutluğu açık denizlerdeki genel güvenliği ilgilendirir.

Practice More

Koruma ilkesi kapsamına giren diğer suç türlerini (sahte para basımı, devlet mühürlerinin taklidi vb.) inceleyerek evrensel yetki ile aralarındaki farkı pekiştirin.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question