Question

Difficulty: HardÜlkesel Yetki (Mülkilik İlkesi)

A devleti vatandaşı olan ve B devletinde yaşayan bir şahıs, B devletindeki bir posta merkezinden, G devleti vatandaşı olan bir şahsın D devletindeki iş adresine patlayıcı madde içeren bir paket göndermiştir. Paket, D devletine ulaşıp mağdur tarafından açıldığında infilak etmiş ve D devleti topraklarında ağır hasar ile can kaybına yol açmıştır. D devleti, suçun icra hareketleri başka bir ülkede başlamış olsa da hukuki ihlalin ve neticenin kendi egemenlik alanında gerçekleştiğini vurgulayarak yargı yetkisine sahip olduğunu iddia etmektedir. Buna göre D devletinin şüpheliyi yargılama talebi, uluslararası hukuktaki yetki kurallarından hangisine dayanmaktadır?

  1. Nesnel mülkilik (Objektif ülkesellik) esasıAnswer
  2. B
    Öznel mülkilik (Sübjektif ülkesellik) esası
  3. C
    Aktif şahsilik (Failin uyrukluğu) kuralı
  4. D
    Pasif şahsilik (Mağdurun uyrukluğu) kuralı
  5. E
    Koruma (Gerçeklik) yetkisi

Answer

Nesnel mülkilik (Objektif ülkesellik) esası
Doğru yanıt olan kural, eylemin icra hareketlerinin yurt dışında (başka bir devletin egemenlik alanında) başlamasına rağmen, suçun tamamlandığı ve hukuki neticenin meydana geldiği yerin yargılamayı yapan devletin kendi toprakları olması durumunda uygulanan kuraldır. Olayda paketin yollanması B devletinde gerçekleşmiş olsa da, zararlı netice D devletinde doğduğundan D devleti yargı yetkisini nesnel mülkilik (objektif ülkesellik) esasına dayandırarak kullanmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Olaydaki devletlerin fail, mağdur ve fiil ile olan bağlarını tespit et.
Fail A devleti vatandaşı, mağdur G devleti vatandaşıdır. Fiil B devletinde başlamış, ancak zararlı netice (patlama) D devletinde gerçekleşmiştir.
Yargı yetkisi kuralını belirlemek için eylemin unsurlarının hangi ülkelerle temas ettiğinin haritalanması gerekir.
2
Soru kökünde yargı yetkisi iddia eden devleti ve gerekçesini belirle.
D devleti yargı yetkisi talep etmektedir ve gerekçesi neticenin kendi sınırları (egemenlik alanı) içinde doğmasıdır.
Devletin ileri sürdüğü gerekçe, doğrudan başvurulan uluslararası hukuk yetki kuralını verir.
3
Neticenin gerçekleştiği yerin temel alındığı yetki kuralını uluslararası hukuk terminolojisiyle eşleştir.
İcra hareketlerinin dışarıda başlayıp neticenin içeride bittiği senaryolarda uygulanan yetki kuralı nesnel mülkilik (objektif ülkesellik) esasıdır.
Mülkilik kendi içinde ikiye ayrılır; hareketin başladığı yer 'öznel', neticenin gerçekleştiği yer 'nesnel' boyutu oluşturur.

Key Concept

Devletin Yetkisi - Ülkesel Yetki (Sübjektif ve Objektif Mülkilik Ayrımı)
Rate this question