Question

Difficulty: MediumEvrensel Yetki (Evrensellik İlkesi)

Uluslararası hukukta devletlerin ceza yargı yetkisini kullanabilmesi için kural olarak suç ile devlet arasında ülkesellik veya şahsilik gibi somut bir bağın bulunması aranır. Ancak bazı suçların niteliği, tüm uluslararası toplumun ortak çıkarlarını ve hukuki değerlerini zedelediği için herhangi bir bağ aranmaksızın her devletin bu suçları kovuşturma yetkisi bulunduğu kabul edilir.

Buna göre; deniz haydutluğu, soykırım ve savaş suçları gibi doğrudan uluslararası toplumu hedef alan eylemlere karşı, suçun işlendiği yer veya kişilerin uyruğu gözetilmeksizin işletilen yargı yetkisi ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Mülkilik İlkesi
  2. B
    Aktif Şahsilik İlkesi
  3. C
    Koruma İlkesi
  4. Evrensellik İlkesiAnswer
  5. E
    Pasif Şahsilik İlkesi

Answer

Evrensellik İlkesi (Evrensel Yetki)
Evrensellik ilkesi, uluslararası hukukun en temel değerlerini ihlal eden ve 'insanlık suçu' olarak kabul edilen eylemler karşısında, suçun işlendiği yer veya tarafların uyruğuna bakılmaksızın her devlete yargılama yetkisi tanıyan istisnai bir ilkedir. Bu ilke, suçluların cezasız kalmasını önlemeyi amaçlar.

Step-by-Step Solution

1
Suçun niteliğini analiz etme
Soruda belirtilen deniz haydutluğu, soykırım ve savaş suçları, uluslararası hukukta 'jus cogens' (emredici kural) niteliğindeki yasakların ihlalidir.
Bu suçlar sadece bir devleti değil, tüm uluslararası toplumu etkileyen 'erga omnes' yükümlülüklerin ihlali olarak görülür.
2
Devlet ile suç arasındaki bağı değerlendirme
Soruda suçun işlendiği yer veya kişilerin uyruğu gibi bir bağın (bağlantı noktası) aranmadığı vurgulanmaktadır.
Klasik yargı yetkisi ilkeleri (ülkesellik, şahsilik) bir bağlantı noktası gerektirirken, bazı suçlarda suçun ağırlığı bu bağı önemsiz kılar.
3
Uygun yetki ilkesini belirleme
Herhangi bir bağlantı şartı aranmaksızın kullanılan bu yetki, evrensellik ilkesidir.
Evrensellik ilkesi, failleri 'insanlık düşmanı' olarak nitelendirerek her devletin cezalandırma hakkı olduğunu savunur.

Key Concept

Evrensellik İlkesi (Universal Jurisdiction)

Practice More

Devletin yargı bağışıklığı teorileri (mutlak ve sınırlı) arasındaki farkları inceleyerek devletlerin yabancı mahkemelerdeki konumunu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question